Logo Serwisu Media Nauka


Systematyka gadów

Systematyka gadów pozwala nam przyporządkować gatunki (podstawowe jednostki systematyczne obejmujące wszystkie osobniki zdolne do nieograniczonego krzyżowania się, tworząc populację) do poszczególnych jednostek systematycznych wyższego rzędu. Taki podział ma na celu uporządkowanie wspólnych cech różnych zwierząt. Każdy gatunek oznaczony jest dwuczłonową nazwą łacińską: pierwszy człon jest nazwą rodzaju, drugi jest nazwą gatunku w obrębie rodzaju.

Systematyka gadów ma na celu odzwierciedlenie pokrewieństwa między nimi. Gatunki łączy się w rodzaje, rodzaje w rodziny, rodziny w rzędy, rzędy w gromady, te ostatnie w typy. Aby podkreślić bliższe pokrewieństwo niektórych grup systematycznych stosuje się także dodatkowe kategorie jak: podrodziny, podrzędy, kohorty, szczepy, podgromady, podtypy itp.

Poniżej przedstawiono systematykę gadów wraz z linkami do istniejących artykułów w niniejszym serwisie. Gatunki wymieniono w kolejności alfabetycznej. Nie jest to pełna statystyka. Gatunki wymarłe oznaczono znakiem †.

  • Gromada: Gady (Reptilia)
    • Rząd: Krokodyle (Crocodylia)
      • Rodzina: Krokodyle właściwe (Crocodylidae)
        • Gatunek: Krokodyl amerykański (Crocodylus acutus)
        • Gatunek: Krokodyl wąskopyski (Crocodylus cataphractus)
        • Gatunek: Krokodyl z Orinoko (Crocodylus intermedius)
        • Gatunek: Krokodyl Moreleta (Crocodylus moreletti)
        • Gatunek: Krokodyl nilowy (Crocodylus niloticus)
        • Gatunek: Krokodyl różańcowy (Crocodylus porosus)
        • Gatunek: Krokodyl kubański (Crocodylus rhombifer)
        • Gatunek: Krokodyl krótkopyski (Osteolaemus tetraspis)
    • Rząd: Łuskonośne (Squamata)
      • Rodzina: Węże brodawkowate (Acrochordidae)
        • Rodzina: Padalcowate (Anguidae)
          • Gatunek: Padalec zwyczajny (Anguis fragilis) ikona-polska
          • Gatunek: Anniella nigra
          • Gatunek: Delma inornata
          • Gatunek: Diploglossus anelpistus
          • Gatunek: Diploglossus millepunctatus
          • Gatunek: Diploglossus warreni
          • Gatunek: Elgaria Coerulea
          • Gatunek: Elgaria multicarinata
          • Gatunek: Gerrhonotus liocephalus
          • Gatunek: Żółtopuzik (Ophisaurus apodus)
          • Gatunek: Szklana jaszczurka (Ophisaurus attenuatus)
        • Rodzina: (Aniliidae)
          • Rodzina: (Anomalepidae)
            • Rodzina: Dusiciele (Boidae)
              • Gatunek: Aspidites ramsayi
              • Gatunek: Boa dusiciel (Boa constrictor)
              • Gatunek: Bolyeria multicarinata
              • Gatunek: Casarea dussumieri
              • Gatunek: Charina bottae
              • Gatunek: Boa leśny (Corallus hortulanus)
              • Gatunek: Boa tęczowy (Epicrates cenchris)
              • Gatunek: Boa kolumbijski (Epicrates maurus)
              • Gatunek: Anakonda (Eunectes murinus)
              • Gatunek: Pyton nowogwinejski (Liasis mackloti)
              • Gatunek: Liasis perthenis
              • Gatunek: Lichanura trivirgata
              • Gatunek: Morelia amethistina
              • Gatunek: Pyton rombowy (Morelia spilota)
              • Gatunek: Pyton dywanowy (Morelia spilota)
              • Gatunek: Pyton krwawy (Python curtus)
              • Gatunek: Pyton tygrysi (Python molurus)
              • Gatunek: Pyton siatkowy (Python reticulatus)
              • Gatunek: Pyton skalny (Python sebae)
            • Rodzina: Kameleony (Chamaeleonidae)
              • Gatunek: Bradypodion damaranum
              • Gatunek: Kameleon jemeński (Chamaeleo calyptratus)
