Logo Media Nauka

Facebook

Szałwia lekarska (Salvia officinalis)
Dzięki uprzejmości Kasi Koc. © Krzysztof Trawiński - medianauka.pl

Szałwia lekarska

Szałwia lekarska (Salvia officinalis) to gatunek leczniczej rośliny z rodziny jasnotowatych. Jest to krzew lub krzewinka.

Wybrane odmiany:

  • 'Aurea' - odmiana z liśćmi obrzeżonymi na żółto.
  • 'Berggarten' - odmiana o szarozielonych liściach, zaprezentowana w naszej galerii.
  • 'Icterina' - odmiana o wąskich liściach z zielonymi i żółtymi paskami.
  • 'Purpurascens' - odmiana o purpurowych liściach.
  • 'Tricolor' - odmiana o szarozielonych liściach, młode paskowane na żółtawo, czerwono i purpurowo.

 

Występowanie i środowisko PL - tylko ogrody

Szałwia lekarska pochodzi z obszaru Morza Śródziemnego, dziś jest uprawiana na całym świecie. Lubi podłoże wilgotne, zasobne w wapń. Rośnie w naturze na łąkach, stepach, skalnych półkach.

Kwitnie w okresie od czerwca do sierpnia.

Morfologia i anatomia

Osiąga wysokość 30-50 cm.

Łodyga jest rozgałęziona, wzniesiona, 4-kanciasta lub okrągła. Od dołu drewnieje.

Liście są osadzone na długich ogonkach, mają szarozielony kolor, lancetowate lub podłużnie owalne, brzegiem karbowane, silnie aromatyczne. Blaszka liściowa z wierzchu jest pomarszczona.

Kwiaty są dzwonkowate, fioletowoniebieskie, dwuwargowe, zebrane w nibyokółki po 5-10 sztuk.

Owoc to niewielka rozłupka.

Ochrona i zagrożenia LC

Gatunek ten nie jest zagrożony wymarciem. Ma status LC w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych.

Zdjęcia - galeria


© medianauka.pl, 2019-10-05, GAT-635380
Data aktualizacji artykułu: 2020-03-08




Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

         Kwitnie szałwia lekarska.
     Okres zbioru surowca zielarskiego szałwii lekarskiej.
          Wysiew nasion szałwii lekarskiej pod szkło.
           Wysadzanie siewek szałwii lekarskiej.
Pokaż tylko bieżące wydarzenia





Parametry

Kolor kwiatów

fioletowy kwiatniebieski kwiat
Grupa

krzewnika
krzew
Stanowisko

nasłonecznione
Środowsko

łąkowe
Użytek

zioła
roślina lecznicza

uprawa

Uprawa

Czynności i właściwościOpis
Odczyn glebyGleba obojętna i lekko zasadowa.
pH 6.5-8.0
Właściwości glebyGleba dobrze przepuszczalna, niezbyt wilgotna, sucha, zasobna w wapń.
Trudność uprawyUprawa i pielęgnacja łatwa.
Czas uprawyWieloletnia.
NawożenieWysokie wymagania wobec azotu (N), fosforu (P) i potasu (K).
MrozoodpornośćNa zimę roślinę warto zabezpieczyć przed mrozem.
StanowiskoPreferuje stanowisko dobrze nasłonecznione.
RozsadaTak.
Rozstawa40-60 cm.
Wysiew do gruntuTak.
Terminy siewu / zbioru plonów / pielęgnacjiZobacz w kalendarzu.
Uprawa doniczkowaTak.
RozmnażanieSadzonki i nasiona (często nasiona nie kiełkują).
Choroby i szkodnikiMączniak rzekomy,
Zbiór i przechowywanieLiście należy zbierać zanim szałwia zakwitnie. Później można zbierać pędy z kwiatami, które następnie podlegają suszeniu.
ZimowanieNa jesień roślinę należy lekko przyciąć. Wiosną przycinamy silnie.

zioła

Zbiory i zastosowanie w zielarstwie


ZastosowanieOpis
Zastosowanie ogólneRoślina przyprawowa i lecznicza.
Zastosowanie terapeutyczne
  • menopauza
  • przeziębienie, grypa
  • kaszel
  • ból gardła
  • zapalenie żołądka (1)
  • słaba pamięć
  • nadmierna potliwość
Sposób działania,
właściwości lecznicze
Szałwia ma działanie antyseptyczne i przeciwzapalne, ziele szałwii poprawia koncentrację, pamięć, oczyszcza umysł, poprawia nastrój. Herbata jest stosowana na kaszel i choroby górnych dróg oddechowych, w tym do płukania jamy ustnej i gardła. Skuteczność na ból gardła jest wysoka. Szałwia prawdopodobnie poprawia trawienie i działa kojąco na żołądek.
Przyjmowana postać
  • tabletki i kapsułki
  • herbata, napar
  • nalewka
Przepisy zielarskie

Herbata na płukankę do gardła- jedną łyżeczkę posiekanych liści szałwii zalewamy 250 ml wrzątku, zaparzamy przez 10 minut. Na końcu herbatę przecedzamy.

PrzeciwwskazaniaPrzyjmowanie szałwii przez kobiety w ciąży nie jest wskazane. Także dłuższe korzystanie z herbat i nalewek nie jest wskazane (dłuższe niż 1-2 tygodnie).
SurowiecLiście, pędy i kwiaty.
PrzyprawaW kuchni liście dodaje się do kiełbas i serów, wieprzowiny, kaczki, wątróbki.

LEGENDA

(1) - działanie mniej znane, słabo udokumentowane naukowo, zastosowanie tradycyjne, inne.

Pokrewne gatunki roślin

ikonaSzałwia omszona
Salvia nemorosa
Jasnotowate, wargowe
Jasnotowate, wargowe

Zobacz inne gatunki
z tej rodziny.
Zioła
Zioła

Zobacz atlas ziół, roślin leczniczych i przyprawowych.



Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

  • IUCN - Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych, ISSN 2307-8235 IUCN
  • Beata Grabowska, Tomasz Kubala - Encyklopedia bylin t. I i II, ISBN 978-83-7506-845-0, Zysk i S-ka 2011
  • Praca zbiorowa - 500 przypraw i ziół leczniczych, 978-83-7845-996-5, SBM 2015
  • Franz-Xaver Treml - Zioła z ogrodu i balkonu - 500 ziół przyprawowych i leczniczych, ISBN 978-83-7175-702-0, Delta
  • Rebecca L. Johnson, Steven Foster, Tieraona Low Dog, David Kiefer - Przewodnik po ziołach leczniczych, ISBN 978-83-274-8955-5, wydawnictwo Olesiejuk 2019
  • Wolfgang Kawollek - Wielka księga ogrodnika i działkowca, ISBN 978-83-245-1259-1, Publicat 2001

Niektóre treści nie są dostosowane do Twojego profilu. Jeżeli jesteś pełnoletni możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych. W ten sposób będziesz miał także wpływ na rozwój naszego serwisu.
© ® Media Nauka 2008-2020 r.