
Świerk
Świerk (Picea) to rodzaj szpilkowych roślin z rodziny sosnowatych, do którego zaliczamy około 34-40 gatunków, z czego w Polsce jeden w stanie dzikim. W uprawach znanych jest około 300 odmian. To drzewa o dużym znaczeniu gospodarczym.
To wiecznie zielone drzewa.
Występowanie
Większość gatunków występuje na półkuli północnej, z centrum występowania w Chinach i Japonii.
Tryb życia
Świerki nie znoszą suszy. Świerki kwitną od kwietnia do maja.
Morfologia
Osiąga wysokość ponad 20 m.
Korona jest stożkowata. Gałęzie w pozornych okółkach.
Igły są ułożone spiralnie, na trzonkach, 4-kanciaste w przekroju, kłujące.
Szyszki są jajowate lub cylindryczne, zwisające, dojrzewające już w pierwszym roku, w całości opadające, z cienkimi i zdrewniałymi łuskami.
Nasiona łatwo oddzielają się od łusek.
Rozmnażanie
To rośliny wiatropylne, jednopienne o kwiatach rozdzielnopłciowych.
Gatunki
Wykaz gatunków, które zostały opisane w naszym serwisie:
- świerk biały (Picea glauca) PL - ogród
- świerk kłujący, świerk srebrny (Picea pungens) PL - ogród
- świerk pospolity (Picea abies) PL
- świerk serbski (Picea omorika) PL - ogród
- świerk sitkajski (Picea sitchensis) PL - ogród
Inne gatunki
- świerk Lutza (Picea × lutzii) PL - ogród
- Picea alcoquiana
- świerk chiński (Picea asperata) PL - ogród
- Picea aurantiaca
- świerk dwubarwny (Picea bicolor) PL - ogród
- Picea brachytyla
- świerk Brewera (Picea breweriana) PL - ogród
- Picea chihuahuana
- Picea crassifolia
- świerk Engelmanna (Picea engelmannii) PL - ogród
- Picea farreri
- Picea glehnii
- Picea jezoensis
- Picea koraiensis
- świerk Koyamy (Picea koyamae)
- Picea likiangensis
- Picea linzhiensis
- świerk czarny (Picea mariana) PL - ogród
- Picea martinezii
- Picea maximowiczii
- Picea meyeri
- Picea morrisonicola
- Picea neoveitchii
- świerk syberyjski (Picea obovata)
- świerk kaukaski (Picea orientalis) PL - ogród
- Picea purpurea
- Picea retroflexa
- Picea rubens
- Picea schrenkiana
- świerk Smitha (Picea smithiana)
- Picea spinulosa
- Picea torano
- Picea wilsonii
Kalendarz przyrody
Poniższy kalendarz zawiera wszystkie gatunki, które nie znalazły się w opisie żadnego rodzaju. Każdy rodzaj zawiera niezależny kalendarz przyrody.
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | Opis |
| ● | ● | ● | Przy obfitych opadach mokrego śniegu – strząsać śnieg z koron, szczególnie u odmian stożkowych i kolumnowych. | |||||||||
| ● | Rośliny mogą wykazywać lekkie brązowienie igieł od strony północnej lub przy ziemi. | |||||||||||
| ● | Cięcie pielęgnacyjne. | |||||||||||
| ● | Usunięcie opadłych igieł i szyszek spod roślin. | |||||||||||
| ● | ● | Nawożenie. | ||||||||||
| ● | Jeśli zima była sucha – obfite podlanie roślin po rozmrożeniu gleby. | |||||||||||
| ● | ● | ▸ | Optymalny termin sadzenia wiosennego. | |||||||||
| ● | Dokładna lustracja po zimie. | |||||||||||
| ● | Obserwacja pod kątem pierwszych szkodników – przędziorek, brudnica. | |||||||||||
| ● | ● | Ściółkowanie pod drzewem (igliwie, kora sosnowa, zrębki, 5–8 cm). | ||||||||||
| ● | ● | Regularne podlewanie świeżo posadzonych roślin. | ||||||||||
| ● | Uzupełnienie lub odświeżenie ściółki pod roślinami. | |||||||||||
| ● | Cięcie formujące. | |||||||||||
| ● | Monitorowanie szkodników. | |||||||||||
| ● | ● | ● | Podlewanie przy suszy. | |||||||||
| ● | Cięcie formujące po stwardnieniu przyrostów. | |||||||||||
| ● | Obserwacja pod kątem misecznika i wełnowca. | |||||||||||
| ● | ● | Obserwacja pod kątem chorób grzybowych. | ||||||||||
| ● | Pielenie i odchwaszczanie pod drzewem – uzupełnienie ściółki jeśli potrzeba. | |||||||||||
| ● | ● | Obserwacja pod kątem korników. | ||||||||||
| ● | Naturalne brązowienie wewnętrznych igieł. | |||||||||||
| ● | Ostatnie cięcie formujące w sezonie. | |||||||||||
| ● | Uzupełnienie ściółki pod drzewami przed jesienią. | |||||||||||
| ● | Nawożenie: ostatnia dawka nawozu. | |||||||||||
| ● | Obserwacja grzybów u podstawy pnia. | |||||||||||
| ● | ● | Doskonały termin sadzenia jesiennego. | ||||||||||
| ● | ● | Naturalne opadanie igieł. | ||||||||||
| ● | ● | Lustracja drzewa przed zimą. | ||||||||||
| ● | ● | Ściółkowanie korzeni świeżo posadzonych drzew – 8–10 cm kory wokół bryły; nie dotykać pnia. | ||||||||||
| ● | Sprzątanie opadłych igieł i szyszek spod roślin. | |||||||||||
| ● | Obfite podlewanie przed zimą. | |||||||||||
| ● | Spinanie odmian stożkowych sznurem lub siatką. | |||||||||||