              • Gatunek: Kameleon pospolity (Chamaeleo chamaeleon)
              • Gatunek: Kameleon uszasty (Chamaeleo dilepis)
              • Gatunek: Kameleon Jacksona (Chamaeleo jacksonii)
              • Gatunek: Kameleon Johnstona (Chamaeleo johnstonii)
              • Gatunek: Chamaeleo lateralis
              • Gatunek: Kameleon Mellera (Chamaeleo melleri)
              • Gatunek: Chamaeleo namaquensis
              • Gatunek: Kameleon olbrzymi (Chamaeleo oustaleti)
              • Gatunek: Kameleon lamparci (Furcifer pardalis)
            • Rodzina: Węże właściwe, wężowate (Colubridae)
              • Gatunek: Ahaetulla nasuta
              • Gatunek: Gniewosz plamisty (Coronella austriaca) ikona-polska
              • Gatunek: Dysfolid (Dispholidus typus)
              • Gatunek: Wąż śmierdziel (Elaphe carinata)
              • Gatunek: Połoz mandaryński (Elaphe mandarina)
              • Gatunek: Wąż czułkowy (Erpeton tentaculum)
              • Gatunek: Fordonia (Fordonia leucobalia)
              • Gatunek: Heterodon nasicus
              • Gatunek: Homoroselaps lacteus
              • Gatunek: Wąż królewski, lancetogłów mleczny (Lampropeltis triangulum)
              • Gatunek: Zaskroniec zwyczajny (Natrix natrix) ikona-polska
              • Gatunek: Zaskroniec rybołów (Natrix tessellata) ikona-polska
              • Gatunek: Wąż tajwański (Orthriophis taeniurus, Elaphe taeniura)
              • Gatunek: Zaskroniec igliwiowy (Pituophis melanoleucus)
              • Gatunek: Pythonodipsas carinata
              • Gatunek: Sibon annulata
              • Gatunek: Thamnophis sauritus
              • Gatunek: Xenodermus javanicus
              • Gatunek: Xenodon rabdocephalus
              • Gatunek: Wąż Eskulapa (Zamenis longissimus) ikona-polska
            • Rodzina: (Dibamidae)
              • Rodzina: Gekony (Gekkonidae)
                • Gatunek: Aeluronyx seychellensis
                • Gatunek: Gekon pazurzasty (Coleonyx variegatus)
                • Gatunek: Cyrtodactylus louisadensis
                • Gatunek: Diplodactylus spinigerus
                • Gatunek: Gekon lamparci, gekkon lamparci (Eublepharis macularius)
                • Gatunek: Eublepharis macularius
                • Gatunek: Toke (Gekko gecko)
                • Gatunek: Gonatodes albogularis
                • Gatunek: Gekon domowy (Hemidactylus frenatus)
                • Gatunek: Hoplodactylus delcourti †
                • Gatunek: Nephrurus asper
                • Gatunek: Oedura coggeri
                • Gatunek: Oedura tryoni
                • Gatunek: Gekon płetwonogi (Palmatogecko rangei)
                • Gatunek: Phelsuma cepediana
                • Gatunek: Gekon madagaskarski (Phelsuma madagaskariensis grandis)
                • Gatunek: Felsuma standinga (Phelsuma standingi)
                • Gatunek: Gekon orzęsiony (Rhacodactylus ciliatus)
                • Gatunek: Gekon olbrzymi (Rhacodactylus leachianus)
                • Gatunek: Gekon żyworodny (Rhacodactylus trachyrhynchus)
                • Gatunek: Gekon karłowaty (Sphaerodactylus bromeliarum)
                • Gatunek: Sphaerodactylus parthenopion
                • Gatunek: Gekon murowy (Tarentola mauritanica)
              • Rodzina: Tarczowcowate, jaszczurki tarczowate (Gerrhosauridae)
                • Gatunek: Angolosaurus skoogii
                • Gatunek: Tarczołusk sudański (Gerrhosaurus major)
                • Gatunek: Gerrhosaurus validus
                • Gatunek: Tetradactylus eastwoodae
              • Rodzina: (Gymnophtalmidae)
                • Rodzina: Legwany (Iguanidae)
