Logo Media Nauka
Sklep naukowy

Pajęczaki (Arachnida)

Pajęczaki (Archanida) to gromada stawonogów z podtypu szczękoczułkowców, która liczy dziś około 60 000 gatunków. Oto niektóre z rzędów pajęczaków (w tym roztoczy):

Wybrane rzędy pajęczaków

  • zaleszczotki (Pseudoscorpionida) - 2000 gatunków, w Polsce żyje 39;
  • kosarze (Opilionida) - około 2400 gatunków, z czego w Polsce żyje 31 gatunków;
  • pająki (Araneida) - najliczniejszy rząd pajęczaków, opisano około 21 000 gatunków, z czego w Polsce mamy 728 gatunków;
  • żukowce (Gamasida)
  • kleszcze (Ixodida)
  • Tarsonemida
  • Acaridida
  • Actinedida
  • mechowce (Oribatida)
  • skorpiony (Scorpiones)

Wygląd

Ich ciało jest podzielone na dwie części (tagmy): głowotułów i odwłok. Wszystkie mają sześć par odnóży, w tym 4 pary nóg i poprzedzające je szczękoczułki i nogogłaszczki. W przypadku roztoczy odwłok jest zrośnięty z głowotułowiem.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.

(Aphonopelma caniceps)

Aphonopelma caniceps to mało agresywny ptasznik z rodziny Theraphosidae.


(Lasiodora parahybana)

Lasiodora parahybana to gatunek dużego pająka z rodziny ptasznikowatych. To jeden z największych pająków na świecie.


Bagnik przybrzeżnyBagnik przybrzeżny (Dolomedes fimbriatus) ikona-polska

Bagnik przybrzeżny (Dolomedes fimbriatus) to duży, aktywnie polujący pająk z rodziny Pisaurida.


Darownik przedziwnyDarownik przedziwny (Pisaura mirabilis) ikona-polska

Darownik przedziwny (Pisaura mirabilis) to rodzimy pająk o zmiennym ubarwieniu.


Kątnk domowy większyKątnk domowy większy (Tegenaria atrica) ikona-polska

To jeden z najczęściej spotykanych pająków w naszych domostwach. Jest dość dużych rozmiarów. Wraz z odnóżami może mierzyć nawet 8 cm!


Kleszcz pastwiskowy, kleszcz pospolityKleszcz pastwiskowy, kleszcz pospolity (Ixodes ricinus) ikona-polska

To najbardziej pospolity krajowy kleszcz.


Kosarz zwyczajnyKosarz zwyczajny (Phalangium opilio) ikona-polska

Kosarz zwyczajny (Phalangium opilio) to pajęczak z rzędu kosarzy, powszechnie błędnie zaliczany do pająków.


Krzyżak łąkowyKrzyżak łąkowy (Araneus quadratus) ikona-polska

Krzyżak łąkowy (Araneus quadratus) to pospolity pająk z rodziny krzyżakowatych, zamieszkujący łąki, z charakterystycznym wzorem na odwłoku z czterema jasnymi plamkami, które u samca tworzą znak krzyża.


Krzyżak zielonyKrzyżak zielony (Araniella cucurbitina) ikona-polska

Krzyżak zielony (Araniella cucurbitina) to dość pospolity pająk z rodziny krzyżakowatych, o charakterystycznym, zielonym, pękatym odwłoku.


KwietnikKwietnik (Misumena vatia) ikona-polska

Kwietnik (Misumena vatia) to wspaniale kamuflujący się rodzimy pająk.


LądzieńLądzień (Trombidium spp.) ikona-polska

Lądzień (Trombidium spp.) to niewielki pajęczak zaliczany do roztoczy o czerwonym ciele.


Nasosznik trzęśNasosznik trzęś (Pholcus phalangioides) ikona-polska

Nasosznik trzęś (Pholcus phalangioides) to pająk z rodziny nasosznikowatych, bardzo często spotykany w naszych domostwach.


Poskocz krasnyPoskocz krasny (Eresus niger) ikona-polska

Poskocz krasny (Eresus niger) to jeden z pięknięjszych naszych pająków, dość rzadko spotykany, o wyraźnym dymorfizmie płciowym.


Ptasznik białokolanowyPtasznik białokolanowy (Acanthoscurria geniculata)

Ptasznik białokolanowy (Acanthoscurria geniculata) to jeden z większych gatunków ptasznika o atrakcyjnym ubarwieniu.


Ptasznik czarnyPtasznik czarny (Aphonopelma caniceps)

Ptasznik czarny (Aphonopelma caniceps) to aktywny wieczorem i w nocy duży pająk o czarnym ubarwieniu.


Ptasznik czerwonokolanowyPtasznik czerwonokolanowy (Brachypelma smithi)

Ptasznik czerwonokolanowy (Brachypelma smithi) to gatunek dużego pająka z rodziny ptasznikowatych. To pięknie ubarwiony pająk.


