Logo Media Nauka
Sklep naukowy

Stonkowate (Chrysomelidae)

Stonkowate (Chrysomelidae) to rodzina owadów, która liczy dziś około 35 000 gatunków. W Polsce żyje około 480 gatunków z tej rodziny owadów.

Wygląd

To owady o półkolistym kształcie ciała, wydłużonym (podrodzina Donacinae) lub płaskim (podrodzina Cassidinae). Ubarwienie żywe. Z wierzchu ciało może być gładkie, pokryte wyrostkami lub szczecinkami, a także łuseczkami. Głowa może być widoczna lub schowana. Odnóża są kroczne, stopy złożone są z czterech części. Czułki są długie o różnej budowie. Niektóre stonkowate upodabniają się do biedronek.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.


Moszczenica wierzbówkaMoszczenica wierzbówka (Clytra laeviuscula) ikona-polska

Moszczenica wierzbówka ma czerwonawe pokrywy skrzydłowe z dwoma parami czarnych plamek. Tylna para jest większa i przybiera kształt przepaski. Bywa mylona z biedronką.


OciernicaOciernica (Hispa atra) ikona-polska

Ociernica (Hispa atra) to jedyny nasz przedstawiciel kolczastych stonkowatych.


Poskrzypka liliowa, poskrzypka liliowiecPoskrzypka liliowa, poskrzypka liliowiec (Lilioceris lilii) ikona-polska

To piękny chrząszcz o czerwonym ubarwieniu pancerza. Występuje tam, gdzie rosną lilie.


Rynnica topolowaRynnica topolowa (Melasoma populi) ikona-polska

To bardzo pospolity w naszym kraju przedstawiciel stonkowatych o czerwono-czarnym ubarwieniu, żerujący na liściach topoli i wierzby.


Stonka ziemniaczanaStonka ziemniaczana (Leptinotarsa decemlineata) ikona-polska

To największy szkodnik upraw ziemniaka na świecie. Do Europy został zawleczony całkiem niedawno z Ameryki Północnej.


Złotka jasnotowaZłotka jasnotowa (Chrysolina fastuosa) ikona-polska

To wyglądający jak mały klejnocik, pięknie ubarwony chrząszcz z rodziny stonkowatych o niewielkich rozmiarach.


Nazwa rodziny
Stonkowate (Chrysomelidae)
Występowanie
Stonkowate - mapa występowania w Polsce
Liczba gatunków na świecie
35000
Liczba gatunków w Polsce
480
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Owady (Insecta)
Rząd: Chrząszcze (Coleoptera)
Rodzina: Stonkowate (Chrysomelidae)
Długość ciała
W Polsce od 1 do 12 mm.

Inne gatunki

  • Tarczyk kostowy (Cassida rubiginosa)
  • Chrysolina graminis
  • Chrysomela hyperici
  • Moszenica czterokropkowa (Clytra quadripunctata)
  • Poskrzypka cebulowa (Crioceris merdigera)
  • Zmróżka (Cryptocephalus sp.)
  • Diabrotica virgifera
  • Rzęsielnica (Donacia sp.)
  • Szarynka grzybieniówka (Galerucella nymphaeae)
  • Skrzypionka zbożonwa (Lema melanopus)
  • Timarcha tenebricosa

Występowanie i środowisko

Stonkowate są obecne w całym kraju. Występują we wszystkich środowiskach lądowych, gdzie rosną rośliny żywicielki. To owady lądowe, poza rząsielnicami (Donaciidae), które prowadzą wodno-lądowy tryb życia.

Tryb życia i zachowanie

Zimują osobniki dorosłe, zagrzebane w ziemi. Są gatunki, które potrafią pływać i skakać. Większość gatunków jest zdolna do lotu. Same stonkowate są trujące. Zawierają w sobie wiele szkodliwych substancji, które syntetyzują w swoich organizmach lub przyswajają z pokarmem.

Morfologia i anatomia

Brak danych.

Rozmnażanie

W Polsce cykl rozrodczy zamyka się w jednym sezonie, rzadko w dwóch. Samica składa jaja na roślinie żywicielce lub w jej pobliżu w ziemi. Są też gatunki, które rozwijają się w mrowiskach. Larwy kilka razy linieją i przechodzą w stadium poczwarki.

Pożywienie

To owady roślinożerne. Zjadają liście, łodygi, korzenia, kwiaty, nektar. Larwy na ogół zjadają liście. Larwy owadów z podrodziny pchełkowatych odżywiają się korzeniami roślin. Nierzadko stonkowate zjadają toksyczne rośliny.

Ochrona i zagrożenia

Wiele gatunków to szkodniki upraw. Najbardziej znana jest stonka ziemniaczana, która może wyrządzić ogromne szkody w uprawie ziemniaków. Około 70 gatunków uznaje się za zagrożone wymarciem.

Ciekawostki

Niektóre stonkowate mają ciekawą strategię obrony. W razie zagrożenia szybko podkurczają czułki, głowę i odnóża, przez co ześlizgują się z rośliny na glebę.

W latach czterdziestych i pięćdziesiątych w walkę ze stonką zaangażowany był w Polsce Urząd Bezpieczeństwa!

Zdjęcia i grafiki - galeria





© medianauka.pl, 2015-02-15, RODZ-247


Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
rynnica topolowa
   tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona   

Okres obserwacji postaci dorosłych rynnicy topolowej.

ukryj/pokaż
moszczenica wierzbówka
    tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona    

Okres obserwacji postaci dorosłej moszczenicy wierzbówki.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia



Polecamy koszyk



© Media Nauka 2008-2017 r.