Szpilkowce, sosnowce
Szpilkowce, sosnowce (Pinales, Coniferales) to rząd roślin nagozalążkowych drzew i krzewów. Zaliczamy do niego około 600 gatunków, z czego we florze polskiej można spotkać 34 gatunki.
Rodziny
Alfabetyczny wykaz opublikowanych rodzin.
| Nazwa rodziny | Nazwa łacińska | Liczba gatunków | Czy występuje w Polsce? | |
|---|---|---|---|---|
| Świat | Polska | |||
| araukariowate, igławowate | Araucariaceae | 36 | 0 | Tak |
| cyprysowate | Cupressaceae | 141 | 2 | Tak |
| sosnowate | Pinaceae | 220 | 26 | Tak |
| sośnicowate | Sciadopityaceae | 1 | 0 | Tak |
Występowanie i środowisko
W strefie umiarkowanej sosnowce stanowią główny składnik lasów, na przykład tajgi.
Ciekawostki
Drzewa iglaste stanowią główne źródło drewna na świecie.
Najbardziej popularne gatunki roślin
Oto wykaz dziesięciu (TOP 10) najbardziej popularnych gatunków roślin z tego rzędu. Jako kryterium popularności danej rośliny przyjęto częstość jej wyszukiwania w przeglądarce internetowej (w przypadku gdy nasz serwis posiada takie dane).
- jodła kaukaska
- kosodrzewina, sosna górska, sosna kosa, kosówka
- świerk serbski
- jodła koreańska
- świerk pospolity
- sosna zwyczajna, sosna pospolita
- sosna czarna
- modrzew europejski, modrzew pospolity
- jodła jednobarwna, jodła kalifornijska
- żywotnik zachodni
Kalendarz przyrody
Kolejne numery w tabeli oznaczają miesiące. Kolorowa kolumna oznacza bieżący miesiąc. Kropkami zaznaczono zdarzenie, które trwa przez cały okres, a trójkątami tylko początek lub koniec miesiąca. Na końcu tabeli znajduje się filtr, za pomocą można ograniczyć liczbę wyświetlanych wierszy do bieżącej daty.
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | Opis |
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | Zimozielona dekoracyjność choiny kanadyjskiej przez cały rok. |
| ● | ● | ● | Sadzenie choiny kanadyjskiej z pojemnika lub bryły korzeniowej. | |||||||||
| ● | ● | ● | Wiosenne nawożenie nawozem do roślin kwasolubnych. | |||||||||
| ● | ● | Przyrost nowych pędów wiosną – jasnozielone końcówki gałązek. | ||||||||||
| ● | ● | Cięcie i formowanie choiny kanadyjskiej. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Regularne podlewanie szczególnie przy młodych roślinach i suszy. | |||||||
| ● | ● | Monitoring przędziorka i misecznika sosnowca. | ||||||||||
| ● | Jesienne sadzenie i ściółkowanie nowych nasadzeń. | |||||||||||
| ● | Ochrona przed wysuszającymi wiatrami i mrozem przy młodych nasadzeniach. | |||||||||||
| ● | ● | Optymalny termin sadzenia wiosennego. | ||||||||||
| ● | Nawożenie wiosenne. | |||||||||||
| ● | Usunięcie brązowych obumarłych gałązek z wnętrza korony – wiosenny przegląd; naturalne brązowienie starszych gałązek wewnątrz korony; usunąć ręcznie lub szczotką dla poprawy cyrkulacji powietrza. | |||||||||||
| ● | Ściółkowanie korą sosnową lub dębową wokół nowo posadzonych roślin – warstwa 8–10 cm; zakwasza glebę, co jest korzystne dla cyprysika; utrzymuje wilgoć i reguluje temperaturę gleby. | |||||||||||
| ● | ● | Kwitnie cyprysik groszkowy. | ||||||||||
| ● | Nawożenie pogłówne – skromna dawka nawozu do roślin kwasolubnych po pojawieniu się nowych przyrostów; wspomaga intensywny wzrost wiosenny. | |||||||||||
| ● | Monitoring pod kątem pierwszych szkodników – misecznik; przy małej liczbie interwencja zbędna. | |||||||||||
| ● | ● | ● | Nawożenie pogłówne – nawóz do roślin kwasolubnych co 4–6 tygodni do końca lipca; regularnie zasilanie szczególnie ważne przy odmianach złotych dla utrzymania intensywnego koloru. | |||||||||
| ● | Obserwacja zdrowia igieł – żółknięcie igieł przy zielonej odmianie może wskazywać na zbyt zasadową glebę lub niedobór żelaza; zakwasić glebę siarczanem żelaza lub siarczanem amonu. | |||||||||||
| ● | Ewentualne delikatne cięcie formujące. | |||||||||||
| ● | ● | ● | ● | Regularne podlewanie przy suszy. | ||||||||
| ● | Obserwacja zdrowia roślin. | |||||||||||
| ● | Uzupełnienie ściółki przed letnimi upałami – cyprysik groszkowy wymaga chłodniejszej i wilgotniejszej gleby niż wiele innych roślin iglastych; gruba ściółka jest kluczowym zabiegiem. | |||||||||||
| ● | Pobieranie sadzonek półzdrewniałych – czerwiec i lipiec to dobry termin; pędy tegoroczne częściowo stwardniałe; ukorzeniane w piasku lub perlicie pod mgłą lub folią; ukorzenianie 8–12 tygodni. | |||||||||||
| ● | Obserwacja pod kątem misecznika – brązowe tarcze na gałązkach; przy silniejszym porażeniu opryski olejami parafinowymi lub preparatami systemicznymi; latem aktywność szkodnika może wzrastać. | |||||||||||
