Logo Serwisu Media Nauka


Małpy wąskonose (Cercopithecidae)

Małpy wąskonose (Cercopithecidae) to rodzina ssaków, która liczy dziś 60 gatunków w 11 rodzajach. Zaliczamy do tej rodziny gerezy (czasem wydziela się je do osobnej rodziny), koczkodany (Cercopithecus), pawiany (Papio), makaki (Mcaca), langury, dżelady, rokselany i inne. W Polsce nie występują małpy wąskonose.

Wygląd

To dość zróżnicowana grupa zwierząt. Ogon nie jest chwytny. Twarz zwykle naga, podobnie w części łonowej i pośladkowej. Palce zakończone paznokciami. Nozdrza zawsze umieszczone obok siebie, skierowane ku przodowi. Zawsze 32 zęby. Większość gatunków ma torby policzkowe. Sierść jest najczęściej brunatna lub czarna. Twarz nie jest owłosiona. Czasem nagie są też pośladki i część łonowa.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.

DukDuk (Pygathrix nemaeus)

Duk to dość barwnie umaszczona małpa z rodziny małp wąskonosych.


Dżelada, dżelada brunatnaDżelada, dżelada brunatna (Theropithecus gelada)

Dżelada to ssak z rodziny małp wąskonosych. Ciało pokryte jest brązową sierścią. Na piersiach brak owłosienia. tutaj skóra jest czerwona. Na głowie charakterystyczny grzebień.


Gereza angolańskaGereza angolańska (Colobus angolensis)

To małpa wąskonosa o charakterystycznym czarno-białym umaszczeniu, pochodząca z lasów Afryki środkowej.


Koczkodan białonosyKoczkodan białonosy (Cercopithecus nictitans)

To małpa wąskonosa z lasów tropikalnych Afryki centralnej i zachodniej. Charakterystyczna dla tego gatunku jest jasna, owalna plama na nosie.


Koczkodan czarnosiwyKoczkodan czarnosiwy (Cercopithecus mitis)

Koczkodan czarnosiwy to ssak z rodziny małp wąskonosych. Jego futro jest niebiesko-szare, żółto nakrapiane, grzbiet rudy.


Koczkodan górskiKoczkodan górski (Cercopithecus lhoesti)

Koczkodan górski to małpa wąskonosa, żyjąca na zboczach góry Kilimandżaro.


Koczkodan zielony, koczkodan zielonosiwyKoczkodan zielony, koczkodan zielonosiwy (Chlorocebus aethiops)

Koczkodan zielony to ssak z rodziny małp wąskonosych o oliwkowej sierści, spód ciała biały lub żółtawy z białymi bokobrodami.


MagotMagot (Macaca sylvanus)

Magot to jedyna małpa żyjąca dziko w Europie na skałach Gibraltaru.


Makak czubaty, makak czarny, pawian czubatyMakak czubaty, makak czarny, pawian czubaty (Macaca nigra, Cynopithecus niger)

Makak czubaty zwany także czubatym pawianem to gatunek ssaka z rodziny małp wąskonosych. Na pośladkach ma duże nagnioty w kolorze cielistym. Na głowie włosy tworzą charakterystyczny czub, który odróżnia go od innych makaków.


Makak japońskiMakak japoński (Macaca fuscata)

Makak japoński to małpa wąskonosa, występująca w Japonii. Ma najdalej wysunięty na północ zasięg ze wszystkich małp.


MandrylMandryl (Mandrillus sphinx)

Mandryl to najbardziej ubarwiona małpa z rodziny małp wąskonosych. Ma mocno wydłużony, barwny pysk i silne zęby. Na głowie grzywa i żółta broda.


Mangaba rudoczelna, mangaba zwyczajnaMangaba rudoczelna, mangaba zwyczajna (Cercocebus torquatus)

Mangaba rudoczelna to małpa z rodziny małp wąskonosych pochodząca z Afryki. Cechy charakterystyczne to duże torby policzkowe, gdzie częściowo małpa trawi pokarm, rude włosy na głowie i wydatne, białe bokobrody.


Nosacz sundajskiNosacz sundajski (Nasalis larvatus)

Nosacz sundajski to małpa z rodziny małp wąskonosych. Cechą charakterystyczną jest długi, zwisający nos. Małpa pochodzi z Borneo.


Pawian anubisPawian anubis (Papio anubis)

Pawian anubis to jeden z największych żyjących dziś pawianów. Jest groźny nawet dla człowieka. Zamieszkuje Afrykę.


Pawian czakma, pawian niedźwiedziowyPawian czakma, pawian niedźwiedziowy (Papio ursinus)

Pawian czakma, nazywany także pawianem niedźwiedziowym to ssak z rodziny małp wąskonosych.


Pawian masajski, pawian zielony, babuinPawian masajski, pawian zielony, babuin (Papio cynocephalus)

Pawian masajski zwany jest też pawianem zielonym lub babuinem. To małpa z rodziny małp wąskonosych o zielonożółtej sierści i smukłej sylwetce.


Pawian płaszczowyPawian płaszczowy (Papio hamadryas)

Pawian płaszczowy jest przedstawicielem małp wąskonosych. Cechą charakterystyczną jest cielisty kolor twarzy i dość długie futro.


RezusRezus (Macaca mulatta)

Rezus jest najlepiej poznaną małpą ze wszystkich gatunków małp. Jest przedstawicielem małp wąskonosych.


Nazwa rodziny
Małpy wąskonose (Cercopithecidae)
Występowanie
Europa, Azja, Afryka.
Liczba gatunków na świecie
60
Liczba gatunków w Polsce
0
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Ssaki (Mammalia)
Rząd: Naczelne (Primates)
Rodzina: Małpy wąskonose (Cercopithecidae)
Długość ciała
Długość głowy i tułowia: od 32 do 110 cm, ogona: do 88 cm.

Inne gatunki

  • Koczkodan białowargi (Cercopithecus cephus)
  • Cercopithecus pogonias
  • Colobus guereya
  • Czarna gereza (Colobus satana)
  • Makak długoogoniasty (Macaca fasciularis)
  • Pagi (Nasalis concolor)
  • Pygathrix roxellana
  • Rokselana (Rhinopithecus roxellana)
  • Hulman zwyczajny, langur hulman (Semnopithecus entellus)
  • Trachypithecus francoisi
  • Trachypithecus geei
  • Trachypithecus pileatus

Występowanie i środowisko

Obszar występowania to Afryka, Półwysep Arabski, południowa i wschodnia Azja, Europa (Gibraltar).

Tryb życia i zachowanie

Żyją w stadach, które ma wyraźną strukturę. Są aktywne w dzień. Są to dość hałaśliwe małpy, wydające donośne okrzyki.

Morfologia i anatomia

Mają słaby węch. Najlepiej rozwiniętym zmysłem jest wzrok. Gerezy mają żołądek wieloczęściowy, przystosowany do trawienia pokarmu roślinnego.

Rozmnażanie

U samic występuje cykl menstruacyjny. Ciąża trwa 140-210 dni. Samica rodzi zwykle 1 młode. Matki są zwykle bardzo troskliwe.

Pożywienie

Są przede wszystkim roślinożerne lub wszystkożerne.

Ochrona i zagrożenia

Ludzie polują na niektóre gatunki dla mięsa i futra. Są to też w niektrych przypadkach zwierzęta laboratoryjne.

Ciekawostki

Brak danych.

Zdjęcia i grafiki - galeria


© Media Nauka, 2014-01-08, ART-RODZ84



Polecamy