Dynia

Dynia (Cucurbita) to rodzaj dwuliściennych roślin z rodziny dyniowatych, do którego zaliczamy około 20 gatunków, z czego w Polsce dziko nie występuje żaden gatunek. Spotykane u nas w uprawach jako warzywa i rośliny ozdobne.

To najczęściej rośliny jednoroczne, pnącza, rzadko krzewy, a nawet drzewa.

Występowanie

Najwięcej gatunków występuje w tropikach i strefie subtropikalnej.

Morfologia

Liście są często klapowane. Ulistnienie skrętoległe.

Kwiaty są najczęściej rozdzielnopłciowe.

Owoc może mieć bardzo duże rozmiary. To ogromna jagoda o twardej skórce. Owoc dyni olbrzymiej Owoc należy do największych owoców na świecie. Rekordziści mają ponad 50 kg ciężaru!

Gatunki

Wykaz gatunków, które zostały opisane w naszym serwisie:

Inne gatunki

Cucurbita argyrosperma
Cucurbita cordata
Cucurbita digitata
Cucurbita ecuadorensis
Cucurbita foetidissima
Cucurbita lundelliana
dynia piżmowa (Cucurbita moschata)
Cucurbita okeechobeensis
Cucurbita palmata
Cucurbita pedatifolia
Cucurbita radicans

Kalendarz przyrody

Poniższy kalendarz zawiera wszystkie gatunki, które nie znalazły się w opisie żadnego rodzaju. Każdy rodzaj zawiera niezależny kalendarz przyrody.

Opis

●

Wysiew nasion na rozsadę w pomieszczeniu lub szklarni.

●

Pielęgnacja rozsady.

◂

▸

Sadzenie rozsady pod osłony (tunele foliowe) lub wysiew pod osłonami.

●

Wysiew nasion cukinii do gruntu lub doniczek.

◂

▸

Wysadzanie do gruntu sadzonek cukinii.

●

Ściółkowanie gleby pod roślinami.

●

Pierwsze podlewanie po posadzeniu – obfite.

●

Nawożenie startowe.

●

Możliwe ataki ślimaków na młode siewki – stawiać pułapki.

●

Regularne, obfite podlewanie pod korzenie (nie zraszać liści!).

●

Nawożenie azotem (gnojówka z pokrzywy, nawozy azotowe) – wspiera wzrost liści i łodyg.

●

Ślimaki, mszyce – monitorować.

●

Nawożenie potasowo-fosforowe wspierające owocowanie.

●

Pierwsze objawy mączniaka prawdziwego.

●

Kontrola występowania szkodników: mszyce, wciornastki, ślimaki.

●

▸

Zbiór cukinii.

●

Usuwanie przerostniętych owoców (stymuluje tworzenie nowych).

●

Możliwe objawy: szara pleśń, więdnięcie fuzaryjne.

●

Nawożenie: ostatnie dawki potasowe przed końcem miesiąca.

●

Przed pierwszym przymrozkiem: zebranie wszystkich owoców, nawet niedojrzałych.

●

Usuwanie roślin po uprawie z ogrodu (kompostowanie zdrowych resztek).

●

Wapnowanie, jeśli pH gleby jest zbyt niskie.

●

Główny termin wysiewu nasion na rozsadę.

●

Pielęgnacja rozsady.

●

Kontrola pod względem obecności ślimaków.

●

Nawożenie startowe.

●

Obfite podlewanie po posadzeniu – system korzeniowy musi szybko się rozwinąć.

●

Ściółkowanie gleby pod roślinami (słoma, folia czarna, kora, 10–15 cm).

●

Ustawienie solidnej konstrukcji wspierającej.

●

Sadzenie na zewnątrz wyłącznie po 15 maja.

●

Nawożenie pogłówne.

●

Eksplozja wzrostu.

●

Kwitnienie dyni figolistnej.

●

Regularne, obfite podlewanie.

●

Prowadzenie pędów na konstrukcję.

●

Pierwsze owoce osiągają znaczące rozmiary.

●

Nawożenie.

●

Monitorowanie pod kątem mszyc i mączniaka.

●

Opcjonalne ograniczenie liczby owoców.

●

Obserwacja pod kątem mączniaka prawdziwego.

●

Obserwacja pod kątem strąkowca i mszyc.

●

Zbiór owoców.

●

Zbieranie nasion z pierwszych zebranych owoców.

●

Usunięcie obumarłych pędów i liści.

◂

▸

Główny termin wysiewu nasion na rozsadę.

◂

▸

Pielęgnacja rozsady.

●

Przygotowanie podpór dla pędów.

●

Ślimaki szczególnie groźne dla świeżo posadzonej rozsady.

◂

●

Wysiew nasion lub wysadzanie sadzonek dyni do gruntu (po 15 maja).

●

Monitorowanie pod kątem mszyc i ślimaków.

●

Dla odmian olbrzymich: ograniczenie pędów bocznych.

●

Nawożenie azotowe.

●

Kwitnie dynia olbrzymia.

●

Pierwsze objawy mączniaka prawdziwego.

●

Nawożenie.

●

Regularne podlewanie.

●

Obserwacja pod kątem szkodników – mszyce, przędziorek, wciornastki.

◂

●

▸

Zbiór dyni olbrzymiej.

●

Nawożenie ziemi przeznaczonej pod uprawę dyni (stosujemy najlepiej obornik).

●

Usunięcie obumarłych pędów i liści po przymrozkach – kompostowanie zdrowych resztek roślinnych.

◂

▸

Wysiew nasion na rozsadę.

●

▸

Przygotowanie gleby pod uprawę.

●

Pielęgnacja rozsady.

◂

●

Wysiew nasion lub wysadzanie sadzonek dyni do gruntu (po 15 maja).

●

Nawożenie startowe.

●

Ślimaki szczególnie groźne w pierwszych tygodniach po posadzeniu – wystawiać pułapki; stosować bariery.

●

Regularne obfite podlewanie.

●

Kwitnie dynia zwyczajna.

●

Nawożenie azotowe.

●

Patisony i kabaczki.

●

Monitorowanie pod kątem mszyc i ślimaków – szczególnie na wierzchołkach pędów i młodych liściach.

●

Nawożenie: przejście z azotowych na potasowo-fosforowe – od zawiązania owoców nawozy potasowe poprawiają jakość i smak owoców; ograniczyć azot.

●

Kontrola mączniaka prawdziwego.

●

Opcjonalnie ograniczenie liczby owoców przy odmianach dyniowych.

●

Ściółkowanie pod owocami leżącymi na ziemi.

●

▸

Zbiór nasion z w pełni dojrzałych owoców.

●

Głęboka uprawa gleby po zebraniu roślin – przekopanie z kompostem pod przyszłe nasadzenia.

●

Zbiór owoców dyni (przed przymrozkami). Skórka musi być twarda.

Zobacz nasz kalendarz ogrodnika. Śledź postęp prac w swoim ogrodzie.

Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

Lucjan Rutkowski - Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich - Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003