Logo Serwisu Media Nauka

polska - ikona

Mrówka rudnica (Formica rufa)

Mrówka rudnica (Formica rufa) to przedstawiciel rodziny mrówkowatych, liczny i typowy w naszym kraju. Mimo to nie jest go łatwo odróżnić od innych mrówek leśnych. Wygląd ma typowej mrówki. Charakterystyczna dla tego gatunku jest pionowa łuska, znajdująca się między odwłokiem a tułowiem. To jedna z naszych większych mrówek. Brązowo-czarne są górna część głowy, fragment tułowia, odwłok i odnóża, reszta jest ruda (stąd nazwa). Zwykle w ciągu roku możemy obserwować robotnice pozbawione skrzydeł. Rudnice nie posiadają żądeł, ale posiadają gruczoły jadowe.

Mrówka rudnica (Formica rufa)
© Antrey - Fotolia.com

Nazwa gatunku
Mrówka rudnica (Formica rufa)
Nazwy obce
angielska: Red Wood Ant
niemiecka: Rote Waldameise
czeska: Mravenec lesní
hiszpańska: Hormiga roja de la madera
Pierwsze opisanie gatunku
Linneaus, 1761
Obszar występowania
Europa - tak; Polska - tak;
Azja - tak;
Afryka - nie;
Ameryka Północna - nie;
Ameryka Południowa - nie;
Australia - nie;
Antarktyda - nie;
Mrówka rudnica - mapa występowania w Polsce
Wielkość
Długość: od 4 mm do 11 mm
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Stawonogi (Arthropoda)
Gromada: Owady (Insecta)
Rząd: Błonkówki, błonkoskrzydłe (Hymenoptera)
Rodzina: Mrówkowate (Formicidae)

Występowanie i środowisko

To typowy przedstawiciel leśnych środowisk. Preferuje lasy sosnowe. Występuje w Europie i zachodniej części Azji.

Tryb życia i zachowanie

Mrówki te budują niekiedy ogromne kopce zwykle z igieł świerkowych, sięgające nawet jednego metra wysokości. Nad ziemię wystaje około połowy gniazda. Owady te tworzą czasem ogromne grupy społeczne. W jednym mrowisku może się znajdować jedna lub nawet kilka tysięcy królowych oraz ponad milion robotnic.

Robotnice dbają o właściwą temperaturę jaj. Gdy jest ciepło jaja są przenoszone w górę mrowiska, gdy przychodzi chłód, jaja przenoszone są niżej.

Pożywienie

Rudnica odżywia się bezkręgowcami, spadzią mszyc. Larwy karmione są pokarmem pochodzenia zwierzęcego.

Rozmnażanie

Okres godowy przypada na czerwiec-wrzesień. W tym czasie przy mrowiskach można zaobserwować uskrzydlone królowe oraz samce również ze skrzydłami. Odbywa się lot godowy. Wkrótce po kopulacji wszystkie samce umierają. Zapłodnione królowe nie zakładają własnych gniazd, tylko wykorzystują gniazda pokrewnego gatunku - pierwomrówki łagodnej (Formica fusca). Królowa tego gniazda zostaje zabita przez najeźdźczynię, a robotnice zaczynają pielęgnować jaja rudnicy. Po pewnym czasie pierwotni gospodarze gniazda wymierają.

Ochrona i zagrożenia status IUCN - NT

Gatunek ten bliski zagrożenia wymarciem. Ma status NT w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych. Mrówki rudnice odgrywają niebagatelną - sanitarną rolę w lesie. Jest to owad znajdujący się pod ochroną oraz na Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych ma status NT - bliski zagrożenia wyginięciem.

Ciekawostki

Mrowiska mrówki rudnicy bywają wysokie na ponad metr, a to jedynie połowa gniazda. Druga część gniazda, równie duża, znajduje się pod ziemią. Mrówki te nie zakładają same nowych gniazd. Królowe wykorzystują już istniejące mrowiska pierwomrówki łagodnej.

Zdjęcia i grafiki - galeria


© Media Nauka, 2014-11-23, ART-GAT679


Kalendarz przyrody

123456789101112Opis
ukryj/pokaż
mrówka rudnica
  tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona  Okres pojawu mrówki rudnicy. Resztę roku spędza w mrowisku.
     tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona   Okres godowy mrówki rudnicy w Polsce.
Pokaż tylko bieżące wydarzenia




Polecamy