Logo Media Nauka

Facebook



Jaszczurki właściwe

Jaszczurki właściwe, jaszczurkowate (Lacertidae) to rodzina gadów, która liczy dziś około 200 gatunków. W Polsce żyją 3 gatunki z tej rodziny gadów.

Wygląd

To gady o wydłużonym kształcie ciała, długim ogonie, który może być odrzucany i regenerowany. Odnóża są krótkie i pięciopalczaste. Głowa duża z symetrycznie ułożonymi rogowymi tarczkami. Stożkowate i ostre zęby osadzone są bocznie na kościach szczęki i żuchwy. Na szyi często znajduje się szereg większych łusek, które tworzą tzw. kołnierzyk, który ma znaczenie taksonomiczne. Brak wytworów skórnych na grzbiecie. Nierzadko występuje dymorfizm płciowy.

Gatunki

Wykaz gatunków.

Algyroides nigropunctatusAlgyroides nigropunctatus

Algyroides nigropunctatus

Algyroides nigropunctatus to gatunek jaszczurki właściwej. Grzbiet w kolorze cynamonowobrązowym lub ciemnobrunatnym z czarnymi punktami. Samiec ma niebieskawą szyję i podgardle, brzuch pomarańczowoczerwony.


Gallotia gallotiGallotia galloti

Gallotia galloti

Gallotia galloti to gatunek gada z rodziny jaszczurek właściwych. Ubarwienie szarooliwkowe z niebieskimi plamami po bokach i na spodzie i bokach głowy.


Gastropholis prasinaGastropholis prasina

Gastropholis prasina

Gastropholis prasina to gatunek gada z rodziny jaszczurek właściwych. Ubarwienie zielonkawe z jaśniejszym spodem. Ogon niezwykle długi, około 2 razy dłuższy od reszty ciała.


Lacerta bilineataLacerta bilineata

Lacerta bilineata

Lacerta bilineata to gatunek gada z rodziny jaszczurek właściwych. Ubarwienie zielono-niebieskie, upstrzone ciemnymi i jasnymi pikselami, spód żółtawy.


Lacerta pamphylicaLacerta pamphylica

Lacerta pamphylica

Lacerta pamphylica to gatunek gada z rodziny jaszczurek właściwych. Ubarwienie zielono-żółto-niebieskie, upstrzone ciemnymi i jasnymi punktami.


Takydromus smaragdinusTakydromus smaragdinus

Takydromus smaragdinus

Takydromus smaragdinus to gatunek jaszczurki z rodziny jaszczurek właściwych. Ma piękne zielone ubarwienie ciała z jasnym spodem.


Takydromus toyamaiTakydromus toyamai

Takydromus toyamai

Takydromus toyamai to gatunek jaszczurki z rodziny jaszczurek właściwych. Sylwetka smukła, pociągła. Ogon długi. Ubarwienie zielone.


Timon paterTimon pater

Timon pater

Timon pater to gad z rodziny jaszczurek właściwych o pięknym, zielonym ubarwieniu. Spód białawy. Ma długi ogon.


Nucras caesicaudataNucras caesicaudata

Nucras caesicaudata

Nucras caesicaudata to gatunek jaszczurki właściwej. Ubarwienie brązowo-żółtawe, z zielonym odcieniem i niebieskim ogonem.


Jaszczurka długoogonowaJaszczurka długoogonowa

Takydromus sexlineatus

Jaszczurka długoogonowa (Takydromus sexlineatus) to gatunek jaszczurki z rodziny jaszczurek właściwych o bardzo długim ogonie. Ogon ma długość kilka razy większą niż długość głowy i tułowia.


Jaszczurka murowaJaszczurka murowa

Podarcis muralis

Jaszczurka murowa to najbardziej rozpowszechniona jaszczurka w Europie z rodziny jaszczurek właściwych. Ogon jest bardzo długi. Długie są także kończyny. Ubarwienie bardzo zmienne, od brązowego do zielonego.


