Logo Media Nauka

Facebook

Glista ludzka (Ascaris lumbricoides)
© inhyu - stock.adobe.com

Glista ludzka

Glista ludzka (Ascaris lumbricoides) to gatunek nicienia z typu obleńców, ludzki pasożyt, jednocześnie jeden z największych pasożytów człowieka. Pasożytuje głównie w jelicie cienkim. Ma różowawą barwę. Po utrwaleniu przyjmuje barwę białawą. Ogon samca zwija się spiralnie, czasem są widoczne szczecinki kopulacyjne. U samicy widać w 1/3 odległości od głowy przewężenie, na którym znajduje się szpara sromowa. Glista ludzka powoduje chorobę o nazwie glistnica.

Występowanie i środowisko PL

To gatunek kosmopolityczny. Najczęściej jest spotykany w Azji, a także w innych, tropikalnych częściach świata. Występuje także w Polsce. Dane z 1988 roku mówiły o 1-18% ekstensywności zakażenia w zależności od środowiska życia ludzi w naszym kraju. Według PZH (Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego) w latach 2007-2008 w Polsce zanotowano około 5-6 tysięcy przypadków. To wskaźnik około 0,15%. Aż 20% przypadków wymagało hospitalizacji.

Tryb życia i zachowanie

Pasożyt ten żyje 12-18 miesięcy. Nierzadko glisty ludzkie wciskają się w wąskie przewody takie jak przewód trzustkowy, żółciowy, trąbka Eustachiusza, jama nosowa, wyrostek robaczkowy.

Morfologia i anatomia

Długość ciała wynosi do 25-52 cm (samica) i 14-32 cm w przypadku samca. Średnica przekroju może wynosić 6 mm. Wokół otworu gębowego znajdują się trzy wargi z brodawkami, które pełnią rolę zmysłu dotyku i czucia chemicznego.

Pożywienie

Glista ludzka odżywia się materią organiczną zawartą w organizmie żywiciela.

Rozmnażanie

Cykl rozwojowy glisty ludzkiej jest dość złożony. Samica składa ogromną liczbę jaj, bo aż 200-250 tysięcy na dobę. Rocznie jest to nawet 60 milionów! Jaja są niezwykle odporne na czynniki środowiskowe i chemiczne. Mogą przetrwać latami w środowisku zewnętrznym. Zapłodnione jaja, jeśli trafią do wilgotnego środowiska z dostępem do tlenu i w temperaturze otoczenia od 12 do 36 °C, rozwijają się w larwę inwazyjną. Rozwój obywa się cały czas w jaju i trwa 10-40 dni. Larwa opuszcza jajo już w ciele kolejnego żywiciela, przenika do naczyń krwionośnych, wątroby, serca i płuc. W płucach dalej rozwija się. Dwa razy linieje i osiąga długość nieco ponad 2 mm długości. Przemieszcza się do gardła i krtani, tam wraz ze śluzem jest odruchowo połykana i przenika z powrotem do jelit, gdzie znów linieje. Całkowity czas rozwoju trwa 60-80 dni.

Do zakażenia glistą ludzką dochodzi poprzez zjedzenie występujących w glebie, wodzie, warzywach zapłodnionych jaj.

Ochrona i zagrożenia

Brak danych.

Ciekawostki

Masa rocznie złożonych jaj przez samicę przekracza 1700 razy masę samej samicy.

U dzieci całkowita masa glist może wynosić nawet 10%! Znany jest przypadek w medycynie, w którym roczne dziecko zostało na skutek odrobaczania uwolnione z około 200 glist.

Objawy glistnicy

Faza płucna rozwoju glisty ludzkiej objawia się rozsianym zapaleniem oskrzeli lub płuc. Wydaliny tego pasożyta powodują objawy dość nietypowe, podostre, dość trudne w identyfikacji choroby. Należą do nich osłabienie organizmu, ból głowy, pobudliwość, obrzęki. Podczas wędrówki może się pojawić krwioplucie i kaszel. Można tez wydalić glistę przez usta. Badanie kału pozwala postawić prawidłowa diagnozę.

Pytania

Jak ustrzec się przed chorobą?

Podstawą jest higiena osobista, mycie warzyw, gotowanie wody, utrzymanie czystości w toalecie, częsta zmiana pościeli.

Jak leczy się glistnicę?

Choremu podaje się chemioterapeutyki. Leczenie może potrwać kilka dni a po 2 tygodniach wykonuje się badanie kału.

Czy glistnica jest chorobą śmiertelną?

Glistnica często ma łagodny przebieg, ale w skrajnych przypadkach może wywołać śmierć czlowieka.

Czy glista ludzka jest zaraźliwa?

Tak. to choroba pasozytnicza zakaźna.


Zdjęcia - galeria


© medianauka.pl, 2020-05-01, GAT-1064




Pokrewne gatunki bezkręgowców

ikonaOwsik ludzki
Enterobius vermicularis



Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

  • Praca zbiorowa - Mały Słownik Zoologiczny Bezkręgowce, ISBN 83-214-0428-6, Wiedza Powszechna 1984
  • Aleksander Rajski - Zoologia, ISBN 83-01-06181-2, PWN 1988
  • Alfred Brehm - Życie zwierząt - bezkręgowce, PWN 1968

Niektóre treści nie są dostosowane do Twojego profilu. Jeżeli jesteś pełnoletni możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych. W ten sposób będziesz miał także wpływ na rozwój naszego serwisu.
© ® Media Nauka 2008-2020 r.