| ● | ● | Doskonały termin sadzenia jesiennego. | ||||||||||
| ● | Nawożenie jesienne – skromna dawka nawozu do roślin kwasolubnych lub siarczanu potasu; wzmacnia rośliny przed zimą; nie nawozić azotem. | |||||||||||
| ● | Obserwacja zdrowia igieł – naturalne brązowienie i opadanie starszych igieł wewnątrz korony jesienią to normalny proces; przy brązowieniu końcówek pędów sprawdzić wilgotność gleby. | |||||||||||
| ● | Wzmocnienie ściółki na zimę – warstwa kory sosnowej (12–15 cm) wokół i nad bryłą korzeniową; cyprysik ma stosunkowo płytkie korzenie wrażliwe na przemarzanie; gruba ściółka jest kluczowym zabiegiem ochronnym przed polską zimą. | |||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | Zimozielona dekoracyjność cyprysika tępołuskowego przez cały rok. |
| ● | ● | ● | Sadzenie cyprysika tępołuskowego z pojemnika lub bryły korzeniowej. | |||||||||
| ● | ● | Wiosenne nawożenie nawozem do roślin iglastych lub kwasolubnych. | ||||||||||
| ● | ● | Wiosenny przyrost nowych pędów – charakterystyczne muszelkowate gałązki. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | Regularne podlewanie przez cały sezon – szczególnie przy suszy. | ||||||
| ● | ● | ● | Cięcie i formowanie cyprysika tępołuskowego. | |||||||||
| ● | ● | ● | Monitoring chorób grzybowych i szkodników. | |||||||||
| ● | Jesienne sadzenie i rozmnażanie przez sadzonki. | |||||||||||
| ● | Ochrona młodych nasadzeń przed zimowymi mrozami i wiatrami. | |||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | Zimozielona dekoracyjność cyprysika Lawsona przez cały rok. |
| ● | ● | Kwitnie cyprysik Lawsona. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Sadzenie cyprysika Lawsona z pojemnika lub bryły korzeniowej. | |||||||||
| ● | ● | Wiosenne nawożenie dla intensywnego wzrostu. | ||||||||||
| ● | ● | Wiosenny przyrost nowych pędów – charakterystyczne spłaszczone gałązki. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | Regularne podlewanie przez cały sezon – szczególnie przy suszy. | ||||||
| ● | ● | ● | Cięcie i formowanie cyprysika Lawsona. | |||||||||
| ● | ● | ● | Monitoring chorób. | |||||||||
| ● | Jesienne sadzenie i rozmnażanie przez sadzonki. | |||||||||||
| ● | Ochrona młodych nasadzeń przed zimowymi mrozami i wiatrami. | |||||||||||
| ● | ● | Kwitnie cyprysik nutkajski. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | Zimozielona dekoracyjność daglezji zielonej przez cały rok. |
| ● | ● | ● | Sadzenie daglezji zielonej z pojemnika lub bryły korzeniowej. | |||||||||
| ● | ● | Wiosenne nawożenie młodych roślin. | ||||||||||
| ◂ | ● | Kwitnie daglezja zielona. | ||||||||||
| ● | ● | Intensywny wiosenny przyrost pędów – charakterystyczne jasnozielone końcówki. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Podlewanie młodych roślin przy suszy. | |||||||
| ● | ● | Cięcie korekcyjne młodych roślin. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Monitoring mszycy daglezjowej i opieńki. | |||||||||
| ● | ● | Dojrzewanie szyszek daglezji – charakterystyczne trójząbkowe przysadki. | ||||||||||
| ● | Jesienne sadzenie i zbiory szyszek z nasionami. | |||||||||||
| ● | Ochrona młodych nasadzeń przed zimowymi mrozami i wiatrami. | |||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | Zimozielona srebrzysto-niebieska kępa jałowca łuskowatego przez cały rok. |
| ● | ● | ● | Sadzenie jałowca łuskowatego z pojemnika. | |||||||||
| ● | ● | Wiosenne nawożenie nawozem do roślin iglastych. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | Podlewanie minimalne – roślina kserotermiczna. | ||||||
| ● | ● | Kontrola ekspansji i ewentualne cięcie pędów. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Monitoring fusicoccum i przędziorka. | |||||||||
| ● | Jesienne sadzenie i rozmnażanie przez sadzonki. | |||||||||||
| ● | Ochrona młodych nasadzeń przed zimą. | |||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | Zimozielona lub sinozielona mata okrywowa jałowca płożącego przez cały rok. |
| ● | ● | ● | Sadzenie jałowca płożącego z pojemnika. | |||||||||
| ● | ● | Wiosenne nawożenie nawozem do roślin iglastych. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | Podlewanie minimalne – roślina kserotermiczna. | ||||||
| ● | ● | Kontrola ekspansji i ewentualne cięcie pędów. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | Zimowe przebarwienia igieł jałowca płożącego na fioletowo-srebrzysto. | |||||
| ● | ● | ● | Monitoring fusicoccum i przędziorka. | |||||||||
