Poświętnikowate

Poświętnikowate (Scarabaeidae) to rodzina owadów, która jeszcze niedawno była jedną z najbardziej licznych rodzin chrząszczy. Wydzielono z niej takie rodziny jak żukowate, plugowate, chrabąszczowate i herkulesowate. Do poświętnikowatych zaliczamy w Polsce 23 gatunki.

Ogólnie chrząszcze te przypominają żukowate, ale głowa poświętnikowatych jest lepiej przystosowana do kopania w ziemi, dzięki jej łopatowatemu kształtowi. Często występuje dymorfizm płciowy. Samce mają zwykle na głowie rogi. Ubarwienie ciała krajowych gatunków ciemne. Na pokrywach skrzydłowych występują nierzadko rowki i wgłębienia oraz plamy.

Występowanie i środowisko

Chrząszcze te żyją zwykle w odchodach zwierząt na łąkach, pastwiskach, górskich halach, dość rzadko w lasach.

Tryb życia i zachowanie

Niektóre gatunki potrafią toczyć z nawozu kule.

Morfologia i anatomia

Długość ciała wynosi w Polsce od kilku milimetrów do 2,5 cm.

Rozmnażanie

Po kopulacji oba osobniki nierzadko budują wspólne podziemne korytarze. wypełniają je nawozem, w którym samica składa jaja. Larwy żerują w nawozie przez kilka tygodni, po czym przepoczwarzają się.

Pożywienie

Większość odżywia się odchodami ssaków roślinożernych.

Ochrona i zagrożenia

Niestety aż 13 gatunków znalazło się na Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce i aż cztery z nich to prawdopodobnie gatunki już wymarłe.

Gatunki

To wykaz gatunków, przynależących do danej rodziny:

listnik zmiennobarwny, nierówienka listnik (Anomala dubia) PL
ogrodnica niszczylistka (Phyllopertha horticola) PL
zatrawiec bydlarek (Onthophagus nuchicornis) PL
Goliathus goliathus
Goliathus regius
Chelorrhina polyphemus
Dicranocephalus wallichii
Euselates schoenfeldti

Inne gatunki

krowieńczak księżycoróg (Corpis lunaris)
Goliathus cacicus
Goliathus meleagris

Kalendarz przyrody

Poniższy kalendarz zawiera wszystkie gatunki, które nie znalazły się w opisie żadnego rodzaju. Każdy rodzaj zawiera niezależny kalendarz przyrody.

1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	Opis
				●	●	●	●					Okres aktywności listnika zmiennobarwnego.
					●	●						Okres występowania imago ogrodnicy niszczylistki.
			●	●	●	●	●					Okres występowania imago zatrawca badylarka.

Zobacz nasz kalendarz ogrodnika. Śledź postęp prac w swoim ogrodzie.