Logo Media Nauka

PL

Stonka ziemniaczana

Stonka ziemniaczana (Leptinotarsa decemlineata) to chrząszcz z rodziny stonkowatych, znany powszechnie i największy szkodnik upraw ziemniaków. Kształt ciała owalny z płaskim spodem. Głowa i dość duże przedplecze mają pomarańczowy kolor z czarnymi plamkami, pokrywy skrzydłowe są jasnożółte w ciemne paski. Larwy mają krępą budowę ciała, są czerwone z czarnymi plamkami (tuż po wylęgu są żółte), małą czarną głowę. Są wyposażone w niewielkie odnóża.

Stonka ziemniaczana (Leptinotarsa decemlineata)
© barry1 - Fotolia.com

Występowanie i środowisko

Owad ten pierwotnie występował w Ameryce Północnej. Wraz z masową uprawą ziemniaka rozprzestrzenił się na inne obszary. Obecnie występuje także w Europie, Azji i Ameryce Południowej. W Polsce jest obecny na terenie całego kraju. Jest tam, gdzie znajdują się uprawy ziemniaka.

Tryb życia i zachowanie

Zimują owady dorosłe w glebie na głębokości nawet 50 cm. Schodzenie do ziemi osobników dorosłych odbywa się od połowy sierpnia.

Pożywienie

Larwy i osobniki dorosłe żywią się liśćmi ziemniaka. Imagines żywią się także liśćmi tytoniu, dębu.

Rozmnażanie

W ciągu roku może się pojawić jedno lub dwa pokolenia. Samica składa od spodu liści od 500 do 2500 jaj. Pomarańczowe, owalne jaja składa w skupiskach. Po 10-15 dniach z jaj wylęgają się żółte larwy. Larwy przechodzą 3 linienia. Wówczas schodzą do ziemi i wraz z czwartym linieniem owad przepoczwarza się. Larwy rozwijają się przez 20 dni. Przepoczwarzenie się trwa 3 tygodnie i przypada na lato. Osobniki dorosłe po krótkim żerowaniu składają jaja, z których znów lęgną się larwy. W Europie to pokolenie zwykle nie przeżywa.

Ochrona i zagrożenia

Gatunek ten nie jest zagrożony wymarciem. Jest to największy szkodnik upraw ziemniaka. Przy dużej liczbie stonki, pole uprawne może być doszczętnie zniszczone.

Ciekawostki

Pierwotnie stonka ziemniaczana żerowała na roślinach psiankowatych wyłącznie na obszarze Gór Skalistych. Wraz z uprawą ziemniaka owad ten odkrył go jako źródło pożywienia i błyskawicznie zaczął się rozprzestrzeniać. W 1877 roku pojawił się także w Europie. W Polsce stonka ziemniaczana pojawiła się krótko po II wojnie światowej. Ekspansja była bardzo szybka, gdyż stonka nie miała wcale naturalnych wrogów. Niedawno część gatunków biegaczowatych oraz szarańczaków zaczęło polować na larwy stonki.

Zdjęcia - galeria


© medianauka.pl, 2015-07-01, GAT-874


Pokrewne gatunki owadów

ikona
Prasocuris phellandrii
ikona
Crioceris quatuordecimpunctata
ikona
Phyllotreta ochripes
ikona
Phyllotreta nemorum
ikona
Coptocephala unifasciata
ikona
Plateumaris braccata
ikonaKałdunica rdestówka
Gastrophysa polygoni
ikonaMoszczenica wierzbówka
Clytra laeviuscula
ikonaOciernica
Hispa atra
ikonaPoskrzypka liliowa
Lilioceris lilii
ikonaRozdestnica wrotyczówka
Galeruca tanaceti
ikonaRynnica topolowa
Melasoma populi
ikonaSzarynka grzybieniówka
Galerucella nymphaeae
ikonaSzarynka iwówka
Lochmaea caprea
ikonaTarczyk omanowiec
Cassida murraea
ikonaTarczyk ostowy
Cassida rubiginosa
ikonaZłotka jasnotowa
Chrysolina fastuosa


Jak szybko latają owady?

Jak szybko latają owady?

Owady są jedynymi bezkręgowcami, które potrafią latać. Część owadów porusza się w powietrzu lotem spadochronowym, szybowcowym, pływnym lub stojącym. Rozpiętość prędkości i różnych gatunków jest znaczna i może być zaskakująco duża.



Niektóre treści nie są dostosowane do Twojego profilu. Jeżeli jesteś pełnoletni możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych. W ten sposób będziesz miał także wpływ na rozwój naszego serwisu.
© Media Nauka 2008-2019 r.