| ● | ● | ● | Szyszki świerka pospolitego to cenne zimowe źródło pokarmu dla ptaków – krzyżodziób sosnowy i świerkowy wyspecjalizował się w wyłuskiwaniu nasion ze szyszek świerka; czyżyki i inne ptaki ziarnojadne regularnie żerują na nasionach przez całą zimę. | |||||||||
| ● | ● | Optymalny termin sadzenia wiosennego. | ||||||||||
| ● | Nawożenie wiosenne. | |||||||||||
| ● | Usunięcie brązowych obumarłych igieł z wnętrza korony – naturalne opadanie starszych igieł 3–5-letnich jest normalne; usunąć ręcznie lub szczotką przy nowych nasadzeniach dla poprawy cyrkulacji powietrza. | |||||||||||
| ● | Ściółkowanie korą sosnową lub dębową wokół nowo posadzonych roślin – warstwa 8–10 cm; zakwasza glebę; utrzymuje wilgoć i reguluje temperaturę gleby; absolutnie nie dotykać pnia. | |||||||||||
| ◂ | ● | Kwitnie świerk pospolity. | ||||||||||
| ● | Nawożenie po pojawieniu się nowych pędów – nawóz do roślin iglastych lub siarczan amonu; wspomaga intensywny wzrost wiosenny. | |||||||||||
| ● | ● | ● | Monitoring pod kątem pierwszych szkodników – kornik drukarz (dorosłe chrząszcze) aktywny od kwietnia; przy zdrowych i dobrze nawodnionych drzewach ryzyko ataku minimalne. | |||||||||
| ● | ● | ● | ● | Regularne podlewanie przy suszy – świerk pospolity wymaga więcej wody niż sosna czy jałowiec; świeżo posadzone rośliny podlewać co 5–7 dni głęboko; stare drzewa dość odporne. | ||||||||
| ● | Pylenie – świerk pospolity w maju pylą żółtym pyłkiem; roślina wiatropylna; obfite pylenie charakterystyczne dla większych drzew; pyłek może osiadać na samochodach i meblach ogrodowych; zjawisko naturalne i krótkotrwałe. | |||||||||||
| ● | ● | Nawożenie pogłówne – nawóz do roślin iglastych co 4–6 tygodni do końca lipca przy młodych roślinach; dorosłe świerki na typowych glebach nie wymagają nawożenia. | ||||||||||
| ● | Obserwacja zdrowia igieł – żółknięcie igieł może wskazywać na zbyt zasadową glebę lub niedobór żelaza; zastosować zakwaszanie siarczanem żelaza; brązowienie końcówek pędów przy suszy normalne. | |||||||||||
| ● | Uzupełnienie ściółki przy upalnym lecie – gruba ściółka kluczowa dla ochrony korzeni świerka przed przegrzaniem i przesychaniem; szczególnie ważna przy stanowiskach słonecznych. | |||||||||||
| ● | ● | Doskonały termin sadzenia jesiennego – wrzesień i październik to drugi optymalny termin sadzenia; ciepła gleba sprzyja ukorzenieniu korzeni przed zimą; świerk sadzony jesienią bardzo dobrze przezimowuje. | ||||||||||
| ● | Nawożenie jesienne – skromna dawka nawozu do roślin iglastych lub siarczanu potasu; wzmacnia rośliny przed zimą; nie nawozić azotem. | |||||||||||
| ● | ● | Szyszki brązowieją i dojrzewają – szyszki tegoroczne stopniowo brązowieją; przy dojrzeniu otwierają się i uwalniają nasiona ze skrzydełkami; intensywne rozsiewanie nasion przy wietrznej pogodzie. Zbiór szyszek do dekoracji – dojrzałe brązowe szyszki zbierać z ziemi lub z gałęzi; doskonałe do dekoracji jesiennych i bożonarodzeniowych; szyszki świerkowe wytrzymują lata w suchym miejscu. | ||||||||||
| ● | Obfite podlewanie przed zimą przy bezdeszczowej jesieni – świerk powinien wchodzić w zimę z dobrze nawodnioną glebą; zimowe wysuszanie przez mróz i wiatr może powodować brązowienie igieł; szczególnie ważne przy stanowiskach narażonych na silne wiatry. | |||||||||||
| ● | Wzmocnienie ściółki na zimę – warstwa kory sosnowej (12–15 cm) wokół pnia; ochrona korzeni przy bezśnieżnych mrozach; szczególnie ważna przy nowych nasadzeniach. | |||||||||||
| ● | Kwitnie świerk sitkajski. |
Zobacz nasz kalendarz ogrodnika. Śledź postęp prac w swoim ogrodzie.
Galeria zdjęć
W galerii publikujemy dodatkowe zdjęcia i grafiki.

Autor: © Krzysztof Trawiński - medianauka.pl
Opis: Świerk pięknie prezentuje się w ogrodzie pośród kamieni.
Bibliografia
Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:
- IUCN - Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych, ISSN 2307-8235 https://www.iucnredlist.org
- Lucjan Rutkowski - Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
- Owen Johnson, David More - Drzewa - Przewodnik Collinsa, ISBN 978-83-7073-643-9, Multico Oficyna Wydawnicza 2014
- Lucjan Kurowski - Drzewa i krzewy iglaste, ISBN 978-83-7763-284-0, Multico Oficyna Wydawnicza 2014
- Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich - Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003
- Praca zbiorowa - Botanica ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, ISBN 3-8331-1916-0, Könemann 2005
© medianauka.pl, 2020-07-17, RODZAJ-107/20646
Data aktualizacji artykułu: 2024-09-02