| ● | Jesienne sadzenie i rozmnażanie przez sadzonki. | |||||||||||
| ● | Ochrona młodych nasadzeń przed zimą. | |||||||||||
| ● | ● | Optymalny termin sadzenia wiosennego. | ||||||||||
| ● | Nawożenie wiosenne. | |||||||||||
| ● | Usunięcie brązowych obumarłych igieł z wnętrza krzewu – wiosenny przegląd; usunąć suche igły z wnętrza korony; poprawa cyrkulacji powietrza i estetyki. | |||||||||||
| ● | Ściółkowanie korą sosnową lub żwirem wokół nowo posadzonych roślin – warstwa 8–10 cm; utrzymuje wilgoć i ogranicza chwasty. | |||||||||||
| ● | Ostrożne cięcie formujące. | |||||||||||
| ● | Monitoring pod kątem pierwszych szkodników – przy małej liczbie interwencja zbędna. | |||||||||||
| ● | ● | Kwitnie jałowiec pospolity. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | Obserwacja pod kątem misecznika – szczyt aktywności latem; przy silnym porażeniu opryski olejami parafinowymi; naturalnie zwalczany przez biedronki i złotooki. | ||||||||
| ● | Obserwacja zdrowia igieł. | |||||||||||
| ● | ● | Pobieranie sadzonek półzdrewniałych. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Podlewanie przy ekstremalnej suszy. | |||||||||
| ● | Dojrzewanie szyszkojagód – sierpień to miesiąc intensywnego dojrzewania; szyszkojagody zmieniają kolor z zielonego przez zielononiebieskie do intensywnie granatowych lub czarnych przy pełnej dojrzałości; pokryte niebieskim nalotem woskowym. | |||||||||||
| ● | Możliwe letnie sadzenie sadzonek kontenerowych – sierpień to dobry termin; ciepła gleba sprzyja ukorzenieniu przed zimą; obfite podlewanie przez pierwsze tygodnie po posadzeniu. | |||||||||||
| ● | Doskonały termin sadzenia jesiennego – wrzesień i październik to drugi optymalny termin sadzenia; ciepła gleba sprzyja ukorzenieniu korzeni przed zimą; jałowiec pospolity sadzonki jesienią doskonale przezimowują. | |||||||||||
| ● | ● | ● | Zbiór owoców jałowca (szyszkojagody dojrzewają dwa lata). | |||||||||
| ● | Usunięcie obumarłych igieł z wnętrza korony – jesienny przegląd; naturalne opadanie 3–5-letnich igieł; poprawa cyrkulacji powietrza. | |||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | Zimozielona rozłożysta kępa jałowca sabińskiego przez cały rok. |
| ● | ● | ● | Sadzenie jałowca sabińskiego z pojemnika. | |||||||||
| ● | ● | Wiosenne nawożenie nawozem do roślin iglastych. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | Podlewanie minimalne – roślina kserotermiczna. | ||||||
| ● | ● | Kontrola ekspansji i ewentualne cięcie pędów. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Monitoring fusicoccum i rdzy jałowcowej. | |||||||||
| ● | Jesienne sadzenie i rozmnażanie przez sadzonki. | |||||||||||
| ● | Ochrona młodych nasadzeń przed zimą. | |||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | Zimozielona kolumnowa lub stożkowata sylweta jałowca skalnego przez cały rok. |
| ● | ● | ● | Sadzenie jałowca skalnego z pojemnika. | |||||||||
| ● | ● | Wiosenne nawożenie nawozem do roślin iglastych. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | Podlewanie minimalne – roślina kserotermiczna. | ||||||
| ● | ● | Cięcie korekcyjne dla zachowania pokroju kolumnowego. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | Zimowe przebarwienia igieł jałowca skalnego na stalowoniebiesko lub fioletowo. | |||||
| ● | ● | ● | Monitoring fusicoccum i rdzy. | |||||||||
| ● | Jesienne sadzenie i rozmnażanie przez sadzonki. | |||||||||||
| ● | Ochrona młodych nasadzeń i wiązanie pędów przed zimą. | |||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | Zimozielona kolumnowa lub stożkowata sylweta jałowca wirginijskiego przez cały rok. |
| ● | ● | ● | Sadzenie jałowca wirginijskiego z pojemnika lub bryły korzeniowej. | |||||||||
| ● | ● | Wiosenne nawożenie nawozem do roślin iglastych. | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie jałowiec wirginijski. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | Podlewanie minimalne – roślina kserotermiczna. | ||||||
| ● | ● | Cięcie korekcyjne dla zachowania pokroju. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | Zimowe przebarwienia igieł jałowca wirginijskiego na brązowo-fioletowo. | |||||
| ● | ● | ● | Monitoring rdzy i fusicoccum. | |||||||||
| ● | ● | ● | Dojrzewanie niebieskosiwych jagód jałowca wirginijskiego. | |||||||||
| ● | Jesienne sadzenie i rozmnażanie przez sadzonki. | |||||||||||
