Żmijowate

Żmijowate (Viperidae) to rodzina gadów, która liczy dziś około 200 gatunków. W Polsce żyje 1 gatunek z tej rodziny gadów. Wyróżniamy tu przede wszystkim dwie podrodziny: żmije właściwe z 60 gatunkami oraz grzechotnikowate ze 140 gatunkami.

Wygląd

Mają zwykle doskonałe ubarwienie maskujące ciała. Są ciężkie i dobrze umięśnione. Grzechotnikowate mają po bokach głowy jamkę z termoreceptorami między okiem a nozdrzem. U trzydziestu gatunków grzechotników na końcu ogona wykształciła się grzechotka.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.


Efa piaskowaEfa piaskowa

Echis carinatus

Efa piaskowa (Echin carinatus) to gatunek węża z rodziny żmijowatych. Ubarwienie ciała jest brązowe. Na grzbiecie zwykle występuje rząd jaśniejszych plam, a po bokach ciała czarne wstęgi. Na głowie widać białą plamę w kształcie krzyża.


Grzechotniczek pospolityGrzechotniczek pospolity

Sistrurus catenatus

Grzechotniczek pospolity (Sistrurus catenatus) to gatunek jadowitego węża z rodziny żmijowatych. Na głowie są widoczne duże tarczki. Ubarwienie szare lub brązowe, rzadziej prawie czarne.


Grzechotnik rogatyGrzechotnik rogaty

Crotalus cerastes

Grzechotnik rogaty (Crotalus cerastes) to gatunek jadowitego węża z rodziny żmijowatych. Tarczki nad oczami są przekształcone w różki (stąd nazwa gatunku). Grzechotka jest małych rozmiarów.


Grzechotnik teksaskiGrzechotnik teksaski

Crotalus atrox

To drugi co do wielkości jadowity wąż Ameryki Północnej. Ciało ma oliwkowobrązowe ubarwienie z rombowymi plamami w jaśniejszych obwódkach. Jad tego grzechotnika jest groźny dla człowieka.


Kajsaka, żararaka lancetowataKajsaka, żararaka lancetowata

Bothrops atrox

Kajsaka, żararaka lancetowata (Bothrops atrox) to gatunek jadowitego węża z rodziny żmijowatych. Ubarwienie zmienne - od szarozielonego do czarnego. Strona brzuszna jasna, bez ciemnych plam.


Żararaka urutuŻararaka urutu

Bothrops alternatus

Żararaka urutu (Bothrops alternatus) to gatunek węża z rodziny żmijowatych. ubarwienie miedzianobrązowe z ciemniejszymi plamami w kształcie podków. Plamy te mają jasną obwódkę.


Żmija gabońskaŻmija gabońska

Bitis gabonica

Żmija gabońska (Bitis gabonica) to gatunek węża z rodziny żmijowatych. To najcięższa żmija świata, ma też najdłuższe zęby jadowe. To wąż o masywnym i grubym ciele, krótkim ogonie i dość dużej, trójkątnej głowie.


Żmija nosorogaŻmija nosoroga

Vipera ammodytes)

Żmija nosoroga (Vipera ammodytes) to najbardziej jadowity wąż Europy. Żmija ta jest bardzo jadowita. Na wierzchu głowy znajdują się niewielkie łuski, pysk jest zakończony sterczącym ku górze miękkim wyrostkiem.


Żmija sykliwaŻmija sykliwa

Bitis arietans

Żmija sykliwa (Bitis arietans) to gatunek jadowitego węża z rodziny żmijowatych. Łuski są wręgowane, Ubarwienie zmienne, często szarobrązowe, żółtobrązowe z ciemnymi i jasnymi plamami.


Żmija zygzakowataŻmija zygzakowata PL

Vipera berus

Żmija zygzakowata to jadowity gad z rodziny żmijowatych, którego ukąszenie może być niebezpieczne dla życia człowieka. Źrenice są szparowate, pionowe. Ciało jest grube i krępe.