Jaszczurka ostropyskaJaszczurka ostropyska

Dalmatolacerta oxycephala

Jaszczurka ostropyska (Dalmatolacerta oxycephala) to gatunek gada z rodziny jaszczurek właściwych. Ubarwienie zmienne. Wierzch i kończyny ciemnoszare lub niebieskoszare albo brązowe z wzorem siatki.


Jaszczurka perłowaJaszczurka perłowa

Timon lepidus

Jaszczurka perłowa duży gad z rodziny jaszczurek właściwych. Jest jedną z największych jaszczurek europejskich. Ciało jaszczurki perłowej z boków i grzbiet pokrywają małe, ziarniste łuski, a na brzuchu występują duże, zachodzące na siebie tarczki.


Jaszczurka trójpręgaJaszczurka trójpręga

Lacerta trilineata

Jaszczurka trójpręga to gatunek dużej europejskiej jaszczurki, podobnej do jaszczurki zielonej, zaliczany do jaszczurek właściwych. Ogon jest bardzo długi - nawet ponad dwa razy dłuższy niż reszta ciała.


Jaszczurka zielonaJaszczurka zielona PL

Lacerta viridis

Jaszczurka zielona to często spotykana w Europie południowej jaszczurka, jaskrawo ubarwiona, dziś w Polsce będąca gatunkiem zanikłym lub bardzo rzadko spotykanym na Śląsku Cieszyńskim.


Jaszczurka zwinkaJaszczurka zwinka PL

Lacerta agilis

Jaszczurka zwinka to najbardziej pospolity gad występujący w naszym kraju. Ubarwienie jest zmienne. Grzbiet jest brązowy z rzędem plam, w środku każdej plamy jest nieregularna biała plamka. Schwytana zwinka odrzuca ogon i ucieka.


Jaszczurka żyworodnaJaszczurka żyworodna PL

Zootoca vivipara

Jaszczurka żyworodna to europejska jaszczurka właściwa, spotykana także w naszym kraju. Ciało jest brązowe z trzema rzędami plam, które czasem zlewają się ze sobą, tworząc wzdłuż ciała jasne linie.


Murówka milojskaMurówka milojska

Podarcis milensis

Murówka milojska (Podarcis milensis) to gatunek jaszczurki właściwej. Ubarwienie brązowe, czarne w białawe, żółte i niebieskie w dolnej części plamy.


Murówka ruinowa, jaszczurka ruinowaMurówka ruinowa, jaszczurka ruinowa

Podarcis siculus

Murówka ruinowa, jaszczurka ruinowa (Podarcis siculus) to gatunek gada z rodziny jaszczurek właściwych. Ubarwienie szare, brązowe, oliwkowe lub zielone. Przez grzbiet często biegnie pas czarnych plam.