| ● | Ochrona młodych nasadzeń i wiązanie pędów przed zimą. | |||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | Zimozielona dekoracyjność jodły jednobarwnej przez cały rok – charakterystyczne sinoniebieskie igły. |
| ● | ● | ● | Sadzenie jodły jednobarwnej z pojemnika lub bryły korzeniowej. | |||||||||
| ● | ● | Wiosenne nawożenie nawozem do roślin iglastych. | ||||||||||
| ● | ● | Wiosenny przyrost nowych pędów – jasnoniebieskawe końcówki gałązek. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Podlewanie młodych roślin przy suszy. | |||||||
| ● | ● | Cięcie korekcyjne młodych roślin. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Monitoring mszycy i przędziorka. | |||||||||
| ● | ● | Dojrzewanie stojących szyszek jodły jednobarwnej. | ||||||||||
| ● | Jesienne sadzenie i rozmnażanie przez sadzonki. | |||||||||||
| ● | Ochrona młodych nasadzeń przed zimowymi mrozami i wiatrami. | |||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | Zimozielona dekoracyjność jodły kaukaskiej przez cały rok – charakterystyczne ciemnozielone błyszczące igły z białymi paskami od spodu. |
| ● | ● | ● | Sadzenie jodły kaukaskiej z pojemnika lub bryły korzeniowej. | |||||||||
| ● | ● | Wiosenne nawożenie nawozem do roślin iglastych. | ||||||||||
| ● | ● | Wiosenny przyrost nowych pędów – jasnozielone świeże igły na końcówkach gałązek. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Podlewanie młodych roślin przy suszy. | |||||||
| ● | ● | Cięcie korekcyjne młodych roślin. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Monitoring mszycy i przędziorka. | |||||||||
| ● | ● | Dojrzewanie stojących szyszek jodły kaukaskiej. | ||||||||||
| ● | Jesienne sadzenie i rozmnażanie przez sadzonki. | |||||||||||
| ● | Ochrona młodych nasadzeń przed zimowymi mrozami i wiatrami. | |||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | Zimozielona dekoracyjność jodły koreańskiej przez cały rok – ciemnozielone igły z białymi paskami od spodu. |
| ● | ● | ● | Sadzenie jodły koreańskiej z pojemnika lub bryły korzeniowej. | |||||||||
| ● | ● | Wiosenne nawożenie nawozem do roślin kwasolubnych. | ||||||||||
| ● | ● | Wiosenny przyrost nowych pędów – jasnozielone świeże igły na końcówkach gałązek. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Regularne podlewanie – jodła koreańska wrażliwsza na suszę niż jodła jednobarwna. | |||||||
| ● | ● | Cięcie korekcyjne młodych roślin. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Efektowne fioletowe lub purpurowe stojące szyszki jodły koreańskiej – główny walor dekoracyjny. | |||||||
| ● | ● | ● | Monitoring mszycy jodłowej i przędziorka. | |||||||||
| ● | Jesienne sadzenie i rozmnażanie przez sadzonki. | |||||||||||
| ● | Ochrona młodych nasadzeń przed zimowymi mrozami i wiatrami. | |||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | Zimozielona dekoracyjność jodły pospolitej przez cały rok – ciemnozielone błyszczące igły z dwoma białymi paskami od spodu. |
| ● | ● | ● | Sadzenie jodły pospolitej z pojemnika lub bryły korzeniowej. | |||||||||
| ● | ● | Wiosenne nawożenie nawozem do roślin iglastych lub kwasolubnych. | ||||||||||
| ◂ | ● | Kwitnie jodła pospolita. | ||||||||||
| ● | ● | Wiosenny przyrost nowych pędów – jasnozielone świeże igły na końcówkach gałązek. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Regularne podlewanie – jodła pospolita wymaga stałej wilgoci. | |||||||
| ● | ● | Cięcie korekcyjne młodych roślin. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Monitoring mszycy jodłowej przędziorka i zgnilizny korzeni. | |||||||||
| ● | ● | Dojrzewanie stojących szyszek jodły pospolitej. | ||||||||||
| ● | Jesienne sadzenie i rozmnażanie przez sadzonki. | |||||||||||
| ● | Ochrona młodych nasadzeń przed zimowymi mrozami i wiatrami. | |||||||||||
| ● | ● | ● | ● | Szczepienie odmian ozdobnych kosodrzewiny. | ||||||||
| ◂ | ● | ◂ | ● | Sadzenie kosodrzewiny. | ||||||||
| ● | ● | ● | Nawożenie kosodrzewiny, jesienią opcjonalnie. | |||||||||
| ● | ● | Kwitnie kosodrzewina. | ||||||||||
| ◂ | ▸ | ◂ | ● | Skracanie świec (pinching) kosodrzewiny. | ||||||||
| ● | ● | Obserwacja pod kątem szkodników: osnuja gwiaździsta. | ||||||||||
| ● | ● | Obserwacja pod kątem szkodników: przypłaszczek sosnowiec. | ||||||||||
| ● | ● | Obserwacja pod kątem szkodników: szyszyniec świerkowy – deformacje szyszek. | ||||||||||
| ● | ● | Wysiew nasion kosodrzewiny wprost do gruntu lub do pojemników na zewnątrz. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Sadzenie metasekwoji chińskiej z pojemnika lub bryły korzeniowej. | |||||||||
