Logo Media Nauka

Żmijowate

Żmijowate (Viperidae) to rodzina gadów, która liczy dziś około 200 gatunków. W Polsce żyje 1 gatunek z tej rodziny gadów. Wyróżniamy tu przede wszystkim dwie podrodziny: żmije właściwe z 60 gatunkami oraz grzechotnikowate ze 140 gatunkami.

Wygląd

Mają zwykle doskonałe ubarwienie maskujące ciała. Są ciężkie i dobrze umięśnione. Grzechotnikowate mają po bokach głowy jamkę z termoreceptorami między okiem a nozdrzem. U trzydziestu gatunków grzechotników na końcu ogona wykształciła się grzechotka.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.


Efa piaskowaEfa piaskowa

Echis carinatus

Efa piaskowa (Echin carinatus) to gatunek węża z rodziny żmijowatych. Ubarwienie ciała jest brązowe. Na grzbiecie zwykle występuje rząd jaśniejszych plam, a po bokach ciała czarne wstęgi. Na głowie widać białą plamę w kształcie krzyża.


Grzechotnik teksaskiGrzechotnik teksaski

Crotalus atrox

To drugi co do wielkości jadowity wąż Ameryki Północnej. Ciało ma oliwkowobrązowe ubarwienie z rombowymi plamami w jaśniejszych obwódkach. Jad tego grzechotnika jest groźny dla człowieka.


Żmija gabońskaŻmija gabońska

Bitis gabonica

Żmija gabońska (Bitis gabonica) to gatunek węża z rodziny żmijowatych. To najcięższa żmija świata, ma też najdłuższe zęby jadowe. To wąż o masywnym i grubym ciele, krótkim ogonie i dość dużej, trójkątnej głowie.


Żmija nosorogaŻmija nosoroga

Vipera ammodytes)

Żmija nosoroga (Vipera ammodytes) to najbardziej jadowity wąż Europy. Żmija ta jest bardzo jadowita. Na wierzchu głowy znajdują się niewielkie łuski, pysk jest zakończony sterczącym ku górze miękkim wyrostkiem.


Żmija zygzakowataŻmija zygzakowata PL

Vipera berus

Żmija zygzakowata to jadowity gad z rodziny żmijowatych, którego ukąszenie może być niebezpieczne dla życia człowieka. Źrenice są szparowate, pionowe. Ciało jest grube i krępe.


Nazwa rodziny
Żmijowate (Viperidae)
Występowanie
Europa, Azja, Afryka, Ameryka Północna i Południowa.Żmijowate - mapa występowania w Polsce
Liczba gatunków na świecie
200
Liczba gatunków w Polsce
1
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Gady (Reptilia)
Rząd: Łuskonośne (Squamata)
Rodzina: Żmijowate (Viperidae)
Długość ciała
Brak danych.
Quizy
Quiz - gady Polski
Quiz - Gady Polski - poziom podstawowy - 20 pytań

Inne gatunki

  • Żmija sykliwa (Bitis arietans)
  • Żmija rogatonosa (Bitis nasicornis)
  • Żararaka Shlegela (Bothriechis schlegeli)
  • Żararaka urutu (Bothrops alternatus)
  • Kajsaka, żararaka lancetowata (Bothrops atrox)
  • Crotalus atrox
  • Crotalus polystictus
  • Lachesis muta
  • Habu (Trimeresurus flavoviridis)
  • Trimeresurus wagleri

Występowanie i środowisko

Nie występują w Australii oraz na Madagaskarze. Żmije właściwe nie występują w obu Amerykach. Niektóre żmije żyją nawet za kręgiem polarnym (np. żmija zygzakowata).

Tryb życia i zachowanie

Żmijowate czyhają nieruchomo na przypadkowo przechodzącą ofiarę. Czasem wabią zdobyć poruszaniem ogona, którego koniec przypomina owada. Gdy ukąszona ofiara ucieknie, wąż podąża jej tropem posługując się zmysłem węchu.

Zwykle prowadzą naziemny tryb życia, niektóre gatunki prowadzą nadrzewny tryb życia.

Morfologia i anatomia

Są to gady charakteryzujące się pionowymi, szparowatymi źrenicami, najlepiej ze wszystkich węży rozwinięty aparat jadowy, mają zwykle dwa zęby jadowe typu kanalikowatego, najczęściej największych rozmiarów, umieszczone na ruchomych kościach szczękowych, co umożliwia zwierzęciu podczas otwarcia pyska ustawić je niemal prostopadle do krawędzi szczęki, a w spoczynku chować je poziomo. Zęby te podlegają okresowej wymianie. Gruczoły jadowe znajdują się za oczami z tyłu głowy i są połączone z zębami kanalikami.

Rozmnażanie

Są zwykle jajożyworodne, jednak jest tu też wiele gatunków jajorodnych. Niektóre żmije właściwe walczą o samicę. Nie kąsają się wzajemnie, tylko mocują. Ciężarne samice nie jedzą, większość czasu wygrzewają się na słońcu. Po porodzie samice są tak wyczerpane, że czasem umierają, pozostałe nie są w stanie przystąpić do rozrodu w następnym roku.

Pożywienie

Żywią się małymi kręgowcami. Są to małe ssaki, ptaki, gady i płazy.

Ochrona i zagrożenia

Brak danych.

Ciekawostki

Grzechotnikowate potrafią za pomocą termoreceptorów wyczuć różnię temperatury na poziomie 0,003 °C. Dzięki temu grzechotnik może precyzyjnie zlokalizować ofiarę w całkowitych ciemnościach.

Zdjęcia - galeria



© medianauka.pl, 2014-01-06, RODZ-147


Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
żmija zygzakowata
      

Trwa sen zimowy żmii zygzakowatej

         

Trwa okres godowy żmii zygzakowatej

        

Rodzą się młode żmije zygzakowate. Są szybkie i jadowite.

    

Trwa okres aktywności życiowej żmii zygzakowatej

ukryj/pokaż
żmija nosoroga
         

Okres godowy żmii nosorogiej.

          

Żmija nosoroga rodzi młode.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia


© Media Nauka 2008-2018 r.