Żmijowate

Żmijowate (Viperidae) to rodzina gadów, która liczy dziś około 200 gatunków. W Polsce żyje 1 gatunek z tej rodziny gadów. Wyróżniamy tu przede wszystkim dwie podrodziny: żmije właściwe z 60 gatunkami oraz grzechotnikowate ze 140 gatunkami.

Mają zwykle doskonałe ubarwienie maskujące ciała. Są ciężkie i dobrze umięśnione. Grzechotnikowate mają po bokach głowy jamkę z termoreceptorami między okiem a nozdrzem. U trzydziestu gatunków grzechotników na końcu ogona wykształciła się grzechotka.

Gatunki

To wykaz gatunków, przynależących do danej rodziny. Kliknij nazwę gatunkową, aby się dowiedzieć czegoś więcej na temat danego gatunku.


Inne gatunki

Występowanie i środowisko

Nie występują w Australii oraz na Madagaskarze. Żmije właściwe nie występują w obu Amerykach. Niektóre żmije żyją nawet za kręgiem polarnym (np. żmija zygzakowata).

Tryb życia i zachowanie

Żmijowate czyhają nieruchomo na przypadkowo przechodzącą ofiarę. Czasem wabią zdobyć poruszaniem ogona, którego koniec przypomina owada. Gdy ukąszona ofiara ucieknie, wąż podąża jej tropem posługując się zmysłem węchu.

Zwykle prowadzą naziemny tryb życia, niektóre gatunki prowadzą nadrzewny tryb życia.

Morfologia i anatomia

Są to gady charakteryzujące się pionowymi, szparowatymi źrenicami, najlepiej ze wszystkich węży rozwinięty aparat jadowy, mają zwykle dwa zęby jadowe typu kanalikowatego, najczęściej największych rozmiarów, umieszczone na ruchomych kościach szczękowych, co umożliwia zwierzęciu podczas otwarcia pyska ustawić je niemal prostopadle do krawędzi szczęki, a w spoczynku chować je poziomo. Zęby te podlegają okresowej wymianie. Gruczoły jadowe znajdują się za oczami z tyłu głowy i są połączone z zębami kanalikami.

Rozmnażanie

Są zwykle jajożyworodne, jednak jest tu też wiele gatunków jajorodnych. Niektóre żmije właściwe walczą o samicę. Nie kąsają się wzajemnie, tylko mocują. Ciężarne samice nie jedzą, większość czasu wygrzewają się na słońcu. Po porodzie samice są tak wyczerpane, że czasem umierają, pozostałe nie są w stanie przystąpić do rozrodu w następnym roku.

Pożywienie

Żywią się małymi kręgowcami. Są to małe ssaki, ptaki, gady i płazy.

Ciekawostki

Grzechotnikowate potrafią za pomocą termoreceptorów wyczuć różnię temperatury na poziomie 0,003 °C. Dzięki temu grzechotnik może precyzyjnie zlokalizować ofiarę w całkowitych ciemnościach.

Kalendarz przyrody

Poniższy kalendarz zawiera wszystkie gatunki, które nie znalazły się w opisie żadnego rodzaju. Każdy rodzaj zawiera niezależny kalendarz przyrody.

123456789101112

Opis

         Okres godowy żmii nosorogiej.
          Żmija nosoroga rodzi młode.
      Trwa sen zimowy żmii zygzakowatej
         Trwa okres godowy żmii zygzakowatej
        Rodzą się młode żmije zygzakowate. Są szybkie i jadowite.
    Trwa okres aktywności życiowej żmii zygzakowatej




Grzechotniki — fascynujące węże
Grzechotniki to węże budzące powszechny strach. Czym zasłużyły na swoją złą reputację? Czy rzeczywiście są groźne?

© medianauka.pl, 2014-01-06, RODZ-147



©® Media Nauka 2008-2023 r.