Ptasznik czerwonoodwłokowyPtasznik czerwonoodwłokowy (Brachypelma vagans)

Ptasznik czerwonoodwłokowy (Brachypelma vagans) to jeden z piękniejszych gatunków ptasznika.


Skakun arlekinowySkakun arlekinowy (Salticus scenicus) ikona-polska

Skakun arlekinowy (Salticus scenicus) to bardzo charakterystyczny pająk z rodziny skakunowatych, o biało-czarnym ubarwieniu.


Skorpion cesarski, strasznik wielkiSkorpion cesarski, strasznik wielki (Pandinus imperator)

Skorpion cesarski, strasznik wielki (Pandinus imperator) to największy ze skorpionów.


Tygrzyk paskowanyTygrzyk paskowany (Argiope bruennichi) ikona-polska

Tygrzyk paskowany (Argiope bruennichi) to jeden z naszych największych i najpiękniej ubarwionych pająków, trudny do pomylenia z innymi gatunkami.


Zaleszczotek książkowyZaleszczotek książkowy (Chelifer cancroides) ikona-polska

Zaleszczotek książkowy (Chelifer cancroides) to drobny pajęczak z rzędu zaleszczotków, przypominający skorpiona.


Nazwa rodziny
Pajęczaki (Arachnida)
Występowanie
To zwierzęta kosmopolityczne.
Liczba gatunków na świecie
60000
Liczba gatunków w Polsce
Brak danych
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Stawonogi (Arthropoda)
Gromada: Pajęczaki (Arachnida)
Wielkość ciała
Brak danych.

Inne gatunki

  • Świdraczek pszczeli (Acarapsis woodi)
  • Rozkruszek mączny (Acarus siro)
  • Pająk topik (Argyronecta aquatica)
  • Nużeniec ludzki (Demodex folliculorum)
  • Kleszcz łąkowy (Dermacentor reticulatus)
  • Eulaelaps stabularis
  • Fuscuropoda agitans
  • Fuscuropoda agitans
  • Roztoczek owłosiony (Glycyphagus destructor)
  • Swędzik jesienny (Neotrombicula autumnalis)
  • Roztocz szczurzy (Ornithonyssus bacoti)
  • Świerzbowiec naskórny króliczy (Psoroptes cuniculi)
  • Świerzbowiec naskórny koński (Psoroptes equi)
  • Świerzbowiec naskórny owczy (Psoroptes ovis)
  • Świerzbowiec drążący ludzki (Sarcoptes scabiei (hominis))
  • Roztocz truskawkowiec (Stenotarsonemus fragariae)
  • Pająk domowy mały (Tegenaria domestica)
  • Przędziorek chmielowiec (Tetranychus urticae)

Występowanie i środowisko

Są obecne na wszystkich kontynentach świata. Prowadzą zwykle lądowy tryb życia. W Polsce można spotkać przedstawicieli kosarzy, pająków, roztoczy, zaleszczotek.

Tryb życia i zachowanie

Wiele z pajęczaków jest pasożytami zwierząt i roślin. Pająki polują na owady używając często do tego sieci, którą same tkają.

Morfologia i anatomia

Charakterystyczne dla pajęczaków są gruczoły jadowe i przędne.

Układ nerwowy jest mocno scentralizowany. Zwój nadprzełykowy połączony jest obrączką okołoprzełykową z masą podprzełykową, od której odchodzą nerwy boczne i dwa odwłokowe pnie nerwowe.

Na przewód pokarmowy składa się jelito przednie, złożone z gardzieli i żołądka, mocno rozbudowane jelito środkowe z odgałęzieniami ślepo zakończonymi, otwierają się tez do niego przewody gruczołu wątrobowego. Jelito tylne i odbyt kończą przewód pokarmowy.

Układ wydalniczy stanowią dwie pary cewek Malpighiego, które mają ujście do jelita tylnego (zaraz za jelitem środkowym). Cewki te zbierają z organizmu zbędne produkty przemiany materii i wydalają do jelita.

Układ oddechowy stanowią płucotchawki, znajdujące się w odwłoku. Płucotchawki są dobrze ukrwione. Krew roznosi tlen po organizmie. U roztoczy układ oddechowy jest zredukowany.

Układ krwionośny jest dobrze rozwinięty. Serce wyraźnie wyodrębnione umieszczone jest w odwłoku. Krew jest rozprowadzana po ciele systemem zatok. U roztoczy układ krwionośny jest zredukowany.

Rozmnażanie

Pajęczaki są rozdzielnopłciowe. Rozwój jest bezpośredni. Jaja składane są w kokonach. Niektóre gatunki są jajożyworodne.

Pożywienie

Wiele z pajęczaków poluje na owady.

Ochrona i zagrożenia

Brak danych.

Ciekawostki

Toksyczność polskich pajęczaków jest mocno przesadzona w stosunku do tego jak się powszechnie uważa. W rzeczywistości szczękoczułki krajowych pajęczaków są na tyle słabe, że nie są w stanie przebić skóry człowieka.

Galeria zdjęć


© Media Nauka, ART-RODZ8






© Media Nauka 2008-2017 r.