Bobowate, motylkowate

Bobowate, motylkowate (Fabaceae) to rośliny z rzędu bobowców. Do rodziny tej zaliczamy około 12500-18000 gatunków, w zależności od ujęcia systematycznego. W Polsce można spotkać około 100 gatunków. Rośliny motylkowate mają duże znaczenie gospodarcze z uwagi na nasiona zawierające dużą ilość białka, pasze dla zwierząt, a także walory estetyczne (rośliny ozdobne).

Są to rośliny zielne, krzewy i drzewa.

Występowanie i środowisko

Rośliny motylkowate występują na wszystkich kontynentach świata w różnych środowiskach.

Morfologia i anatomia

Ulistnienie skrętoległe, liście zwykle pierzaste. Kwiaty z podwójnym okwiatem. Owoc to zazwyczaj strąk.

Rodzaje

Wykaz wszystkich opublikowanych rodzajów z tej rodziny:

Gatunki

Wykaz pozostałych gatunków, opisanych w naszym serwisie:

Inne gatunki

Kalendarz przyrody

Poniższy kalendarz zawiera wszystkie gatunki, które nie znalazły się w opisie żadnego rodzaju. Każdy rodzaj zawiera niezależny kalendarz przyrody.

123456789101112

Opis

    ●●      Kwitnie amorfa krzewiasta, indygowiec.
    ●●●     Kwitnie baptysja błękitna.
  ◂▸        Wczesny wysiew na rozsadę w domu
  ◂▸        Przygotowanie grządek
   ●        Pielęgnacja rozsady — temperatura 18–22°C, dużo światła
   ●●●      Podlewaj umiarkowanie
    ◂▸      Sadzenie rozsady w gruncie po ostatnich przymrozkach
    ◂▸      Bezpośredni wysiew do gruntu
    ●       Nawożenie startowe: fosforowo-potasowe, bez azotu — ciecierzyca sama wiąże azot!
    ●●●     Kwitnie ciecierzyca.
     ●      Odchwaszczanie
     ●      Kontrola pod kątem mszycy (Aphis craccivora)
     ●      Mulczowanie między rzędami (słoma, 5 cm)
      ●     Nawożenie potasowe (opcjonalne, umiarkowane)
      ●     Kontrola pod kątem szarej pleśni
      ●     Kontrola mszyc i przędziorka w suche i gorące dni
       ●    Kontrola pod kątem choroby askochytozy (Ascochyta rabiei)
       ◂●▸  Zbiór dojrzałych nasion ciecierzycy
         ●  Porządki po zbiorach
     ●      Kwitnie glediczja trójcierniowa.
  ◂●●       Wysiew nasion grochu do gruntu.
  ◂●▸       Ustawienie tyczek, siatek lub konstrukcji wspierającej przed lub tuż po siewie
   ●●       Umiarkowane podlewanie
   ●●       Ściółkowanie między rzędami
   ●        Przerywanie siewek
   ●        Monitorowanie pod kątem ślimaków i wczesnych mszyc
    ●●●     Kwitnie groch zwyczajny.
    ●       Nawożenie
    ●●      Mszyce (Acyrthosiphon pisum)
     ◂▸     Zbiór grochu.
     ●      Regularne podlewanie
      ●     Upały hamują wzrost i kwitnienie
      ●     Dojrzewanie nasion do zbioru nasiennego
      ●     Usuwanie roślin po zakończeniu zbiorów
    ●●      Kwitnie janowczyk skrzydlaty.
   ●●●      Kwitnie kolcolist zachodni.
     ●●●▸   Kwitnie komonica zwyczajna.
     ●●●    Kwitnie komonicznik skrzydlastostrąkowy.
    ●●●     Kwitnie konikleca czubata.
    ●●●     Kwitną moszenki południowe.
     ●●     Kwitną moszenki wschodnie.
     ●●●    Kwitnie orzech ziemny.
    ●●●●    Kwitnie ostrołódka kosmata.
    ●●●●    Kwitnie przelot pospolity.
      ●●    Kwitnie rutwica lekarska.
    ●●●     Kwitnie seradela pastewna.
 ◂▸         Nawożenie przed siewem
  ●▸        Główny termin wysiewu nasion bezpośrednio do gruntu
   ●        Przerywanie siewek – gdy rośliny mają 3–4 liście; do rozstawy 8–10 cm; przerywanie obowiązkowe przy zbyt gęstym siewie
   ●●●      Odchwaszczanie – kluczowe w pierwszych tygodniach
   ●        Ustawienie niskich podpór lub gałązek
    ●●●     Kwitnie soczewica jadalna.
    ●●      Podlewanie przy suszy
    ●●      Mszyce – pierwsze kolonie mogą pojawiać się na wierzchołkach pędów i kwitnących gałązkach