Inne gatunki

  • Agkistrodon bilineatus
  • Agkistrodon contortrix
  • Mokasyn błotny (Agkistrodon piscivorus)
  • Agkistrodon taylori
  • Atheris barbouri
  • Atheris ceratophora
  • Atheris chlorechis
  • Atheris hirsuta
  • Atropoides indomitus
  • Atropoides mexicanus
  • Żmija skacząca (Atropoides nummifer)
  • Atropoides occiduus
  • Atropoides olmec
  • Atropoides picadoi
  • Azemiops feae
  • Bitis albanica
  • Bitis armata
  • Bitis atropos
  • Bitis inornata
  • Żmija rogatonosa (Bitis nasicornis)
  • Żmija karłowata (Bitis peringueyi)
  • Bitis rhinoceros
  • Bitis rubida
  • Bitis schneideri
  • Bothriechis aurifer
  • Bothriechis lateralis
  • Bothriechis marchi
  • Bothriechis rowleyi
  • Żararaka Shlegela (Bothriechis schlegeli)
  • Bothrocophias myersi
  • Bothrops alcatraz
  • Bothrops erythromelas
  • Bothrops itapetiningae
  • Żararakusu (Bothrops jararacussu)
  • Bothrops lojanus
  • Bothrops oligolepis
  • Bothrops pirajai
  • Calloselasma rhodostoma
  • Cerastes gasperettii
  • Żmija Awicenny (Cerastes vipera)
  • Cerrophidion godmani
  • Cerrophidion godmani
  • Cerrophidion petlalcalensis
  • Cerrophidion tzotzilorum
  • Grzechotnik diamentowy (Crotalus adamanteus)
  • Crotalus angelensis
  • Crotalus aquilus
  • Crotalus basiliscus
  • Crotalus caliginis
  • Crotalus catalinensis
  • Grzechotnik brazylijski, kaskawal (Crotalus durissus)
  • Crotalus enyo
  • Crotalus estebanensis
  • Crotalus horridus
  • Crotalus intermedius
  • Crotalus lannomi
  • Crotalus lepidus
  • Crotalus lorenzoensis
  • Crotalus molossus
  • Crotalus oreganus
  • Crotalus polystictus
  • Crotalus pricei
  • Crotalus pusillus
  • Crotalus ravus
  • Crotalus ruber
  • Crotalus simus
  • Crotalus simus
  • Crotalus stejnegeri
  • Crotalus tancitarensis
  • Crotalus tigris
  • Grzechotnik teksaski (Crotalus tortugensis)
  • Crotalus transversus
  • Crotalus triseriatus
  • Crotalus tzabcan
  • Grzechotnik preriowy (Crotalus viridis)
  • Crotalus willardi
  • Cryptelytrops albolabris
  • Cryptelytrops cardamomensis
  • Cryptelytrops erythrurus
  • Cryptelytrops honsonensis
  • Cryptelytrops insularis
  • Cryptelytrops kanburiensis
  • Cryptelytrops macrops
  • Cryptelytrops purpureomaculatus
  • Cryptelytrops rubeus
  • Daboia deserti
  • Daboia mauritanica
  • Daboia palaestinae
  • Żmija łańcuszkowa (Daboia siamensis)
  • Echis borkini
  • Echis hughesi
  • Echis jogeri
  • Echis khosatzkii
  • Echis leucogaster
  • Echis omanensis
  • Echis pyramidum
  • Elegant Pitviper
  • Garthius chaseni
  • Gloydius blomhoffii
  • Gloydius monticola
  • Gloydius saxatilis
  • Gloydius shedaoensis
  • Gloydius tsushimaensis
  • Himalayophis tibetanus
  • Lachesis muta
  • Macrovipera schweizeri
  • Mixcoatlus barbouri
  • Mixcoatlus melanurus
  • Montivipera albicornuta
  • Montivipera bornmuelleri
  • Montivipera bulgardaghica
  • Montivipera latifii
  • Montivipera raddei
  • Montivipera wagneri
  • Montivipera xanthina
  • Ovophis convictus
  • Ovophis okinavensis
  • Ovophis tonkinensis
  • Ovophis zayuensis
  • Parias hageni
  • Parias malcolmi
  • Parias malcolmi
  • Parias sumatranus
  • Peltopelor macrolepis
  • Popeia barati
  • Popeia buniana
  • Popeia fucata
  • Popeia fucata
  • Popeia nebularis
  • Popeia popeiorum
  • Popeia sabahi
  • Popeia toba
  • Porthidium dunni
  • Porthidium hespere
  • Porthidium nasutum
  • Porthidium ophryomegas
  • Porthidium porrasi
  • Porthidium volcanicum
  • Porthidium yucatanicum
  • Protobothrops cornutus
  • Protobothrops elegans
  • Protobothrops flavoviridis
  • Protobothrops jerdonii
  • Protobothrops kaulbacki
  • Protobothrops mangshanensis
  • Protobothrops maolanensis
  • Protobothrops mucrosquamatus
  • Protobothrops sieversorum
  • Protobothrops tokarensis
  • Protobothrops trungkhanhensis
  • Protobothrops xiangchengensis
  • Pseudocerastes fieldi
  • Pseudocerastes persicus
  • Pseudocerastes urarachnoides
  • Sinovipera sichuanensis
  • Sistrurus miliarius
  • Trimeresurus andalasensis
  • Trimeresurus borneensis
  • Trimeresurus brongersmai
  • Trimeresurus brongersmai
  • Trimeresurus flavomaculatus
  • Habu (Trimeresurus flavoviridis)
  • Trimeresurus gracilis
  • Trimeresurus gramineus
  • Trimeresurus malabaricus
  • Trimeresurus mcgregori
  • Trimeresurus puniceus
  • Trimeresurus schultzei
  • Trimeresurus strigatus
  • Trimeresurus wagleri
  • Trimeresurus wiroti
  • Tropidolaemus subannulatus
  • Tropidolaemus wagleri
  • Vipera anatolica
  • Żmija żebrowana (Vipera aspis)
  • Vipera barani
  • Vipera darevskii
  • Vipera dinniki
  • Vipera ebneri
  • Vipera eriwanensis
  • Vipera graeca
  • Vipera kaznakovi
  • Żmija iberyjska (Vipera latastei)
  • Vipera lotievi
  • Vipera magnifica
  • Vipera monticola
  • Vipera orlovi
  • Vipera pontica
  • Żmija hiszpańska (Vipera seoanei)
  • Vipera transcaucasiana
  • Żmija łąkowa (Vipera ursinii)
  • Viridovipera gumprechti
  • Viridovipera medoensis
  • Viridovipera stejnegeri
  • Viridovipera truongsonensis
  • Viridovipera vogeli
  • Viridovipera yunnanensis

