Logo Serwisu Media Nauka


Świetlikowate (Lampyridae)

Świetlikowate (Lampyridae) to jedyna rodzina owadów w Polsce, która ma zdolność do emitowania światła. Rodzina ta liczy dziś ponad 2000 gatunków. W Polsce żyją 3 gatunki z tej rodziny owadów. W potocznym języku używa się czasem nazwy "robaczki świętojańskie".

Wygląd

Ich ciało jest nieco wydłużone, silnie spłaszczone grzbietowo-brzusznie, wyraźnie segmentowane. Głowa jest bardzo mała, czasem zakryta przedpleczem. Samce różnią się wyglądem od samic. Samce mają duże skrzydła oraz pokrywy pokryte szczecinkami. Samice nie mają skrzydeł, a pokrywy są zredukowane. Ciało zwykle brunatne, żółtawe. Owady te mają kroczne odnóża i nitkowate czułki.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.

Świetlik świętojańskiŚwietlik świętojański (Lampyris noctiluca) ikona-polska

Tylko samica tego gatunku ma zdolność do świecenia. Spektakl świecenia w nocy ma miejsce w lipcu. Samice nie latają. Prezentują więc swoje "światełka" siedząc spokojnie na liściach.


Nazwa rodziny
Świetlikowate (Lampyridae)
Występowanie
Świetlikowate - mapa występowania w Polsce
Liczba gatunków na świecie
2000
Liczba gatunków w Polsce
3
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Owady (Insecta)
Rząd: Chrząszcze (Coleoptera)
Rodzina: Świetlikowate (Lampyridae)
Długość ciała
Długość: do 2,5 cm

Inne gatunki

  • Iskrzyk (Phausis splendidula)
  • Świeciuch (Phosphaenus hemipterus)

Występowanie i środowisko

To owady głównie tropikalnych rejonów świata. Są obecne na terenie całego kraju w lasach lub na ich obrzeżach. Ich liczebność jest jednak różna w różnych rejonach kraju, bywają bardzo rzadkie.

Tryb życia i zachowanie

Dorosłe osobniki żyją tylko kilka dni. Niektóre gatunki świecą, czasem obie, czasem tylko przedstawiciele tylko jednej z płci. W cieplejszych rejonach świata świetlikowate mają zdolność świecenia światłem przerywanym. Za dnia chrząszcze te siadają na liściach drzew. W Polsce zdolność do świecenia w locie mają tylko iskrzyki.

Morfologia i anatomia

U świetlików narząd świecący wywodzi się od ciała tłuszczowatego. Zbudowany jest ze specjalnych komórek - fotocytów, znajdujących się pod warstwą przeźroczystego pancerza. Aparat zawiera też komórki, w których są kryształki kwasu moczowego, odbijające światło. Reakcja, w wyniku której emitowane jest światło, jest wynikiem komórkowego cyklu oddechowego, w którym energia gromadzi się w postaci wiązań ATP. Na jeden kwant światła przypada 6 wiązań ATP. To bardzo oszczędny proces.

Rozmnażanie

Samica zapłodnione jaja składa na powierzchni gleby. Jaja iskrzyków czasem delikatnie świecą.

Pożywienie

Larwy polują na bezkręgowce, zwykle ślimaki, które są najpierw kąsane aż do unieruchomienia i wówczas spożywane. Dorosłe osobniki nie jedzą.

Ochrona i zagrożenia

Brak danych.

Ciekawostki

Najmocniejsze światło emituje w naszym kraju iskrzyk.

Zdjęcia i grafiki - galeria


© Media Nauka, 2015-07-02, ART-RODZ313


Kalendarz przyrody

123456789101112Opis
ukryj/pokaż
świetlik świętojański
      tlo-ikona     Okres świecenia w nocy świetlika świętojańskiego.
Pokaż tylko bieżące wydarzenia



Polecamy