| ● | ● | Wiosenne nawożenie dla intensywnego wzrostu. | ||||||||||
| ● | ● | Wiosenny rozrost charakterystycznych miękkich pierzastych igieł metasekwoji. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Regularne i obfite podlewanie przez cały sezon wegetacyjny. | |||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Dekoracyjność delikatnych pierzastych igieł metasekwoji przez sezon wegetacyjny. | |||||||
| ● | ● | Cięcie korekcyjne młodych roślin. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Monitoring przędziorka i mszyc. | |||||||||
| ● | ● | Efektowne jesienne przebarwienia igieł metasekwoji na miedzianoczerwono i brązowo. | ||||||||||
| ● | Zbiory szyszek i nasion metasekwoji chińskiej. | |||||||||||
| ● | Opadanie igieł metasekwoji – gatunek liściasty wśród iglastych. | |||||||||||
| ● | Ochrona młodych nasadzeń przed zimowymi mrozami. | |||||||||||
| ● | ● | ● | Sadzenie modrzewia europejskiego z pojemnika lub bryły korzeniowej. | |||||||||
| ● | ● | Wiosenne nawożenie młodych roślin. | ||||||||||
| ● | ● | Wiosenny rozrost delikatnych jasnozielonych igieł modrzewia – jeden z najpiękniejszych widoków wiosennego ogrodu. | ||||||||||
| ● | Kwitnienie modrzewia europejskiego – różowoczerwone żeńskie szyszeczki i żółte męskie kotki. | |||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Podlewanie młodych roślin przy suszy. | |||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Dekoracyjność delikatnych jasnozielonych igieł modrzewia przez sezon wegetacyjny. | |||||||
| ● | ● | Cięcie korekcyjne młodych roślin. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Monitoring raka modrzewiowego i opadziny igieł. | |||||||||
| ● | ● | Dojrzewanie małych owalnych szyszek modrzewia europejskiego. | ||||||||||
| ● | Zbiory szyszek i nasion modrzewia europejskiego. | |||||||||||
| ● | Efektowne jesienne przebarwienia igieł modrzewia na złotożółty kolor przed opadnięciem. | |||||||||||
| ● | Ochrona młodych nasadzeń przed zimą i zwierzyną płową. | |||||||||||
| ● | ● | ● | Sadzenie modrzewia japońskiego z pojemnika lub bryły korzeniowej. | |||||||||
| ● | ● | Wiosenne nawożenie młodych roślin. | ||||||||||
| ● | ● | Wiosenny rozrost delikatnych niebieskawosinych igieł modrzewia japońskiego. | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnienie modrzewia japońskiego – różowoczerwone żeńskie szyszeczki i żółte męskie kotki. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Podlewanie młodych roślin przy suszy. | |||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Dekoracyjność niebieskawosinych igieł modrzewia japońskiego przez sezon wegetacyjny. | |||||||
| ● | ● | Cięcie korekcyjne młodych roślin. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Monitoring raka modrzewiowego i opadziny igieł. | |||||||||
| ● | ● | Dojrzewanie charakterystycznych małych szyszek modrzewia japońskiego z odgiętymi łuskami. | ||||||||||
| ● | Zbiory szyszek i nasion modrzewia japońskiego. | |||||||||||
| ● | Efektowne jesienne przebarwienia igieł modrzewia japońskiego na złotożółty kolor przed opadnięciem. | |||||||||||
| ● | Ochrona młodych nasadzeń przed zimą i zwierzyną płową. | |||||||||||
| ● | Kwitnie sosna Banksa. | |||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | Zimozielona dekoracyjność sosny czarnej przez cały rok – charakterystyczne ciemnozielone długie igły. |
| ● | ● | ● | Sadzenie sosny czarnej z pojemnika lub bryły korzeniowej. | |||||||||
| ● | ● | Wiosenne nawożenie nawozem do roślin iglastych. | ||||||||||
| ● | ● | Wiosenny przyrost świec pędowych – jasnozielone przyrosty na końcówkach gałązek. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Podlewanie młodych roślin przy suszy. | |||||||
| ● | ● | Kwitnienie sosny czarnej – żółte pylące kotki i drobne czerwone szyszeczki żeńskie. | ||||||||||
| ● | Cięcie świec pędowych dla zwartości korony – opcjonalne. | |||||||||||
| ● | ● | ● | Monitoring chorób i szkodników. | |||||||||
| ● | ● | Dojrzewanie szyszek sosny czarnej. | ||||||||||
| ● | Zbiory szyszek i nasion sosny czarnej. | |||||||||||
| ● | Ochrona młodych nasadzeń przed zimą i zwierzyną płową. | |||||||||||
| ● | ● | Kwitnie limba. | ||||||||||
| ● | ● | Optymalny termin sadzenia wiosennego. | ||||||||||
| ● | Nawożenie. | |||||||||||
| ● | Usunięcie obumarłych igieł spod roślin – opadłe igły kwaśnieją i wzbogacają glebę w próchnicę; korzystne dla drzewa. | |||||||||||