Występowanie i środowisko

Nie występują w Australii oraz na Madagaskarze. Żmije właściwe nie występują w obu Amerykach. Niektóre żmije żyją nawet za kręgiem polarnym (np. żmija zygzakowata).

Tryb życia i zachowanie

Żmijowate czyhają nieruchomo na przypadkowo przechodzącą ofiarę. Czasem wabią zdobyć poruszaniem ogona, którego koniec przypomina owada. Gdy ukąszona ofiara ucieknie, wąż podąża jej tropem posługując się zmysłem węchu.

Zwykle prowadzą naziemny tryb życia, niektóre gatunki prowadzą nadrzewny tryb życia.

Morfologia i anatomia

Są to gady charakteryzujące się pionowymi, szparowatymi źrenicami, najlepiej ze wszystkich węży rozwinięty aparat jadowy, mają zwykle dwa zęby jadowe typu kanalikowatego, najczęściej największych rozmiarów, umieszczone na ruchomych kościach szczękowych, co umożliwia zwierzęciu podczas otwarcia pyska ustawić je niemal prostopadle do krawędzi szczęki, a w spoczynku chować je poziomo. Zęby te podlegają okresowej wymianie. Gruczoły jadowe znajdują się za oczami z tyłu głowy i są połączone z zębami kanalikami.

Rozmnażanie

Są zwykle jajożyworodne, jednak jest tu też wiele gatunków jajorodnych. Niektóre żmije właściwe walczą o samicę. Nie kąsają się wzajemnie, tylko mocują. Ciężarne samice nie jedzą, większość czasu wygrzewają się na słońcu. Po porodzie samice są tak wyczerpane, że czasem umierają, pozostałe nie są w stanie przystąpić do rozrodu w następnym roku.

Pożywienie

Żywią się małymi kręgowcami. Są to małe ssaki, ptaki, gady i płazy.

Ochrona i zagrożenia

Brak danych.

Ciekawostki

Grzechotnikowate potrafią za pomocą termoreceptorów wyczuć różnię temperatury na poziomie 0,003 °C. Dzięki temu grzechotnik może precyzyjnie zlokalizować ofiarę w całkowitych ciemnościach.

Zdjęcia - galeria


© medianauka.pl, 2014-01-06, RODZ-147


Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
Żmija nosoroga
         

Okres godowy żmii nosorogiej.

          

Żmija nosoroga rodzi młode.

ukryj/pokaż
Żmija zygzakowata
      

Trwa sen zimowy żmii zygzakowatej

         

Trwa okres godowy żmii zygzakowatej

        

Rodzą się młode żmije zygzakowate. Są szybkie i jadowite.

    

Trwa okres aktywności życiowej żmii zygzakowatej

Pokaż tylko bieżące wydarzenia


Niektóre treści nie są dostosowane do Twojego profilu. Jeżeli jesteś pełnoletni możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych. W ten sposób będziesz miał także wpływ na rozwój naszego serwisu.
© Media Nauka 2008-2018 r.