
Szałwia
Szałwia (Salvia) to rodzaj dwuliściennych roślin z rodziny jasnotowatych, do którego zaliczamy około 900-1000 gatunków, z czego w Polsce można spotkać około 12. Część gatunków to rośliny ozdobne, a także rośliny lecznicze lub przyprawy.
To rośliny zielne lub krzewinki.
Występowanie
Najwięcej gatunków żyje w strefie tropikalnej i subtropikalnej, nieliczne gatunki w strefie umiarkowanej.
Morfologia
Liście są ogonkowe, owłosione, czasem ogruczolone, często aromatyczne.
Kwiaty z podsadkami z dwuwargowym kielichem.
Ciekawostki
Ten rodzaj liczy najwięcej gatunków z całej rodziny jasnotowatych.
Gatunki
Wykaz gatunków, które zostały opisane w naszym serwisie:
- szałwia błyszcząca (Salvia splendens) PL - ogród
- szałwia lekarska (Salvia officinalis) PL
- szałwia lepka (Salvia glutinosa) PL
- szałwia łąkowa (Salvia pratensis) PL
- szałwia okręgowa (Salvia verticillata) PL
- szałwia omszona (Salvia nemorosa) PL
- szałwia zielona (Salvia viridis) PL
Inne gatunki
- szałwia wełnista (Salvia aethiopis) PL
- szałwia żółta (Salvia africana-lutea)
- Salvia andreji
- Salvia apiana
- Salvia arborescens
- szałwia srebrzysta (Salvia argentea) PL
- szałwia austryjacka (Salvia austriaca)
- Salvia austromelissodora
- szałwia błękitna (Salvia azurea)
- Salvia blepharophylla
- Salvia breviflora
- szałwia Buchanana (Salvia buchananii)
- Salvia buchii
- Salvia cacaliifolia
- Salvia candelabrum
- Salvia canescens
- Salvia cardenasii
- Salvia caymanensis
- Salvia chiapensis
- Salvia clevelandii
- szałwia błyszcząca (Salvia coccinea) PL - ogród
- Salvia cocuyana
- Salvia columbariae
- Salvia confertiflora
- Salvia cuatrecasasiana
- Salvia curticalyx
- szałwia Darcy'ego (Salvia darcyi)
- Salvia decumbens
- Salvia discolor
- Salvia dolomitica
- Salvia dominica
- Salvia dorisiana
- Salvia dorri
- Salvia dryophila
- szałwia zaroślowa (Salvia dumetorum) PL
- Salvia ecuadorensis
- Salvia elegans
- szałwia omączona (Salvia farinacea)
- Salvia flocculosa
- szałwia Forsskala (Salvia forskahlii)
- Salvia fulgens
- Salvia fuscomanicata
- Salvia gesneriifolia
- Salvia granatensis
- Salvia greggii
- Salvia guaranitica
- Salvia haitiensis
- Salvia herbanica
- szałwia trzaskająca (Salvia hians)
- Salvia humboltiana
- szałwia indyjska (Salvia indica)
- Salvia involucrata
- szałwia Jurisica (Salvia jurisicii)
- Salvia jurisicii
- Salvia korolkowii
- Salvia lachnaioclada
- szałwia lawendolistna (Salvia lavandulifolia)
- Salvia leucantha
- Salvia leucocephala
- Salvia lobbii
- Salvia loxensis
- Salvia maximowicziana
- Salvia mellifera
- szałwia meksykańska (Salvia mexicana)
- szałwia drobnolistna (Salvia microphylla)
- Salvia muelleri
- Salvia multicaulis
- szałwia nippońska (Salvia nipponica)
- Salvia nubigena
- Salvia paramicola
- Salvia paryskii
- Salvia patens
- Salvia peregrina
- Salvia peyronii
- Salvia primuliformis
- szałwia głowienkowata (Salvia prunelloides)
- szałwia Przewalskiego (Salvia przewalskii)
- Salvia puberula
- szałwia purpurowa (Salvia purpurea)
- Salvia quitensis
- Salvia raemeriana
- Salvia regla
- szałwia rozwarta (Salvia ringens)
- szałwia muszkatołowa (Salvia sclarea)
- Salvia serranoae
- Salvia sessei
- Salvia sinaloensis
- Salvia spathacea
- Salvia sprucei
- Salvia sucrensis
- Salvia summa
- Salvia taraxacifolia
- Salvia tiliifolia
- szałwia kutnerowata (Salvia tomentosa)
- Salvia trachyphylla
- szałwia siedmiogrodzka (Salvia transsylvanica)
- Salvia uliginosa
- Salvia unguella
- Salvia veneris
- szałwia okręgowa (Salvia verticillata)
Kalendarz przyrody
Poniższy kalendarz zawiera wszystkie gatunki, które nie znalazły się w opisie żadnego rodzaju. Każdy rodzaj zawiera niezależny kalendarz przyrody.