| ● | Ściółkowanie korą sosnową lub zrębkami wokół nowo posadzonych roślin – warstwa 8–10 cm; utrzymuje wilgoć i zakwasza glebę. | |||||||||||
| ● | ● | Intensywny wzrost świec – z pąków wyrastają charakterystyczne jasne świece (nowe pędy); sosna rumelijska ma długie i efektowne świece; szybko się wydłużają, osiągając 10–25 cm; pokryte brunatnymi łuskami. | ||||||||||
| ● | Cięcie świec (szczypanie) przy uprawie ozdobnej. | |||||||||||
| ● | Nawożenie pogłówne. | |||||||||||
| ● | ● | Misecznik sosnowy i brudnica mniszka – monitoring. | ||||||||||
| ● | Obserwacja zdrowia igieł – żółknięcie lub brązowienie może wskazywać na choroby grzybowe lub niedobory; brązowienie na końcach igieł przy suszy jest normalne. | |||||||||||
| ● | ● | Formowanie i dojrzewanie szyszek – sosna rumelijska tworzy charakterystyczne długie wąskie szyszki (do 15–20 cm); w lipcu szyszki z poprzedniego roku osiągają pełną dojrzałość; drobno żywicowane; efektowna ozdoba drzewa. | ||||||||||
| ● | ● | Doskonały termin sadzenia jesiennego. | ||||||||||
| ● | ● | Nawożenie. | ||||||||||
| ● | Kwitnie sosna smołowa. | |||||||||||
| ● | Sprawdzenie pH gleby. | |||||||||||
| ● | ● | Optymalny termin sadzenia wiosennego. | ||||||||||
| ● | Nawożenie. | |||||||||||
| ● | Usunięcie obumarłych igieł spod roślin – opadłe igły tworzą kwaśną ściółkę korzystną dla wejmutki; nie usuwać zbyt dokładnie. | |||||||||||
| ● | Ściółkowanie korą sosnową lub zrębkami – warstwa 8–10 cm wokół nowo posadzonych roślin; utrzymuje wilgoć i zakwasza glebę. | |||||||||||
| ● | ● | Intensywny wzrost świec – z pąków wyrastają charakterystyczne jasne świece (nowe pędy); wejmutka ma bardzo długie świece (15–30 cm) rozrastające się szybko; pokryte brunatnymi łuskami; jeden z najbardziej spektakularnych aspektów wiosennego wzrostu wejmutki. | ||||||||||
| ● | ● | Monitoring pod kątem pierwszych szkodników – misecznik sosnowy rdza wejmutki; przy małej liczbie interwencja zbędna. | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie sosna wejmutka. | ||||||||||
| ● | Cięcie świec przy odmianach ozdobnych. | |||||||||||
| ● | Nawożenie pogłówne – nawóz do roślin iglastych wspomaga intensywny wzrost nowych pędów; młode drzewa doceniają majowe nawożenie. | |||||||||||
| ● | ● | ● | Obserwacja pod kątem rdzy wejmutki (Cronartium ribicola). | |||||||||
| ● | Obserwacja zdrowia igieł. | |||||||||||
| ● | Formowanie szyszek – wejmutka tworzy charakterystyczne bardzo długie wąskie szyszki (10–20 cm); w lipcu szyszki z poprzedniego roku osiągają pełną dojrzałość; efektowna ozdoba drzewa. | |||||||||||
| ● | ● | Doskonały termin sadzenia jesiennego. | ||||||||||
| ● | ● | Naturalne opadanie starych igieł – wejmutka jesienią traci część starszych igieł (2–3-letnich); żółknięcie i opadanie igieł wewnątrz korony jest normalnym zjawiskiem fizjologicznym; nie mylić z chorobami; przy opadaniu igieł na końcach pędów interwencja konieczna. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | Zimozielona dekoracyjność sosny zwyczajnej przez cały rok. |
| ● | ● | ● | Sadzenie sosny zwyczajnej z pojemnika lub bryły korzeniowej. | |||||||||
| ● | ● | Wiosenne nawożenie nawozem do roślin iglastych. | ||||||||||
| ● | ● | Wiosenny przyrost świec pędowych – jasnozielone przyrosty na końcówkach gałązek. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Podlewanie młodych roślin przy suszy. | |||||||
| ● | ● | Kwitnienie sosny zwyczajnej – żółte pylące kotki i drobne czerwone szyszeczki żeńskie. | ||||||||||
| ● | Cięcie świec pędowych dla zwartości korony – opcjonalne. | |||||||||||
| ● | ● | ● | Monitoring obecności borecznika sosnowca i osutki sosny. | |||||||||
| ● | ● | Dojrzewanie szyszek sosny zwyczajnej. | ||||||||||
| ● | Zbiory szyszek i nasion sosny zwyczajnej. | |||||||||||
| ● | Ochrona młodych nasadzeń przed zimą zwierzyną płową. | |||||||||||
| ● | ● | ● | Przy obfitych opadach mokrego śniegu – strząsać śnieg z koron, szczególnie u odmian stożkowych i kolumnowych. | |||||||||
| ● | Rośliny mogą wykazywać lekkie brązowienie igieł od strony północnej lub przy ziemi. | |||||||||||
| ● | Dokładna lustracja po zimie. | |||||||||||
| ● | ● | ▸ | Optymalny termin sadzenia wiosennego. | |||||||||
| ● | Jeśli zima była sucha – obfite podlanie roślin po rozmrożeniu gleby. | |||||||||||
| ● | ● | Nawożenie. | ||||||||||
| ● | Usunięcie opadłych igieł i szyszek spod roślin. | |||||||||||
| ● | Cięcie pielęgnacyjne. | |||||||||||
| ● | ● | Regularne podlewanie świeżo posadzonych roślin. | ||||||||||
