Logo Serwisu Media Nauka
polska - ikona

Pokrzywa zwyczajna
Urtica dioica

Pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica L.) to gatunek byliny z rodziny pokrzywowatych o właściwościach leczniczych i parzących. To także roślina zaliczana do chwastów w sadach i ogrodach.

Pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica)
© medianauka.pl

Nazwa systematyczna
Pokrzywa zwyczajna
Urtica dioica L.
Nazwy obce
angielska: Common Nettle
niemiecka: Große Brennnessel
czeska: Kopřiva dvoudomá
francuska: Grande Ortie
hiszpańska: Ortiga mayor
Obszar występowania
Europa - tak; Polska - tak;
Azja - tak;
Afryka - tak;
Ameryka Północna - tak;
Ameryka Południowa - tak;
Ameryka Środkowa - tak;
Antarktyda - nie;
Pokrzywa zwyczajna - mapa występowania w Polsce
Wielkość
Wysokość: 150 cm
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Rośliny (Plantae)
Klad: Naczyniowe
Klad: Nasienne
Klasa: Okrytonasienne, okrytozalążkowe
Rząd: Pokrzywowce (Urticales)
Rodzina: Pokrzywowate (Urticaceae)

Występowanie i środowisko

Występuje w lasach, zaroślach, nad brzegami jezior i rzek, terenach ruderalnych, parkach i ogrodach, przy drogach. W Polsce jest pospolita na terenie całego kraju, nawet wysoko w górach. Preferuje miejsca żyzne i zasobne w wilgoć, stanowiska o różnym nasłonecznieniu. Człowiek zawlókł pokrzywę do Afryki i Ameryki Południowej. W USA to gatunek inwazyjny.

Pokrzywa kwitnie od czerwca do października.

Morfologia i anatomia

Osiąga wysokość do 150 cm (wyjątkowo nawet 300 cm). Roślinę pokrywają włoski parzące.

Łodyga jest czworokątna, pojedyncza, czasem rozgałęziona, pokryta parzącymi włoskami, z podziemnymi rozłogami.

Liście są parzyste, ogonkowe, z przylistkami, nakrzyżległe, blaszka podłużnie jajowata, wierzchołek zaostrzony. Liście również pokryte są włoskami parzącymi.

Kwiaty są niepozorne, zielone, zgromadzone w zwisających kwiatostanach (męskie i żeńskie). Wyrastają z kątów górnych liści.

Owoc to orzeszek o wielkości 1,5 mm.

Korzenie są włókniste.

Rozmnażanie

To roślina dwupienna i wiatropylna.

Ochrona i zagrożenia status IUCN - LC

Gatunek ten nie jest zagrożony wymarciem. Ma status LC w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych. Nie wymaga ochrony.

Ciekawostki

Barwnik spożywczy E140 jest pozyskiwany z pokrzyw.

Z włókien pokrzywy można wyrabiać tkaniny.

Pokrzywa jest bardzo płodna. Pojedynczy okaz może wytworzyć 100 000 nasion.

Zbiory i zastosowanie

Liście pokrzywy zwyczajnej zawierają witaminę C, K, B2, kwasy organiczne, karotenoidy, garbniki. Korzenie zawierają śluzy, woski i krzemionkę.

Świerze liście pokrzywy można wykorzystać do sałatek.

Surowiec to korzenie i część nadziemna (łodyga i liście).

Okres zbioru. Korzenie wykopuje się wczesną wiosną i jesienią. Liście od czerwca do września, bez kwiatów.

Działanie. Ziele działa moczopędnie. Jest nieocenione przy pozbywaniu się z organizmu mocznika, szkodliwych substancji. Działa zbawiennie na poziom hemoglobiny i czerwonych ciałek krwi, poziom cukru w organizmie. Ułatwia trawienie i łagodzi stany zapalne w przewodzie pokarmowym. Wywar z korzeni jest stosowany przy kamicy nerkowej, dnie moczanowej, przy początkowych stanach cukrzycy.

Pokrzywę stosuje się także jako składnik szamponów przeciwłupieżowych.

Siekane pędy stosowane są jako karma dla świń i drobiu.

Pokrzywę stosuje się także w kosmetyce.

naparOdwar z liści: 1 łyżkę wysuszonych oraz rozdrobnionych liści zalewamy połową szklanki wody i gotujemy pod przykryciem przez 5 minut. Po 15 minutach przecedzamy i pijemy po pół filiżanki 2-3 razy dziennie.

Działanie: lek moczopędny, odtruwający, wzmacniający, przeciwkrwotoczny, krwiotwórczy, regulujący poziom cukru we krwi, poprawiający metabolizm. Zapobiega kamicy, chorobom dróg moczowych, rozrostowi prostaty.

naparNapar z liści pokrzywy: 1 łyżkę wysuszonych oraz rozdrobnionych liści zalewamy wrzątkiem i parzymy przez 15 minut. Pijemy 3 razy dziennie po filiżance.

Działanie: środek wzmacniający, odtruwający, poprawiający przemianę materii. Pomocniczo w leczeniu reumatyzmu, chorób dróg moczowych, hemoroidów.

naparOdwar z korzeni pokrzywy: 1 łyżkę wysuszonych oraz rozdrobnionych korzeni zalewamy ciepłą wodą. Podgrzewamy nie dopuszczając do wrzenia przez 10 minut. Przecedzamy i pijemy 2-3 razy dziennie po filiżance.

Zastosowanie: wspomaga leczenie stanów zapalnych gruczołu krokowego, cewki moczowej, w zaleganiu moczu w pęcherzu moczowym.

Zdjęcia i grafiki - galeria


© medianauka.pl, 2017-06-03, GAT-4415





Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
pokrzywa zwyczajna
     tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona  

Kwitnie pokrzywa zwyczajna.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia


Parametry

Kolory kwiatów

zielony kwiat
Grupa roślin

Bylina
Stanowisko

stanowisko nasłonecznione, widnepółcieńcień
Środowsko

Rośliny leśneRośliny synantropijne
Użytek

ziołachwastyroślina o właściwościach leczniczych
Liście

ogonkowe, nakrzyżległe, podłużnie jajowate


Polecamy koszyk



© Media Nauka 2008-2017 r.