Logo Serwisu Media Nauka
polska - ikona

Grzebiuszka ziemna, huczek
(Pelobates fuscus)

Grzebiuszka ziemna, zwana huczkiem (Pelobates fuscus), to płaz z rodziny grzebiuszkowatych o krępym ciele i krótkich tylnych kończynach. Skóra ubarwiona jest na popielato z czterema plamami ciemnobrązowymi. Zdarzają się okazy bez plam lub z ich większą liczbą. Plamy są zwykle symetryczne względem kręgosłupa. Po bokach ciała czasem występują czerwone kropki. Spód jest białawy, często z ciemnymi cętkami. Bardzo trudno jest odróżnić samca od samicy, nawet podczas godów. Jedynie niewielkie zgrubienia na ramionach samców umożliwiają ich rozróżnienie od samic.

Na kończynach występują twarde i ostre modzele rogowe, które służą do zagrzebywania się w ziemi. Grzebiuszka ziemna ma duże, wysklepione oczy, pionowe, szparowate źrenice. Brak błon bębenkowych i rezonatora. Na ciele występują gruczoły, które wydzielają przy mechanicznym pobudzeniu substancję o zapachu czosnku. U dojrzałych samców występują zapachowe gruczoły w okolicy ramion. Kończyny są dość krótkie i wałeczkowate, na ich końcach znajdują się jasnobrązowe, ostre, rogowe modzele o długości 6 mm, które ułatwiają zagrzebywanie się w ziemi. Między palcami tylnych kończyn znajduje się błona pławna.

Grzebiuszka ziemna, huczek (Pelobates fuscus)
© medianauka.pl

Nazwa gatunku
Grzebiuszka ziemna, huczek (Pelobates fuscus)
Nazwy obce
angielska: Common spadefoot
niemiecka: Knoblauchkröte
czeska: Blatnice skvrnitá
francuska: Pélobate brun
Pierwsze opisanie gatunku
(Laurenti, 1768)
Obszar występowania
Europa - tak; Polska - tak;
Azja - nie;
Afryka - nie;
Ameryka Północna - nie;
Ameryka Południowa - nie;
Australia - nie;
Antarktyda - nie;
Grzebiuszka ziemna, huczek - mapa występowania na świecieGrzebiuszka ziemna, huczek - mapa występowania w Polsce
Wielkość
Długość: od 41 mm do 80 mm
Długość postaci larwalnej: od 12 mm do 18 mm
Długość samicy: od 41 mm do 80 mm
Długość samca: od 41 mm do 65 mm
Maksymalna długość życia
10 lat.
Podgatunki
Pelobates fuscus fuscus (większa część zasięgu występowania)
Pelobates fuscus insubricus (północne Włochy)
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Płazy (Amphibia)
Rząd: Płazy bezogonowe (Anura)
Rodzina: Grzebiuszkowate (Pelobatidae)
Quizy
quiz - płazy Polski
Quiz - Płazy Polski - poziom gimnazjalny - 30 pytań

Występowanie i środowisko

Zamieszkuje tereny nizinne, gdzie występują lekkie gleby. Można ją znaleźć na łąkach, polach uprawnych, w ogrodach. Unika lasów i terenów podmokłych. Występuje w środkowej, południowej i wschodniej Europie z wyjątkiem terenów górzystych. Żyje także w zachodniej części Azji. Pionowy zasięg występowania kończy się na 675 m n.p.m.

Tryb życia i zachowanie

Grzebiuszka ziemna, huczek (Pelobates fuscus)Prowadzi wyłącznie nocny tryb życia. Dni spędza w wygrzebanych przez siebie norkach w ziemi. Każdorazowo zagrzebuje się w innym miejscu. Dorosłe osobniki przed zimą zagrzebują się w glebie. Po lądzie porusza się szybkimi skokami, w wodzie jest świetnym pływakiem. Bardzo dobrze nurkuje. Podczas długotrwałej suszy zapada w stan estywacji.

Pożywienie

Dżdżownice, pająki, wije, chrząszcze o nocnej aktywności, gąsienice, ślimaki. Larwy zjadają plankton roślinny i zwierzęcy.

Rozmnażanie

Gody odbywa w kwietniu i maju, ale zdarza się, że aż do lata. Samce i samice podczas godów wydają ciche mruknięcia. Do rozrodu wybierają zwykle zbiorniki mocno zarośnięte. Czasem są to nawet kałuże. Samice składają jaja (skrzek) w postaci grubego, galaretowatego rulonu o długości od 60 do 110 cm, który zwykle jest owinięty wokół roślin wodnych. W skrzeku znajduje się 2300-3400 jaj. Kijanki osiągają rozmiar 12-18 cm i przebywają w wodzie do 3 miesięcy. Po przeobrażeniu z kijanki grzebiuszka ma 3-4 cm długości. Kijanki tolerują lekkie zasolenie wody.

Ochrona i zagrożenia status IUCN - LC

Gatunek ten nie jest zagrożony wymarciem. Ma status LC w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych. Grzebiuszka ziemna podlega całkowitej ochronie. Podgatunek Pelobates fuscus insubricus, zamieszkujący północne Włochy, jest zagrożony wyginięciem.

Ciekawostki

Dorosły osobnik zagrzebuje się w ziemi na głębokość nawet dwóch metrów.

Kijanki są nawet dwa razy większe od dorosłych osobników. Kijanki grzebiuszki są największymi kijankami w Europie.

Zdjęcia i grafiki - galeria


© medianauka.pl, 2012-02-18, GAT-105


Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
grzebiuszka ziemna
tlo-ikonatlo-ikonatlo - ikona     tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona

Grzebiuszka ziemna jest w stanie hibernacji (trwa sen zimowy)

  tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona      

Grzebiuszka ziemna zaczyna gody. Samica składa skrzek w postaci długich sznurów śluzu, w których znajdują się jaja.

     tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona    

Kijanki huczka przeobrażają się w osobniki dorosłe i opuszczają środowisko wodne. Termin ten zależy od terminu złożenia skrzeku. Rozwój trwa około 3 miesięcy.

  tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona   

Trwa okres aktywnego życia grzebiuszki ziemnej.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia




Polecamy koszyk



© Media Nauka 2008-2017 r.