Logo Serwisu Media Nauka

polska - ikona

Dzik (Sus scrofa)

Dzik (Sus scrofa) jest dużym ssakiem z rodziny świniowatych, pospolitym w Polsce. Dziki mają wełnistą i ościstą sierść (szczecinę) o brunatnym zabarwieniu. Samiec (odyniec) jest dużo większy od samicy (locha, samura). Dziki mają duże kły: górne zwane fajkami, dolne - szablami. Naturalnym wrogiem dzika jest wilk. Dzik jest ssakiem łownym, cenionym ze względu na mięso i szczecinę. Jest uważany za przodka świni domowej.

Dzik (Sus scrofa)
Zdjęcie zbiorów ZOO w Opolu © medianauka.pl

Nazwa gatunku
Dzik (Sus scrofa)
Synonimy
Sus andamanensis Blyth, 1858
Sus aruensis Rosenberg, 1878
Sus babi Miller, 1906
Sus ceramensis Rosenberg, 1878
Sus enganus Lyon, 1916
Sus floresianus Jentink, 1905
Sus goramensis De Beaux, 1924
Sus natunensis Miller, 1901
Sus nicobaricus Miller, 1902
Sus niger Finsch, 1886
Sus papuensis Lesson & Garnot, 1826
Sus ternatensis Rolleston, 1877
Sus tuancus Lyon, 1916
Nazwy obce
angielska: Wild Boar, Eurasian Wild Pig, Ryukyu Islands Wild Pig
niemiecka: Wildschwein
czeska: Prase divoké
francuska: Sanglier, Sanglier D'Eurasie
hiszpańska: Jabalí
Pierwsze opisanie gatunku
Linnaeus, 1758
Obszar występowania
Europa - tak; Polska - tak;
Azja - tak;
Afryka - tak;
Ameryka Północna - nie;
Ameryka Południowa - nie;
Australia - nie;
Antarktyda - nie;
Dzik - mapa występowania na świecieDzik - mapa występowania w Polsce
Wielkość
Długość: od 150 cm do 195 cm
Długość ogona: 26 cm
Ciężar: od 100 kg do 350 kg
Maksymalna długość życia
12 lat.
Podgatunki
Wyróżnia się 16-17 podgatunków:
Sus scrofa scrofa – dzik środkowoeuropejski
Sus scrofa algira
Sus scrofa attila
Sus scrofa cristatus
Sus scrofa davidi
Sus scrofa leucomystax
Sus scrofa lybicus
Sus scrofa affinis
Sus scrofa meridionalis
Sus scrofa moupinensis
Sus scrofa nigripes
Sus scrofa riukiuanus
Sus scrofa sibiricus
Sus scrofa taivanus
Sus scrofa ussuricus
Sus scrofa vittatus
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Ssaki (Mammalia)
Rząd: Parzystokopytne (Artiodactyla)
Rodzina: Świniowate (Suidae)

Występowanie i środowisko

Eurazja, północno-wschodnia Afryka, Indie, Archipelag Sundajski.

S. s. scrofa – Europa
S. s. algira - zachodnia Afryka
S. s. attila - południowo-wschodnia Europa po Kaukaz
S. s. cristatus - Indie i Indochiny
S. s. davidi - Azja Południowa
S. s. leucomystax - Chiny
S. s. lybicus - Turcja, Palestyna, Uzbekistan i Kazachstan
S. s. affinis - Indie, Sri Lanka
S. s. meridionalis - Andaluzja, Sardynia i Korsyka
S. s. moupinensis - południowo-wschodnia Azja
S. s. nigripes - Azja Środkowa
S. s. riukiuanus - Wyspy Nansei
S. s. sibiricus - Syberia, Mongolia
S. s. taivanus - Tajwan
S. s. ussuricus - Mandżuria
S. s. vittatus – Indonezja

Żyje głównie w lasach i na stepach. Nierzadko można spotkać dzika blisko osiedli ludzkich (bywa, że nawet w miastach). Ulubionym jego środowiskiem są podmokłe lasy liściaste, torfowiska, tereny bagienne.

Tryb życia i zachowanie

Jest aktywny o zmierzchu i w nocy. Dzień spędza w legowisku (barłóg). Żyje w niewielkich stadach (watahach). W przypadku braku pokarmu wchodzi w szkodę rolnikom na pola uprawne ziemniaków, buraków i roślin strączkowych.

Pożywienie

Wszystkożerny. Dzik znany jest z rycia (buchtowania) w ziemi w celu poszukiwania pokarmu pochodzenia roślinnego i zwierzęcego. Ze względu na rycie jest uważany za zwierzę pożyteczne, gdyż spulchnia ziemię i wyjada larwy szkodników. Czyni szkody na polach uprawnych ziemniaków.

Rozmnażanie

Ruja (huczka) przypada w okresie od listopada do lutego. Samce walczą o samice. Ciąża dzikitrwa od 114 do 140 dni. Samica rodzi zwykle od 2 do 8 młodych i karmi je do 3,5 miesiąca. Od 3 tygodnia młode przyjmują pokarm stały. Dojrzałość płciową samice osiągają po 8-10 tygodniach.

Ochrona i zagrożenia status IUCN - LC

Gatunek ten nie jest zagrożony wymarciem. Ma status LC w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych.

Ciekawostki

Od dzika pochodzą wszystkie rasy świni domowej.

Zdjęcia i grafiki - galeria


© Media Nauka, 2009-05-11, ART-GAT9


Kalendarz przyrody

123456789101112Opis
ukryj/pokaż
dzik
          tlo-ikona Trwa okres rui u dzika
   tlo-ikona        Na świat przychodzą młode dziki
Pokaż tylko bieżące wydarzenia




Polecamy