                  • Gatunek: Legwan morski (Amblyrhynchus cristatus)
                  • Gatunek: Anolis olbrzymi (Anolis baracoae)
                  • Gatunek: Anolis cooki
                  • Gatunek: Anolis cuvieri
                  • Gatunek: Anolis evermanni
                  • Gatunek: Anolis humilis
                  • Gatunek: Anolis pulchellus
                  • Gatunek: Anolis sagrei
                  • Gatunek: Bazyliszek płatkogłowy (Basiliscus plumifrons)
                  • Gatunek: Bazyliszek pasiasty, jaszczurka Jezusa Chrystusa (Basiliscus vittatus)
                  • Gatunek: Brachylophus vitiensis
                  • Gatunek: Callisaurus dracoides
                  • Gatunek: Callisaurus draconoides
                  • Gatunek: Chalarodon madagascariensis
                  • Gatunek: Corytophanes cristatus
                  • Gatunek: Legwan obrożny (Crotaphytus collaris)
                  • Gatunek: Legwan nosorogi (Cyclura cornuta)
                  • Gatunek: Legwan kubański (Cyclura nubila)
                  • Gatunek: Legwan zielony (Iguana iguana)
                  • Gatunek: Legwan hełmiasty (Laemanctus longipes)
                  • Gatunek: Legwan Magellana (Liolaemus magellanicus)
                  • Gatunek: Legwanik lazurowy (Petrosaurus thalassinus)
                  • Gatunek: Phrynosoma douglassii
                  • Gatunek: Phrynosoma solare
                  • Gatunek: Czakuela (Sauromalus ater)
                  • Gatunek: Sceloporus magister
                  • Gatunek: Legwanik błękitny (Sceloporus serrifer)
                  • Gatunek: Sceloporus undulatus
                • Rodzina: Jaszczurki właściwe (Lacertidae)
                • Rodzina: (Lanthanotidae)
                  • Rodzina: (Leptotyphlopidae)
                    • Rodzina: Jaszczurki płatkonogie, płatkonogi (Pygopodidae)
                      • Rodzina: Scynki (Scincidae)
                        • Gatunek: Acontias meleagris
                        • Gatunek: Acontias plumbeus
                        • Gatunek: Scynk nadrzewny (Corucia zebrata)
                        • Gatunek: Scynk paskowany (Eumeces fasciatus)
                        • Gatunek: Eumeces obsoletus
                        • Gatunek: Lerista apoda
                        • Gatunek: Lerista bougainvillii
                        • Gatunek: Mabuya acutilabris
                        • Gatunek: Mabuja przylądkowa (Mabuya capensis)
                        • Gatunek: Mabuya heathi
                        • Gatunek: Prasinohaema virens
                        • Gatunek: Scynk Morethia (Ruficanda exquisita)
                        • Gatunek: Scynk krótkoogonowy (Tiliqua rugosa)
                        • Gatunek: Scynk olbrzymi (Tiliqua scincoides)
                      • Rodzina: Teidy (Teiidae)
                        • Rodzina: (Typhlopidae)
                          • Rodzina: (Uropeltidae)
                            • Rodzina: Żmijowate (Viperidae)
                              • Gatunek: Żmija sykliwa (Bitis arietans)
                              • Gatunek: Żmija gabońska (Bitis gabonica)
                              • Gatunek: Żmija rogatonosa (Bitis nasicornis)
                              • Gatunek: Żararaka Shlegela (Bothriechis schlegeli)
                              • Gatunek: Żararaka urutu (Bothrops alternatus)
                              • Gatunek: Kajsaka, żararaka lancetowata (Bothrops atrox)
                              • Gatunek: Crotalus atrox
                              • Gatunek: Crotalus polystictus
                              • Gatunek: Efa piaskowa (Echis carinatus)
