Logo Serwisu Media Nauka


Biedronkowate (Coccinellidae)

Biedronkowate, boże krówki (Coccinellidae) to rodzina owadów, która liczy dziś około 4000 gatunków. W Polsce stwierdzono 76 gatunków z tej rodziny owadów.

Wygląd

To owady, których ciało ma zwykle kształt połówki kuli. Najczęściej ubarwienie jest czerwone lub żółte w czarne kropki. W tropikach można spotkać owady ubarwione na niebiesko lub zielono. Biedronki mają krótkie czułki.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.

Biedronka dwukropkaBiedronka dwukropka (Adalia bipunctata) ikona-polska

To bardzo rozpoznawalny przedstawiciel rodziny biedronkowatych. Ma półkulisty kształ ciała, czerwone pokrywy skrzydłowe z dwoma czarnymi kropkami. Znana jest też odmiana czarna.


Biedronka dziesięciokropkaBiedronka dziesięciokropka (Adalia decempunctata) ikona-polska

To przedstawiciel biedronkowatych w Polsce, występujący w różnych odmianach barwnych, zwykle z dziesięcioma plamkami na pokrywach skrzydłowych.


Biedronka łąkowaBiedronka łąkowa (Coccinula quatuordecimpustulata) ikona-polska

To bardzo mała, osiągająca około 3 mm długości biedronka, spotykana na suchych łąkach i nieużytkach.


Biedronka mączniakówkaBiedronka mączniakówka (Thea vigintiduopunctata) ikona-polska

Biedronka ta ma żółte, pękate ciało oraz 22 czarne kropki, usytuowane na całym ciele. W odróżnieniu od innych biedronek żywi się mączniakami.


Biedronka oczatkaBiedronka oczatka (Anatis ocellata) ikona-polska

To największy przedstawiciel rodziny biedronkowatych w naszym kraju. Osiąga długość 9 mm.


Biedronka siedmiokropkaBiedronka siedmiokropka (Coccinella septempunctata) ikona-polska

To najbardziej pospolity w Europie przedstawiciel tej rodziny. Ma półkulisty kształ ciała, czerwone pokrywy skrzydłowe z siedmioma czarnymi kropkami.


Gałecznik czteroplamekGałecznik czteroplamek (Brumus quadripustulatus, Exochomus quadripustulatus) ikona-polska

To krajowa, bardzo mała biedronka, lśniąco czarna, z czterema czerwonymi plamami, jedną parą w kształcie przecinków.


WrzeciążkaWrzeciążka (Propylea quatuordecimpunctata) ikona-polska

To jedna z najbardziej pospolitych biedronek w kraju. Ma charakterystyczną szachownicę na ciele.


Nazwa rodziny
Biedronkowate (Coccinellidae)
Występowanie
Biedronkowate - mapa występowania w Polsce
Liczba gatunków na świecie
4000
Liczba gatunków w Polsce
74
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Owady (Insecta)
Rząd: Chrząszcze (Coleoptera)
Rodzina: Biedronkowate (Coccinellidae)
Długość ciała
Długość: do 10 mm
Najmniejszy gatunek w Polsce
Skulik przędziorkowiec (Stethorus punctillum)
Największy gatunek w Polsce
Biedronka oczatka (Anatis ocellata)

Inne gatunki

  • Aphidecta obliterata
  • Calvia quatuordecimguttata
  • Biedronka azjatycka (Harmonia axyridis)
  • Czerwonka trzynastokropkowa (Hippodamia tredecimpunctata)
  • Hippodamia variegata
  • Oenopia conglobata
  • Psyllobora vigintiduopunctata
  • Pterostichus cupreus
  • Pterostichus lepidus
  • Pterostichus macer
  • Pterostichus metallicus
  • Szykoń czarny (Pterostichus niger)
  • Pterostichus oblongopunctatus
  • Pterostichus pilosus
  • Pterostichus vulgaris
  • Sospita vigintiguttata
  • Skulik przędziorkowiec (Stethorus punctillum)
  • Owełnica lucernianka (Subcoccinella quatuordecimpustulata)

Występowanie i środowisko

Owady te są obecne w całej Polsce. Są wszędzie tam, gdzie można znaleźć mszyce i czerwce. Można je spotkać praktycznie wszędzie, w ogrodach, na łąkach, w ludzkich osiedlach, na plażach i wydmach, w lasach, parkach, na polach uprawnych.

Tryb życia i zachowanie

Zimują osobniki dorosłe. Gdy owady te czują się zagrożone, mogą schować czułki i odnóża.

Morfologia i anatomia

Brak danych.

Rozmnażanie

Samice składają jaja wiosną na spodzie liści albo w korze drzew. Larwy prowadzą wolny tryb życia (w świecie chrząszczy taki tryb życia prowadzą jeszcze tylko stonkowate). Larwy również polują na mniejsze owady. Przed przepoczwarzeniem się larwy końcem odwłoka przyklejają się do podłoża. Owady dorosłe na początku nie mają plam. Na ogół w ciągu roku pojawia się jedno pokolenie, rzadziej dwa. Cykl rozrodczy trwa kilka tygodni.

Pożywienie

Odżywiają się mniejszymi owadami, głównie mszycami i czerwcami, a także roztoczami. Część gatunków odżywia się pokarmem roślinnym lub grzybami.

Ochrona i zagrożenia

Ze względu na zjadanie mszyc, to pożyteczne dla człowieka owady. Sześć gatunków uznaje się za gatunki rzadkie w naszym kraju i uznaje się je za zagrożone wyginięciem.

Ostatnio obserwuje się na niebywałą skalę ekspansję biedronki azjatki w Europie i Ameryce. Owad ten wypiera rodzime gatunki ze swoich środowisk.

Ciekawostki

Ubarwienie biedronek wskazuje, że są to owady trujące. Ich hemolimfa jest toksyczna dla innych owadów, odstrasza też ptaki. To dzięki temu owady te mogą prowadzić otwarty tryb życia nawet w postaci larwalnej.

Jedna biedronka siedmiokropka może zjeść dziennie 240 mszyc!

Zdjęcia i grafiki - galeria


© Media Nauka, 2015-02-04, ART-RODZ241


Kalendarz przyrody

123456789101112Opis
ukryj/pokaż
biedronka dwukropka
    tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona    Okres, w którym można często spotykać biedronkę dwukropkę.
tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona    tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonaOkres, w którym biedronka dwukropka występuje w skupiskach w ukryciu w celu przezimowania.
Pokaż tylko bieżące wydarzenia



Polecamy