| ● | ● | Ściółkowanie pod drzewem (igliwie, kora sosnowa, zrębki, 5–8 cm). | ||||||||||
| ● | Obserwacja pod kątem pierwszych szkodników – przędziorek, brudnica. | |||||||||||
| ● | Cięcie formujące. | |||||||||||
| ● | Uzupełnienie lub odświeżenie ściółki pod roślinami. | |||||||||||
| ● | Monitorowanie szkodników. | |||||||||||
| ● | Pielenie i odchwaszczanie pod drzewem – uzupełnienie ściółki jeśli potrzeba. | |||||||||||
| ● | ● | Obserwacja pod kątem chorób grzybowych. | ||||||||||
| ● | Obserwacja pod kątem misecznika i wełnowca. | |||||||||||
| ● | ● | ● | Podlewanie przy suszy. | |||||||||
| ● | Cięcie formujące po stwardnieniu przyrostów. | |||||||||||
| ● | ● | Obserwacja pod kątem korników. | ||||||||||
| ● | Naturalne brązowienie wewnętrznych igieł. | |||||||||||
| ● | Ostatnie cięcie formujące w sezonie. | |||||||||||
| ● | Uzupełnienie ściółki pod drzewami przed jesienią. | |||||||||||
| ● | Nawożenie: ostatnia dawka nawozu. | |||||||||||
| ● | Obserwacja grzybów u podstawy pnia. | |||||||||||
| ● | ● | Doskonały termin sadzenia jesiennego. | ||||||||||
| ● | ● | Naturalne opadanie igieł. | ||||||||||
| ● | ● | Lustracja drzewa przed zimą. | ||||||||||
| ● | ● | Ściółkowanie korzeni świeżo posadzonych drzew – 8–10 cm kory wokół bryły; nie dotykać pnia. | ||||||||||
| ● | Obfite podlewanie przed zimą. | |||||||||||
| ● | Spinanie odmian stożkowych sznurem lub siatką. | |||||||||||
| ● | Sprzątanie opadłych igieł i szyszek spod roślin. | |||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | Zimozielona stalowoniebieska dekoracyjność świerku kłującego przez cały rok. |
| ● | ● | ● | Sadzenie świerku kłującego z pojemnika lub bryły korzeniowej. | |||||||||
| ● | ● | Wiosenne nawożenie nawozem do roślin iglastych. | ||||||||||
| ● | ● | Wiosenny przyrost nowych pędów – jasnoniebieskie lub srebrzyste końcówki gałązek. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Podlewanie młodych roślin przy suszy. | |||||||
| ● | ● | Cięcie korekcyjne młodych roślin. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Monitoring mszycy, przędziorka i chorób grzybowych. | |||||||||
| ● | ● | ● | Dojrzewanie cylindrycznych szyszek świerku kłującego. | |||||||||
| ● | Jesienne sadzenie i rozmnażanie przez sadzonki. | |||||||||||
| ● | Ochrona młodych nasadzeń przed zimowymi mrozami i wiatrami. | |||||||||||
| ● | ● | ● | Szyszki świerka pospolitego to cenne zimowe źródło pokarmu dla ptaków – krzyżodziób sosnowy i świerkowy wyspecjalizował się w wyłuskiwaniu nasion ze szyszek świerka; czyżyki i inne ptaki ziarnojadne regularnie żerują na nasionach przez całą zimę. | |||||||||
| ● | ● | Optymalny termin sadzenia wiosennego. | ||||||||||
| ● | Nawożenie wiosenne. | |||||||||||
| ● | Usunięcie brązowych obumarłych igieł z wnętrza korony – naturalne opadanie starszych igieł 3–5-letnich jest normalne; usunąć ręcznie lub szczotką przy nowych nasadzeniach dla poprawy cyrkulacji powietrza. | |||||||||||
| ● | Ściółkowanie korą sosnową lub dębową wokół nowo posadzonych roślin – warstwa 8–10 cm; zakwasza glebę; utrzymuje wilgoć i reguluje temperaturę gleby; absolutnie nie dotykać pnia. | |||||||||||
| ● | Nawożenie po pojawieniu się nowych pędów – nawóz do roślin iglastych lub siarczan amonu; wspomaga intensywny wzrost wiosenny. | |||||||||||
| ● | ● | ● | Monitoring pod kątem pierwszych szkodników – kornik drukarz (dorosłe chrząszcze) aktywny od kwietnia; przy zdrowych i dobrze nawodnionych drzewach ryzyko ataku minimalne. | |||||||||
| ◂ | ● | Kwitnie świerk pospolity. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | Regularne podlewanie przy suszy – świerk pospolity wymaga więcej wody niż sosna czy jałowiec; świeżo posadzone rośliny podlewać co 5–7 dni głęboko; stare drzewa dość odporne. | ||||||||
| ● | Pylenie – świerk pospolity w maju pylą żółtym pyłkiem; roślina wiatropylna; obfite pylenie charakterystyczne dla większych drzew; pyłek może osiadać na samochodach i meblach ogrodowych; zjawisko naturalne i krótkotrwałe. | |||||||||||
| ● | ● | Nawożenie pogłówne – nawóz do roślin iglastych co 4–6 tygodni do końca lipca przy młodych roślinach; dorosłe świerki na typowych glebach nie wymagają nawożenia. | ||||||||||
| ● | Obserwacja zdrowia igieł – żółknięcie igieł może wskazywać na zbyt zasadową glebę lub niedobór żelaza; zastosować zakwaszanie siarczanem żelaza; brązowienie końcówek pędów przy suszy normalne. | |||||||||||