    ●       Obserwacja pod kątem askochytozy
     ●      Zbiory zielonych strąków
     ●      Obserwacja pod kątem rdzy
      ●     Zbiór nasion – gdy 70–80% strąków jest żółtych lub brązowych, ale jeszcze nie pęka
      ●     Ostatni termin wysiewu – do początku lipca możliwy ostatni wysiew w ciepłych rejonach; rośliny zdążą dojrzeć przy długim sezonie; przy zbyt późnym wysiewie zebrać zielone strąki przed przymrozkami
       ●●   Głęboka uprawa gleby po zbiorach – przekopanie z kompostem pod przyszłe nasadzenia warzyw ozimych lub wiosennych
  ●         Wysiew nasion soi
   ●        Pielęgnacja rozsady z marcowych wysiewów
   ●        Rozłożenie czarnej folii jako ściółki – przed sadzeniem; ogrzewa glebę o 3–5°C; kluczowe dla ciepłolubnej soi w Polsce
    ◂▸      Sadzenie rozsady na zewnątrz po 15 maja
    ◂▸      Bezpośredni wysiew nasion do gruntu
    ◂▸      Ochrona przed ptakami
    ◂▸      Ślimaki groźne dla świeżo posadzonej rozsady – wystawiać pułapki; stosować bariery miedziane
     ●      Kwitnienie – drobne białe lub fioletowo-różowe kwiaty motylkowe w kątach liści; kwitnienie obfite; soja jest samopylna; owady przyśpieszają zapylanie.
     ●●▸    Regularne i obfite podlewanie od kwitnienia
     ●      Mszyce – monitoring
     ●▸     Odchwaszczanie – zanim łan soi się zamknie; soja przy zagłuszeniu przez chwasty daje wyraźnie mniejszy plon
     ◂▸     Nawożenie po kwitnieniu
      ●     Obserwacja pod kątem tarczników i innych szkodników – monitoring regularny
      ●     Nawożenie: ostatnia dawka nawozu fosforowo-potasowego – dla wzmocnienia strąków; nie nawozić azotem
       ●●   Sezon zbiorów soi warzywnej
       ●●   Zbiory dla nasion suchych
       ●    Rośliny stopniowo żółkną – naturalne zjawisko po przekwitnięciu i przy dojrzewaniu nasion; soja kieruje zasoby do nasion; nie jest objawem choroby
    ●●●     Kwitnie sparceta piaskowa.
    ●●●     Kwitnie sparceta siewna.
   ●●●      Kwitnie szczodrzeniec ruski.
     ●●●▸   Kwitnie wilżyna bezbronna.
     ●●●●   Kwitnie wilżyna ciernista.
     ●●●▸   Kwitnie wilżyna rozłogowa.
    ●●      Kwitnie złotokap pospolity (zwyczajny).
    ●●      Kwitnie żarnowiec miotlasty.


Zobacz nasz kalendarz ogrodnika. Śledź postęp prac w swoim ogrodzie.




Filmy




Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

  • IUCN — Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych, ISSN 2307-8235 https://www.iucnredlist.org
  • Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich — Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003
  • Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski — Botanika. Systematyka, ISBN 978-83-01-13953-7, PWN 2013
  • Praca zbiorowa — Botanica ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, ISBN 3-8331-1916-0, Könemann 2005
  • Beata Grabowska, Tomasz Kubala — Encyklopedia bylin t. I i II, ISBN 978-83-7506-845-0, Zysk i S-ka 2011
  • Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński, Bogumił Pawłowski — Rośliny Polskie, ISBN 83-01-0587-2, PWN 1986
  • Józef Rostafiński — Słownik polskich imion rodzajów oraz wyższych skupień roślin, Akademia Umiejętności 1900
  • Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając — <em>Vascular plants of Poland a checklist</em>. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski., ISBN: 83-85444-38-6, W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Science 1995

© medianauka.pl, 2017-05-20, RODZ-1220/22339
Data aktualizacji artykułu: 2024-01-07



FacebookWhatsAppTwitter/XLinkedInEmail
©® Media Nauka 2008-2026 r.