Logo Media Nauka
Sklep naukowy
polska - ikona

Żmija zygzakowata
(Vipera berus)

Żmija zygzakowata (Vipera berus) to jadowity gad z rodziny żmijowatych o charakterystycznym, zygzakowatym wzorze na grzbiecie. Ubarwienie jest zmienne. Znamy trzy barwne odmiany: srebrzyste, brązowe (często spotykane) i czarne (bardzo rzadkie). Zygzak widać u dwóch pierwszych odmian, szczególnie u samców. Na głowie znajduje się czarna plama w kształcie litery "X". Strona brzuszna jest ciemna, zwykle brązowa, w okolicy ogona - żółta.

Źrenice są szparowate, pionowe. Ciało jest grube i krępe.

Żmija zygzakowata (Vipera berus)
© Lars Kastilan /iStock

Nazwa gatunku
Żmija zygzakowata (Vipera berus)
Synonimy
Coluber berus (Linnaeus, 1758)
Vipera nikolskii (Vedmederya, Grubandt & Rudayeva, 1986)
Nazwy obce
angielska: Adder
niemiecka: Kreuzotter
czeska: Zmije obecná
francuska: Vipère péliade
hiszpańska: Víbora común europea
Pierwsze opisanie gatunku
Linnaeus, 1758
Obszar występowania
Europa - tak; Polska - tak;
Azja - tak;
Afryka - nie;
Ameryka Północna - nie;
Ameryka Południowa - nie;
Australia - nie;
Antarktyda - nie;
Żmija zygzakowata - mapa występowania na świecieŻmija zygzakowata - mapa występowania w Polsce
Wielkość
Długość: 84 cm
Długość samicy: 84 cm
Długość samca: 68 cm
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Gady (Reptilia)
Rząd: Łuskonośne (Squamata)
Rodzina: Żmijowate (Viperidae)
Quizy
Quiz - gady Polski
Quiz - Gady Polski - poziom podstawowy - 20 pytań

Występowanie i środowisko

Występuje w Europie i północnej Azji. Preferuje środowiska porośnięte trawami. W górach występuje na wysokości do 2000 m n.p.m.

Tryb życia i zachowanie

Bardzo dobrze pływa. Lubi wygrzewać się na słońcu. Zasadniczo jest zwierzęciem nocnym, ale poluje także w ciągu dnia. To wąż dość powolny.

Pożywienie

Zjada gryzonie polne, ryjówki, krety, pisklęta, czasem żaby i jaszczurki. Ofiarę zabija przez ukąszenie i pożera martwą.

Rozmnażanie

Gody rozpoczynają się w kwietniu lub maju. Samce walczą o samicę, oplatając się przednimi odcinkami ciała i poprzez ruchy wahadłowe powalić przeciwnika na ziemię. Żmija zygzakowata jest jajożyworodna. Poród ma miejsce w siepaniu lub we wrześniu. Samica rodzi od 5 do 18 młodych o długości do 23 cm.

Ochrona i zagrożenia status IUCN - LC

Gatunek ten nie jest zagrożony wymarciem. Ma status LC w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych. W Polsce żmija jest objęta całkowitą ochroną prawną. Ze względu na niebezpieczeństwo śmiertelnego ukąszenia żmija jest powszechnie tępiona przez ludzi. Ta jednak kąsa tylko w ostateczności, stara się uciekać przed człowiekiem.

Warto zauważyć, że żmija jest zwierzęciem bardzo pożytecznym poprzez tępienie ogromnej liczby szkodników. Największym wrogiem tego gatunku jest człowiek oraz jeż.

Ciekawostki

Ukąszenie żmii zygzakowatej jest jadowite i zagraża zdrowiu oraz życiu człowieka. W przypadku ukąszenia konieczne jest podanie surowicy przeciwjadowej. Szczególnie niebezpieczne są ukąszenia przez żmiję dla dzieci i osób starszych. Jad wywołuje martwicę tkanek, kłopoty z układem krążenia, opuchliznę i ból, porażenie. Nigdy jednak żmija nie atakuje człowieka pierwsza. Wbrew powszechnej opinii zwierze to nie skacze, aby ukąsić. Objawy ukąszenia są następujące: już w kilka minut po ukąszeniu pojawiają się wymioty, zahamowanie akcji serca, duszność, a także utrata przytomności. W miejscu ukąszenia pojawia się bolesny obrzęk

Jest to jedyny jadowity wąż, żyjący w naszym kraju.

Zdjęcia i grafiki - galeria


© medianauka.pl, 2013-04-12, GAT-415


Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
żmija zygzakowata
tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona      tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona

Trwa sen zimowy żmii zygzakowatej

  tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona       

Trwa okres godowy żmii zygzakowatej

      tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona  

Rodzą się młode żmije zygzakowate. Są szybkie i jadowite.

  tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona  

Trwa okres aktywności życiowej żmii zygzakowatej

Pokaż tylko bieżące wydarzenia








Polecamy koszyk



© Media Nauka 2008-2017 r.