| ● | Uzupełnienie ściółki przy upalnym lecie – gruba ściółka kluczowa dla ochrony korzeni świerka przed przegrzaniem i przesychaniem; szczególnie ważna przy stanowiskach słonecznych. | |||||||||||
| ● | ● | Doskonały termin sadzenia jesiennego – wrzesień i październik to drugi optymalny termin sadzenia; ciepła gleba sprzyja ukorzenieniu korzeni przed zimą; świerk sadzony jesienią bardzo dobrze przezimowuje. | ||||||||||
| ● | Nawożenie jesienne – skromna dawka nawozu do roślin iglastych lub siarczanu potasu; wzmacnia rośliny przed zimą; nie nawozić azotem. | |||||||||||
| ● | ● | Szyszki brązowieją i dojrzewają – szyszki tegoroczne stopniowo brązowieją; przy dojrzeniu otwierają się i uwalniają nasiona ze skrzydełkami; intensywne rozsiewanie nasion przy wietrznej pogodzie. Zbiór szyszek do dekoracji – dojrzałe brązowe szyszki zbierać z ziemi lub z gałęzi; doskonałe do dekoracji jesiennych i bożonarodzeniowych; szyszki świerkowe wytrzymują lata w suchym miejscu. | ||||||||||
| ● | Obfite podlewanie przed zimą przy bezdeszczowej jesieni – świerk powinien wchodzić w zimę z dobrze nawodnioną glebą; zimowe wysuszanie przez mróz i wiatr może powodować brązowienie igieł; szczególnie ważne przy stanowiskach narażonych na silne wiatry. | |||||||||||
| ● | Wzmocnienie ściółki na zimę – warstwa kory sosnowej (12–15 cm) wokół pnia; ochrona korzeni przy bezśnieżnych mrozach; szczególnie ważna przy nowych nasadzeniach. | |||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | Zimozielona elegancka kolumnowa sylweta świerku serbskiego przez cały rok. |
| ● | ● | ● | Sadzenie świerku serbskiego z pojemnika lub bryły korzeniowej. | |||||||||
| ● | ● | Wiosenne nawożenie nawozem do roślin iglastych. | ||||||||||
| ● | ● | Wiosenny przyrost nowych pędów – jasnozielone końcówki gałązek. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Podlewanie młodych roślin przy suszy. | |||||||
| ● | ● | Cięcie korekcyjne młodych roślin. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Monitoring mszycy i przędziorka. | |||||||||
| ● | ● | Dojrzewanie małych fioletowoczarnych szyszek świerku serbskiego. | ||||||||||
| ● | Jesienne sadzenie i rozmnażanie przez sadzonki. | |||||||||||
| ● | Ochrona młodych nasadzeń przed zimowymi mrozami i wiatrami. | |||||||||||
| ● | Kwitnie świerk sitkajski. | |||||||||||
| ● | ● | Strząsanie śniegu. | ||||||||||
| ● | Pierwsze cięcie pielęgnacyjne. | |||||||||||
| ● | ● | ● | Sadzenie sadzonek kontenerowych. | |||||||||
| ● | Obfite podlanie roślin po rozmrożeniu gleby. | |||||||||||
| ● | Nawożenie. | |||||||||||
| ● | Usunięcie opadłych liści i resztek organicznych spod roślin. | |||||||||||
| ● | Ściółkowanie pod roślinami. | |||||||||||
| ● | Nawożenie: jeśli nie wykonano w marcu. | |||||||||||
| ● | Cięcie formujące żywopłotów po pierwszych nowych przyrostach. | |||||||||||
| ● | Obserwacja pod kątem pierwszych szkodników wiosennych. | |||||||||||
| ● | ● | ● | Monitorowanie: licinek tujowiaczek (Argyresthia thuiella). | |||||||||
| ● | ● | Możliwe pobieranie sadzonek półzdrewniałych z bieżącorocznych przyrostów. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | Regularne podlewanie. | ||||||||
| ◂ | ● | Główne cięcie formujące. | ||||||||||
| ● | Uzupełnienie lub odświeżenie ściółki pod roślinami. | |||||||||||
| ● | Obserwacja kolorystyki. | |||||||||||
| ● | ● | Kontrola pod kątem przędziorka. | ||||||||||
| ● | Pielenie i odchwaszczanie pod roślinami. | |||||||||||
| ● | Obserwacja pod kątem grzybów korzeniowych w miejscach z zastoinami wody. | |||||||||||
| ● | Zraszanie całych roślin wieczorem lub rano. | |||||||||||
| ● | ● | Drugie cięcie formujące. | ||||||||||
| ● | Pojawiają się szyszki. | |||||||||||
| ● | Uzupełnienie ściółki. | |||||||||||
| ● | Ostatnia dawka nawozu. | |||||||||||
| ● | ● | Doskonały termin sadzenia jesiennego. | ||||||||||
| ● | ● | Naturalne brązowienie wewnętrznych pędów. | ||||||||||
| ● | ● | Lustracja pod kątem uszkodzeń i chorób przed zimą. | ||||||||||
| ● | ● | Ściółkowanie korzeni. | ||||||||||
| ● | Spinanie odmian kolumnowych sznurem lub siatką. |
Filmy
Bibliografia
Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:
- Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich — Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003
- Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski — Botanika. Systematyka, ISBN 978-83-01-13953-7, PWN 2013
- Lucjan Rutkowski — Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
© medianauka.pl, 2017-06-24, RZAD-161/23755
Data aktualizacji artykułu: 2023-12-28





