Logo Serwisu Media Nauka

polska - ikona

Węgorz (Anguilla anguilla)

Węgorz, węgorz europejski (Anguilla anguilla) to ryba z rodziny węgorzowatych, przypominająca węża. Wydłużone i walcowate ciało, pokryte grubą warstwą śluzu, jest zielonobrązowe lub szarobrązowe, spód jest żółtawy lub srebrny. Zaraz za odbytem ciało staje się bocznie spłaszczone. Łuska jest bardzo drobna, ukryta w skórze. Otwór gębowy wyposażony jest w kilka rzędów ostrych zębów. Węgorz nie posiada płetw brzusznych, a płetwa grzbietowa, ogonowa, i odbytowa są ze sobą połączone. Najczęściej łowione okazy mają 50 cm długości. Wzrok węgorza jest bardzo słaby. Głównym zmysłem jest węch. Samce dorastają do 40-70 cm, samice nawet do 2 m. Waga łowionych okazów waha się w granicach 0,2-2 kg. Osobniki dorosłe na jesień stają się srebrzyste, powiększają się też ich oczy. Takiego węgorza nazywamy węgorzem srebrzystym.

Węgorz (Anguilla anguilla)
© Picture Partners - Fotolia.com

Nazwa gatunku
Węgorz (Anguilla anguilla)
Nazwy obce
angielska: European eel
niemiecka: Europäischer Aal
czeska: Úhoř říční
francuska: Anguille d'Europe
hiszpańska: Anguila común
Pierwsze opisanie gatunku
(Linnaeus, 1758)
Obszar występowania
Europa - tak; Polska - tak;
Azja - tak;
Afryka - tak;
Ameryka Północna - nie;
Ameryka Południowa - nie;
Australia - nie;
Antarktyda - nie;
Węgorz - mapa występowania w Polsce
Wielkość
Długość: od 50 cm do 200 cm
Ciężar: do 6.4 kg
Wymiar ochronny
50 cm.
Maksymalna długość życia
15 lat.
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Ryby kostnoszkieletowe (Osteichtyes)
Rząd: Węgorzokształtne (Anguilliformes)
Rodzina: Węgorzowate (Anguillidae)

Występowanie i środowisko

Węgorza można spotkać we wszystkich wodach. Preferuje ciepłe wody, mocno zarośnięte roślinnością, z mulistym dnem. Można go też spotkać w rzekach o wartkim nurcie. Ryba ta występuje w prawie całej Europie, w Azji Mniejszej, w północnej części Afryki.

Tryb życia i zachowanie

To ryba wędrowna, a wędrówka odbywa się nocą. Prowadzi generalnie nocny tryb życia. Dzień spędza zagrzebana w mule lub w zaroślach. Węgorz żyje od 6 do 15 lat. Maksymalna długość życia to 88 lat.

Tuż przed wędrówką na tarło, opisaną niżej, węgorze zmieniają swój kolor, przestają też żerować. Ich przewód pokarmowy ulega z czasem zanikowi, rozrastają się zaś gonady. Zgromadzone zapasy pokarmowe muszą rybie wystarczyć na całą wędrówkę, to około 6000 km!

Węgorze w ciepłe, mokre dni mogą wychodzić z wody i pełzać po lądzie nawet kilka kilometrów. Umożliwia to oddychanie przez skórę. Młode osobniki mogą też pełzać po skałach pionowo w górę.

Pożywienie

To drapieżnik. Poluje na małe ryby, raki, faunę denną, w tym pijawki, ślimaki, zjada także ikrę ryb. Nie gardzi padliną. Młode zjadają drobny plankton zwierzęcy oraz larwy owadów.

Rozmnażanie

Wiosną węgorze wędrują do morza, gdzie odbywają tarło. Miejscem docelowym migracji jest wschodnia część Atlantyku. Tarło odbywa się na dużej głębokości, poniżej 100 m w Morzu Sargassowym niedaleko Wysp Bermudzkich. Z tarlisk już nigdy nie wracają, dorosłe osobniki prawdopodobnie giną zaraz po tarle, wycieńczone podróżą. Larwy, tak zwane leptocefale, są płaskie i przeźroczyste. Prowadzą pelagiczny tryb życia, dając się swobodnie unosić morskim prądom w kierunku wybrzeży Europy. Wędrówka trwa około 1,5-3 lat. W tym czasie larwy mają już długość do 7,5 cm. Wówczas wpływają do europejskich rzek, najczęściej we Francji (Loara, Severn) oraz Anglii. Dużo później trafiają do Bałtyku. Gdy docierają do Wisły osobniki mają już 20 cm długości. Do słodkich wód wpływają samice, a samce pozostają w ujściach rzek i czekają tam kilka lat na samice. Dojrzałość płciową samce uzyskują po 4-9 latach, samice po 9-10 latach, czasem nawet później.

Ochrona i zagrożenia status IUCN - CR

Gatunek ten jest krytycznie zagrożony wymarciem. Ma status CR w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych. Wymiar ochronny dla tego gatunku to 50 cm. Gatunek ten w Europie jest zagrożony wymarciem. Jego liczebność spadła o 90% w stosunku do lat 70. XX w. Okres ochronny połowu węgorza trwa od 15 czerwca do 15 lipca. To ryba o dużym znaczeniu gospodarczym ze względu na bardzo smaczne, tłuste mięso. Jedną z możliwych przyczyn tego stanu rzeczy jest zawleczenie z Azji do naszych wód pasożytniczego nicienia Anguillicola krassus, który pasożytuje na pęcherzu pławnym węgorzy. Wymiar ochrony to 40 cm w wodach słodkich i słonych, 50 cm na wodach Polskiego Związku Wędkarskiego, dzienny limit połowu wynosi 2 sztuki.

Ciekawostki

Krew węgorza jest jadowita. Nie można dopuścić do kontaktu krwi węgorza z ranami na ciele.

Zdecydowana większość populacji węgorza w Polsce pochodzi z zarybień.

Węgorze w ciepłe, mokre dni mogą wychodzić z wody i pełzać po lądzie nawet kilka kilometrów. Młode osobniki mogą też pełzać po skałach pionowo w górę.

Zdjęcia i grafiki - galeria


© Media Nauka, 2016-02-21, ART-GAT1093


Kalendarz przyrody

123456789101112Opis
ukryj/pokaż
ukleja
     tlo-ikonatlo-ikona     Okres ochronny dla węgorza europejskiego.
Pokaż tylko bieżące wydarzenia




Polecamy