Logo Media Nauka
PL

Pokrzywa zwyczajna

Pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica L.) to gatunek byliny z rodziny pokrzywowatych o właściwościach leczniczych i parzących. To także roślina zaliczana do chwastów w sadach i ogrodach.

Pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica)
© medianauka.pl

Nazwa systematyczna
Pokrzywa zwyczajna
Urtica dioica L.
Nazwy obce
angielska: Common Nettle
niemiecka: Große Brennnessel
czeska: Kopřiva dvoudomá
francuska: Grande Ortie
hiszpańska: Ortiga mayor
Obszar występowania
Europa - tak;
Polska - tak;
Azja - tak;
Afryka - tak;
Ameryka Północna - tak;
Ameryka Południowa - tak;
Ameryka Środkowa - tak;
Antarktyda - nie;
Pokrzywa zwyczajna - mapa występowania w Polsce
Wielkość
Wysokość: 150 cm
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Rośliny (Plantae)
Klad: Naczyniowe
Klad: Nasienne
Klasa: Okrytonasienne, okrytozalążkowe
Rząd: Pokrzywowce (Urticales)
Rodzina: Pokrzywowate (Urticaceae)

Występowanie i środowisko

Występuje w lasach, zaroślach, nad brzegami jezior i rzek, terenach ruderalnych, parkach i ogrodach, przy drogach. W Polsce jest pospolita na terenie całego kraju, nawet wysoko w górach. Preferuje miejsca żyzne i zasobne w wilgoć, stanowiska o różnym nasłonecznieniu. Człowiek zawlókł pokrzywę do Afryki i Ameryki Południowej. W USA to gatunek inwazyjny.

Pokrzywa kwitnie od czerwca do października.

Morfologia i anatomia

Osiąga wysokość do 150 cm (wyjątkowo nawet 300 cm). Roślinę pokrywają włoski parzące.

Łodyga jest czworokątna, pojedyncza, czasem rozgałęziona, pokryta parzącymi włoskami, z podziemnymi rozłogami.

Liście są parzyste, ogonkowe, z przylistkami, nakrzyżległe, blaszka podłużnie jajowata, wierzchołek zaostrzony. Liście również pokryte są włoskami parzącymi.

Kwiaty są niepozorne, zielone, zgromadzone w zwisających kwiatostanach (męskie i żeńskie). Wyrastają z kątów górnych liści.

Owoc to orzeszek o wielkości 1,5 mm.

Korzenie są włókniste.

Rozmnażanie

To roślina dwupienna i wiatropylna.

Ochrona i zagrożenia

Gatunek ten nie jest zagrożony wymarciem. Ma status LC w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych. Nie wymaga ochrony.

Ciekawostki

Barwnik spożywczy E140 jest pozyskiwany z pokrzyw.

Z włókien pokrzywy można wyrabiać tkaniny.

Pokrzywa jest bardzo płodna. Pojedynczy okaz może wytworzyć 100 000 nasion.

Zbiory i zastosowanie

Liście pokrzywy zwyczajnej zawierają witaminę C, K, B2, kwasy organiczne, karotenoidy, garbniki. Korzenie zawierają śluzy, woski i krzemionkę.

Świerze liście pokrzywy można wykorzystać do sałatek.

Surowiec to korzenie i część nadziemna (łodyga i liście).

Okres zbioru. Korzenie wykopuje się wczesną wiosną i jesienią. Liście od czerwca do września, bez kwiatów.

Działanie. Ziele działa moczopędnie. Jest nieocenione przy pozbywaniu się z organizmu mocznika, szkodliwych substancji. Działa zbawiennie na poziom hemoglobiny i czerwonych ciałek krwi, poziom cukru w organizmie. Ułatwia trawienie i łagodzi stany zapalne w przewodzie pokarmowym. Wywar z korzeni jest stosowany przy kamicy nerkowej, dnie moczanowej, przy początkowych stanach cukrzycy.

Pokrzywę stosuje się także jako składnik szamponów przeciwłupieżowych.

Siekane pędy stosowane są jako karma dla świń i drobiu.

Pokrzywę stosuje się także w kosmetyce.

naparOdwar z liści: 1 łyżkę wysuszonych oraz rozdrobnionych liści zalewamy połową szklanki wody i gotujemy pod przykryciem przez 5 minut. Po 15 minutach przecedzamy i pijemy po pół filiżanki 2-3 razy dziennie.

Działanie: lek moczopędny, odtruwający, wzmacniający, przeciwkrwotoczny, krwiotwórczy, regulujący poziom cukru we krwi, poprawiający metabolizm. Zapobiega kamicy, chorobom dróg moczowych, rozrostowi prostaty.

naparNapar z liści pokrzywy: 1 łyżkę wysuszonych oraz rozdrobnionych liści zalewamy wrzątkiem i parzymy przez 15 minut. Pijemy 3 razy dziennie po filiżance.

Działanie: środek wzmacniający, odtruwający, poprawiający przemianę materii. Pomocniczo w leczeniu reumatyzmu, chorób dróg moczowych, hemoroidów.

naparOdwar z korzeni pokrzywy: 1 łyżkę wysuszonych oraz rozdrobnionych korzeni zalewamy ciepłą wodą. Podgrzewamy nie dopuszczając do wrzenia przez 10 minut. Przecedzamy i pijemy 2-3 razy dziennie po filiżance.

Zastosowanie: wspomaga leczenie stanów zapalnych gruczołu krokowego, cewki moczowej, w zaleganiu moczu w pęcherzu moczowym.

Zdjęcia - galeria


© medianauka.pl, 2017-06-03, GAT-4415



Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
pokrzywa zwyczajna
       

Kwitnie pokrzywa zwyczajna.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia


Parametry

Kolor kwiatów

zielony kwiat
Grupa

bylina
Stanowisko

nasłonecznione
półcień
cień
Środowsko

leśne
synantropijne
Użytek

zioła
chwasty
roślina lecznicza
Liście

ogonkowe, nakrzyżległe, podłużnie jajowate




© Media Nauka 2008-2018 r.