                              • Gatunek: Lachesis muta
                              • Gatunek: Habu (Trimeresurus flavoviridis)
                              • Gatunek: Trimeresurus wagleri
                              • Gatunek: Żmija zygzakowata (Vipera berus) ikona-polska
                            • Rodzina: (Xantusidae)
                              • Rodzina: (Xenopeltidae)
                                • Rodzina: Guzowcowate, jaszczurki guzowate (Xenosauridae)
                              • Rząd: Żółwie (Testudines)
                                • Rodzina: Batagurowate, batagury (Bataguridae)
                                  • Gatunek: Callagur borneoensis
                                  • Gatunek: Żółw sundajski (Cuora amboinensis)
                                  • Gatunek: Żółw żółtobrzeżny (Cuora flavomarginata)
                                  • Gatunek: Cuora galbinifrons
                                  • Gatunek: Geoclemys hamiltoni
                                  • Gatunek: Geoemyda spengleri
                                  • Gatunek: Żółw kolczasty (Heosemys spinosa)
                                  • Gatunek: Malayemys subtrijuga
                                  • Gatunek: Żółw kaspijski (Mauremys caspica)
                                  • Gatunek: Mauremys japonica
                                  • Gatunek: Żółw hiszpański (Mauremys leprosa)
                                  • Gatunek: Ocadia sinensis
                                  • Gatunek: Orlitia borneensis
                                  • Gatunek: Pyxidea mohouti
                                  • Gatunek: Rhinoclemmys pulcherrima
                                  • Gatunek: Rhinoclemmys rubida
                                  • Gatunek: Siebenrockiella crassicollis
                                • Rodzina: Żółwie wężoszyjne (Chelidae)
                                  • Gatunek: Acanthochelys pallidipectoris
                                  • Gatunek: Chelodina expansa
                                  • Gatunek: Chelodina longicollis
                                  • Gatunek: Żółw wężoszyi Mccorda (Chelodina mccordi)
                                  • Gatunek: Żółw matamata (Chelus fimbriatus)
                                  • Gatunek: Żółw zulia (Mesoclemmys zuliae)
                                  • Gatunek: Phrynops geoffroyanus
                                  • Gatunek: Phrynops hillarii
                                  • Gatunek: Platemys platycephala
                                  • Gatunek: Pseudemydura umbrina
                                  • Gatunek: Żółw białooki (Rheodytes leukops)
                                • Rodzina: Żółwie morskie (Cheloniidae)
                                  • Gatunek: Karetta (Caretta caretta)
                                  • Gatunek: Żółw jadalny (Chelonia agassizii)
                                  • Gatunek: Żółw zielony (Chelonia mydas)
                                  • Gatunek: Żółw szylkretowy, bissa (Eretmochelys imbricata)
                                  • Gatunek: Żółw zatokowy (Lepidochelys kempii)
                                  • Gatunek: Żółw oliwkowy (Lepidochelys olivacea)
                                  • Gatunek: Australisjki żółw jadalny (Natator depressus)
                                • Rodzina: (Dermochelyidae)
                                  • Rodzina: Żółwie słodkowodne, żółwie błotne (Emydidae)
                                  • Rodzina: Żółwie mułowe (Kinosternidae)
                                    • Rodzina: (Platysternidae)