Inne gatunki

  • Acanthodactylus ahmaddisii
  • Acanthodactylus arabicus
  • Acanthodactylus aureus
  • Acanthodactylus bedriagai
  • Acanthodactylus beershebensis
  • Acanthodactylus blanci
  • Acanthodactylus boueti
  • Acanthodactylus busacki
  • Acanthodactylus dumerilii
  • Acanthodactylus erythrurus
  • Acanthodactylus felicis
  • Acanthodactylus gongrorhynchatus
  • Acanthodactylus grandis
  • Acanthodactylus haasi
  • Acanthodactylus harranensis
  • Acanthodactylus maculatus
  • Acanthodactylus masirae
  • Acanthodactylus mechriguensis
  • Acanthodactylus nilsoni
  • Acanthodactylus opheodurus
  • Acanthodactylus orientalis
  • Acanthodactylus pardalis
  • Acanthodactylus robustus
  • Acanthodactylus savignyi
  • Acanthodactylus schmidti
  • Acanthodactylus schreiberi
  • Acanthodactylus senegalensis
  • Acanthodactylus spinicauda
  • Acanthodactylus taghitensis
  • Acanthodactylus tilburyi
  • Acanthodactylus tristrami
  • Acanthodactylus yemenicus
  • Adolfus alleni
  • Adolfus masavaensis
  • Algyroides fitzingeri
  • Algyroides marchi
  • Algyroides moreoticus
  • Anatololacerta anatolica
  • Anatololacerta danfordi
  • Anatololacerta oertzeni
  • Apathya cappadocica
  • Apathya yassujica
  • Archaeolacerta bedriagae
  • Atlantolacerta andreanskyi
  • Australolacerta australis
  • Congolacerta vauereselli
  • Darevskia alpina
  • Darevskia armeniaca
  • Darevskia bendimahiensis
  • Darevskia brauneri
  • Darevskia caucasica
  • Darevskia chlorogaster
  • Darevskia clarkorum
  • Darevskia daghestanica
  • Darevskia dahli
  • Darevskia defilippii
  • Darevskia derjugini
  • Darevskia dryada
  • Darevskia kopetdaghica
  • Darevskia mixta
  • Darevskia parvula
  • Darevskia portschinskii
  • Darevskia praticola
  • Darevskia raddei
  • Darevskia rostombekovi
  • Darevskia rudis
  • Darevskia sapphirina
  • Darevskia saxicola
  • Darevskia steineri
  • Darevskia unisexualis
  • Darevskia uzzelli
  • Darevskia valentini
  • Dinarolacerta montenegrina
  • Dinarolacerta mosorensis
  • Eremias acutirostris
  • Eremias afghanistanica
  • Eremias andersoni
  • Eremias aria
  • Eremias grammica
  • Eremias intermedia
  • Eremias kavirensis
  • Eremias kokshaaliensis
  • Eremias lalezharica
  • Eremias lineolata
  • Eremias montanus
  • Eremias multiocellata
  • Eremias nigrocellata
  • Eremias nigrolateralis
  • Eremias pleskei
  • Eremias scripta
  • Eremias strauchi
  • Eremias stummeri
  • Eremias suphani
  • Eremias szczerbaki
  • Gallotia atlantica
  • Gallotia auaritae
  • Gallotia bravoana
  • Gallotia caesaris
  • Gallotia intermedia
  • Gallotia simonyi
  • Gallotia stehlini
  • Heliobolus lugubris
  • Hellenolacerta graeca
  • Iberolacerta aranica
  • Iberolacerta aurelioi
  • Iberolacerta bonnali
  • Iberolacerta cyreni
  • Iberolacerta galani
  • Iberolacerta horvathi
  • Iberolacerta martinezricai
  • Iberolacerta monticola
  • Ichnotropis grandiceps
  • Ichnotropis tanganicana
  • Iranolacerta brandtii
  • Iranolacerta zagrosica
  • Lacerta media
  • Lacerta mostoufii
  • Lacerta schreiberi
  • Lacerta strigata
  • Latastia cherchii
  • Latastia ornata
  • Latastia siebenrocki
  • Meroles anchietae
  • Meroles knoxii
  • Mesalina adramitana
  • Mesalina ayunensis
  • Mesalina bahaeldini
  • Mesalina balfouri
  • Mesalina brevirostris
  • Mesalina kuri
  • Mesalina olivieri
  • Mesalina pasteuri
  • Mesalina simonii
  • Nucras lalandii
  • Nucras livida
  • Nucras scalaris
  • Nucras taeniolata
  • Omanosaura cyanura
  • Omanosaura jayakari
  • Ophisops beddomei
  • Ophisops elbaensis
  • Ophisops jerdonii
  • Ophisops microlepis
  • Ophisops occidentalis
  • Parvilacerta fraasii
  • Parvilacerta parva
  • Pedioplanis burchelli
  • Pedioplanis gaerdesi
  • Pedioplanis laticeps
  • Philochortus neumanni
  • Philochortus rudolfensis
  • Philochortus zolii
  • Phoenicolacerta cyanisparsa
  • Phoenicolacerta kulzeri
  • Phoenicolacerta laevis
  • Phoenicolacerta troodica
  • Podarcis bocagei
  • Podarcis carbonelli
  • Podarcis cretensis
  • Podarcis erhardii
  • Podarcis filfolensis
  • Podarcis gaigeae
  • Podarcis hispanicus
  • Podarcis levendis
  • Podarcis lilfordi
  • Podarcis melisellensis
  • Podarcis peloponnesiacus
  • Podarcis pityusensis
  • Podarcis raffonei
  • Podarcis sicula
  • Podarcis tauricus
  • Podarcis tiliguerta
  • Podarcis vaucheri
  • Podarcis waglerianus
  • Psammodromus algirus
  • Psammodromus blanci
  • Psammodromus hispanicus
  • Psammodromus jeanneae
  • Psammodromus manuelae
  • Psammodromus microdactylus
  • Pseuderemias striatus
  • Scelarcis perspicillata
  • Takydromus dorsalis
  • Takydromus hani
  • Takydromus kuehnei
  • Takydromus madaensis
  • Takydromus tachydromoides
  • Teira dugesii
  • Timon princeps
  • Timon tangitanus
  • Tropidosaura cottrelli
  • Tropidosaura essexi
  • Tropidosaura gularis
  • Tropidosaura montana
  • Vhembelacerta rupicola

