Ciecierzyca pospolita

Ciecierzyca pospolita (Cicer arietinum) to jednoroczna roślina uprawna z rodziny motylkowatych o nieregularnym kształcie.

Występowanie i środowisko PL

Uprawiana na wszystkich kontynentach świata, w rejonach cieplejszych, zawlekana do Polski. Rośnie na stanowiskach nasłonecznionych. Wymaga żyznych gleb.

Tryb życia i zachowanie

Kwitnie w okresie od maja do lipca.

Morfologia i anatomia

Osiąga wysokość 20-50(100) cm.

Łodyga jest kanciasta, dość sztywna.

Liście są nieparzysto-pierzaste, liski mają piłkowane brzegi.

Kwiaty wyrastają pojedynczo w kątach liści, są białe, czerwone lub fioletowe.

Owoc to strąk.

Nasiona są drobne, jasnobrązowe, po ugotowaniu jadalne.

Ochrona i zagrożenia

Brak danych.

Ciekawostki

Pospolita nazwa ciecierzycy to groch włoski.

Biologia i ekologia

Kolor kwiatów:
Grupa roślin: roślina zielna jednoroczna.
Stanowisko: nasłonecznione.
Środowisko: synantropijne.
Użytek: rośliny uprawne, warzywa.
Forma życiowa według klasyfikacji Raunkiaera: terofit.
Kategoria przybysza: efemerofit, roślina uprawiana.
Diploidalna liczba chromosomów: 2n=14, 16, 32.
Status popularności rośliny: gatunek znany, roślina popularna, znajduje się pośród 500 najbardziej znanych wśród Polaków roślin.
Jadalność: Gatunek jadalny.

Kalendarz przyrody

1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	Opis
				●	●	●						Kwitnie ciecierzyca.

Liczba zadań dostępnych dodatkowo w Kalendarzu ogrodnika: 16

Zobacz nasz Kalendarz ogrodnika - interaktywne narzędzie wspomagane technologią AI, które pomoże Ci zaplanować i uporządkować pracę w ogrodzie przez cały sezon. Śledź postęp prac, odznaczaj wykonane zadania i twórz własny harmonogram dopasowany do Twojego ogrodu. Dodawaj wybrane gatunki roślin i otrzymuj dopasowane wskazówki dotyczące ich uprawy. Znajdziesz tu także praktyczne porady dotyczące warzyw, owoców, drzew, krzewów ozdobnych, bylin i ziół. Sprawdź i przekonaj się, jak łatwo możesz zadbać o swój ogród krok po kroku.

Uprawa

Czynności i właściwości	Opis
Odczyn gleby	Gleba lekko kwaśna do lekko zasadowej — wyjątkowo tolerancyjna! Najlepiej 6,5–7,5. pH 6.0-8.0
Właściwości gleby	Lekka, przepuszczalna, ciepła, umiarkowanie żyzna — piaszczysto-próchnicza lub gliniasto-piaszczysta. Nie znosi gleb ciężkich, podmokłych, zimnych i bardzo żyznych (nadmiar azotu!)
Trudność uprawy	Uprawa i pielęgnacja trudna i wymagająca.
Zmianowanie	Nie uprawiaj po innych roślinach strączkowych (fasola, groch, bób, soja) — przerwa 3–4 lata. Dobra przed kapustnymi, sałatą i szpinakiem (wzbogaca glebę w azot). Dobra po cebuli, ziemniakach, zbożach.
Czas uprawy	Jednoroczna — cały cykl w jednym sezonie (100–160 dni od siewu do zbioru dojrzałych nasion).
Nawożenie	Skromne! Fosfor i potas przed siewem (kompost 2 kg/m²) + bez azotu (ciecierzyca sama wiąże azot!). Inokulacja nasion bakteriami Rhizobium przy pierwszej uprawie — konieczna!
Podlewanie	Umiarkowanie w fazie wzrostu wegetatywnego / W fazie kwitnienia regularnie / Wstrzymaj całkowicie przy dojrzewaniu nasion (lipiec–sierpień). Toleruje suszę lepiej niż większość warzyw!
Mrozoodporność	Brak — roślina ginie przy –1 do –2°C. Siewki wschodzące znoszą do –4°C przez krótki czas. Nie sadź przed połową maja
Stanowisko	Pełne słońce (min. 8h dziennie) — bezwzględny wymóg! Najcieplejsze miejsce w ogrodzie, osłonięte od zimnych wiatrów.
Rozstawa	15–20 cm w rzędzie × 30–40 cm między rzędami
Wysiew do gruntu	Tak.
Terminy siewu / zbioru plonów / pielęgnacji	Zobacz w kalendarzu.
Zbiór i przechowywanie	Zielone: zbieraj, gdy strąki napełnione, ale zielone. Suche: zbieraj, gdy strąki brązowe i papierowe. Susz 2–4 tygodnie. Przechowuj w szczelnych słoikach w suchym, chłodnym miejscu do 2–3 lat.
Przyrost roczny	30–70 cm wysokości w sezonie (zależnie od odmiany). Na jednej roślinie wyrasta 15–50 strąków z 1–2 nasionami każdy.
Czas kiełkowania	7–14 dni (w temp. 18–24°C) / Przy 12°C nawet 3 tygodnie — ale kiełkuje.
Dodatkowe informacje	Ciepło i słońce to absolutna podstawa — ciecierzyca pochodzi ze śródziemnomorskiego klimatu. W Polsce uprawa możliwa ale ryzykowna w chłodne lata. Wybieraj najcieplejsze stanowisko, wczesne odmiany i planuj siew wczesny. W chłodne lata nasiona mogą nie zdążyć dojrzeć! Nie dotykaj mokrych roślin — gruczoły na łodygach wydzielają kwasy organiczne (jabłkowy, szczawiowy, izocytrynowy). Kontakt z mokrą rośliną w słoneczny dzień może powodować podrażnienie i oparzenia skóry. Pracuj przy suchych roślinach lub w rękawiczkach! Siej bezpośrednio do gruntu lub z całą bryłą — ciecierzyca ma głęboki, delikatny system korzeniowy z brodawkami Rhizobium. Przesadzanie z naruszeniem korzeni zniszczy brodawki i dramatycznie zmniejszy plony. Nie nawóź azotem — ciecierzyca sama wiąże azot atmosferyczny przez bakterie brodawkowe w korzeniach. Nadmiar azotu = bujne liście, brak nasion. Ogranicz wodę przy dojrzewaniu — w lipcu i sierpniu wstrzymaj podlewanie. Suche warunki przy dojrzewaniu = twardsze, smaczniejsze nasiona i mniej chorób grzybowych. Askochytoza (Ascochyta rabiei) to choroba nr 1 ciecierzycy — brązowe plamy na liściach, łodygach i strąkach przy wilgotnej pogodzie. Przy zakupie nasion sprawdź czy certyfikowane wolne od askochytozy! Rotacja 3–4 lata — askochytoza i inne choroby glebowe kumulują się przy uprawie w tym samym miejscu. Zmianuj regularnie. Grządka po ciecierzycy — jak po bobie i fasoli — doskonała pod warzywa kapustne, sałatę i szpinak. Korzenie wzbogacają glebę w azot.

Pokrewne gatunki roślin

Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

Lucjan Rutkowski – Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
Agnieszka Gawłowska – 500 owoców i warzyw, 978-83-7845-874-6, SBM 2015