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | Opis |
| ● | ● | Planowanie uprawy i zamawianie nasion lub rozsady z katalogów. | ||||||||||
| ● | ▸ | Wysiew nasion na rozsadę w ogrzewanym pomieszczeniu. | ||||||||||
| ● | ● | Szczypanie wierzchołka rozsady dla stymulacji krzewienia. | ||||||||||
| ◂ | ● | Hartowanie rozsady i sadzenie do gruntu po 15 maja. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ▸ | Kwitnienie szałwii błyszczącej. | ||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ▸ | Regularne deadheading i letnie cięcie dla nieprzerwanego kwitnienia. | ||||||
| ◂ | ● | ● | ● | ● | Regularne i intensywne podlewanie przez cały sezon. | |||||||
| ◂ | ● | ● | ● | Nawożenie co 7–14 dni przez sezon kwitnienia. | ||||||||
| ● | ● | ● | Monitoring mączniaka prawdziwego i szarej pleśni. | |||||||||
| ● | Zbiór nasion przy odmianach gatunkowych. | |||||||||||
| ● | Zimowanie wybranych roślin matecznych w domu. | |||||||||||
| ▸ | Usunięcie roślin po pierwszych przymrozkach. | |||||||||||
| ◂ | ▸ | Wysiew nasion szałwii lekarskiej pod szkło. | ||||||||||
| ● | Sprawdzenie pH gleby. | |||||||||||
| ● | ● | Pierwsze cięcie pielęgnacyjne. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | Okres zbioru surowca zielarskiego szałwii lekarskiej. | |||||
| ● | ● | ● | ● | Zbieranie nasion do celów siewnych. | ||||||||
| ● | Podział starszych kęp. | |||||||||||
| ● | Pielęgnacja rozsady. | |||||||||||
| ● | Szczypanie wierzchołków młodych roślin. | |||||||||||
| ● | ● | ● | Podlewanie bardzo umiarkowane. | |||||||||
| ● | Wysadzanie siewek szałwii lekarskiej. | |||||||||||
| ● | Rozmnażanie przez sadzonki wierzchołkowe. | |||||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie szałwia lekarska. | |||||||||
| ● | Rozmnażanie przez sadzonki półzdrewniałe. | |||||||||||
| ● | ● | Cięcie po kwitnieniu. | ||||||||||
| ● | Przeszczep wybranych roślin z ogrodu do doniczki. | |||||||||||
| ● | Posadzenie ukorzenionych sadzonek. | |||||||||||
| ● | ● | Planowanie uprawy i zamawianie nasion lub roślin z katalogów. | ||||||||||
| ◂ | ● | Wysiew nasion na rozsadę w ogrzewanym pomieszczeniu. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Sadzenie szałwii łąkowej z pojemnika. | |||||||||
| ● | ● | ● | Podział kęp dla rozmnożenia i odmłodzenia. | |||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | ▸ | Podlewanie minimalne lub całkowity brak podlewania. | |||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Systematyczne cięcie po każdym rzucie kwitnienia. | |||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ▸ | Kwitnienie szałwii łąkowej. | ||||||
| ● | ● | Monitoring mączniaka prawdziwego. | ||||||||||
| ● | ● | Zbiory nasion szałwii łąkowej. | ||||||||||
| ◂ | ● | ● | ● | Kwitnie szałwia okręgowa. | ||||||||
| ◂ | ● | Wysiew nasion do gruntu – możliwy od połowy marca w osłoniętym miejscu; nasiona na powierzchnię lub bardzo płytko; przykryć cienką warstwą piasku; kiełkowanie po 14–21 dniach. | ||||||||||