Występowanie i środowisko

Nie występują w Ameryce, w Australii i na Madagaskarze. Spotyka się je poza kręgiem polarnym. Większość gatunków żyje w rejonie Morza Śródziemnego.

Tryb życia i zachowanie

Jaszczurki właściwe to zwierzęta lądowe. Żyją na terenach otwartych, skałach, w ściółce leśnej, nawet na pustyniach. Niewiele się przystosowało do życia w tropikach.

Morfologia i anatomia

Oczy są zwykle wyposażone w ruchome i nieprzezroczyste powieki. Szpara otworu odbytowego jest poprzeczna. Dobrze rozwinięty jest węch. Większość gatunków jest wyposażona w otwory udowe.

Rozmnażanie

Mniejsze gatunki składają od 1 do kilku jaj, większe gatunki nawet 10 i więcej. Kilka gatunków jest żyworodnych. Kilka gatunków rozmnaża się dzieworodnie.

Pożywienie

Odżywiają się stawonogami, większe gatunki odżywiają się małymi kręgowcami i owocami.

Ochrona i zagrożenia

Brak danych.

Ciekawostki

Aż pięć gatunków z rodzaju Lacerta to same samice, które rozmnażają się dzieworodnie.

Kalendarz przyrody

Poniższy kalendarz zawiera wszystkie gatunki, które nie znalazły się w opisie żadnego rodzaju. Każdy rodzaj zawiera niezależny kalendarz przyrody.

123456789101112

Opis

      Jaszczurka zielona: Trwa okres zimowania jaszczurki zielonej
          Jaszczurka zielona: Jaszczurka zielona odbywa gody
           Jaszczurka zielona: To okres składania jaj przez jaszczurkę zieloną
          Jaszczurka zielona: Młode jaszczurki zielonej wylęgają się z jaj.
     Jaszczurka zielona: Trwa okres aktywności życiowej jaszczurki zielonej.
         Jaszczurka zwinka: Samica jaszczurki zwinki składa jaja do norki w wilgotnej glebie
         Jaszczurka zwinka: Z jaj wylęgają się małe jaszczurki zwinki.
       Jaszczurka żyworodna: Trwa sen zimowy jaszczurki żyworodnej
          Jaszczurka żyworodna: Gody odbywa jaszczurka żyworodna
          Jaszczurka żyworodna: Samica jaszczurki żyworodnej rodzi młode.
   Jaszczurka żyworodna: Trwa okres aktywności życiowej jaszczurki żyworodnej.
Pokaż tylko bieżące wydarzenia




© medianauka.pl, 2014-01-05, RODZ-24






Polecamy w naszym sklepie

gekony i felsumy
Kubek gady
Kolorowe skarpetki urodzinowe
Kolorowe skarpetki Miasto
kolorowe skarpetki góra lodowa
Niektóre treści nie są dostosowane do Twojego profilu. Jeżeli jesteś pełnoletni możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych. W ten sposób będziesz miał także wpływ na rozwój naszego serwisu.
© ® Media Nauka 2008-2020 r.