| ● | Podział kęp – marzec doskonały termin podziału szałwii omszonej; odkopać kępę widłami; podzielić na części po 3–5 pędów z korzeniami; szałwia dobrze znosi podział; posadzić natychmiast w słonecznym i przepuszczalnym miejscu; obficie podlać. | |||||||||||
| ● | Nawożenie startowe – cienka warstwa kompostu lub jednokrotne zasilanie nawozem wieloskładnikowym o niskiej zawartości azotu; szałwia omszona nie lubi przenawożenia azotem – powoduje bujny wzrost kosztem kwitnienia i odporności. | |||||||||||
| ● | Wiosenne porządkowanie. | |||||||||||
| ● | Unikanie przenawożenia – szałwia omszona na żyznych glebach rośnie bujnie, ale kwitnie mniej obficie i jest podatniejsza na choroby grzybowe; wiosenne nawożenie ograniczyć do minimum lub pominąć na żyznych glebach. | |||||||||||
| ● | Sadzenie zakupionych roślin z pojemnika – kwiecień doskonały termin sadzenia szałwii omszonej; wybrać stanowisko słoneczne z przepuszczalną glebą; przy ciężkich glebach dodać piasek i żwir; rozstawa 30–40 cm; sadzić nie za głęboko; obficie podlać; potem ograniczyć podlewanie. | |||||||||||
| ◂ | ● | ● | Kwitnie szałwia omszona. | |||||||||
| ● | ● | Deadheading po przekwitnięciu pierwszego rzutu kwiatów. | ||||||||||
| ● | ● | Obserwacja pod kątem szkodników i chorób – szałwia omszona wyjątkowo zdrowa i odporna; sporadycznie mszyce na wierzchołkach pędów; przy wilgotnej glebie i cieniu możliwe mączniak prawdziwy; przy prawidłowym stanowisku słonecznym i przepuszczalnej glebie choroby praktycznie nie występują. | ||||||||||
| ● | ● | Zbiory nasion – przy roślinach nieprzycinanych systematycznie torebki nasienne w lipcu dojrzewają; zbierać, zanim pękną; suszyć w papierowej torbie; nasiona żywotne 2–3 lata; odmiany ogrodowe mogą nie przekazywać cech rodziców. | ||||||||||
| ● | Podział kęp i sadzenie – wrzesień doskonały termin podziału szałwii omszonej; rośliny podzielone we wrześniu zdążą się ukorzenić przed zimą i wiosną ruszą szybciej; dzielić widłami lub ostrym szpadlem; posadzić natychmiast w słonecznym miejscu; obficie podlać. | |||||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie szałwia zielona. |
Zobacz nasz kalendarz ogrodnika. Śledź postęp prac w swoim ogrodzie.
Galeria zdjęć
W galerii publikujemy dodatkowe zdjęcia i grafiki.

Autor: © Krzysztof Trawiński - medianauka.pl
Bibliografia
Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:
- IUCN - Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych, ISSN 2307-8235 https://www.iucnredlist.org
- Lucjan Rutkowski - Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
- Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich - Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003
- Praca zbiorowa - Botanica ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, ISBN 3-8331-1916-0, Könemann 2005
© medianauka.pl, 2024-04-08, RODZAJ-325/20865





