Logo Serwisu Media Nauka

Parzystokopytne (Artiodactyla)

Parzystokopytne (Artiodactyla) to rząd ssaków, który liczy dziś około 170 gatunków w 10 rodzinach. Wyróżniamy pośród nich świniokształtne (świniowate, pekari i hipopotamy) oraz przeżuwacze (wielbłądowate, jeleniowate, kanczyle, piżmowce, żyrafowate, widłorogie, krętorogie). W Polsce żyje 12 gatunków.

Rodziny

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.

Hipopotamy
Hipopotamy

(Hippopotamidae)
Jeleniowate
Jeleniowate

(Cervidae)
Pekari
Pekari

(Tayassuidae)
Świniowate
Świniowate

(Suidae)
Widłorogie
Widłorogie

(Antilocapridae)
Wielbłądowate
Wielbłądowate

(Camelidae)
Żyrafowate
Żyrafowate

(Giraffidae)

Nazwa rzędu
Parzystokopytne (Artiodactyla)
Występowanie
Cały świat, dzikie gatunki nie występują w Australii i na Antarktydzie.Występowanie parzystokopytnych na świecie
Liczba gatunków na świecie
170
Liczba gatunków w Polsce
12
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Ssaki (Mammalia)
Rząd: Parzystokopytne (Artiodactyla)
Wielkość
Wysokość: 25 cm - 5 m.
Masa ciała: do 3,6 t.

Inne rodziny

  • Lithobius
  • Piżmowce (Moschidae)
  • Kanczyle (Tragulidae)

Występowanie i środowisko

Dzikie gatunki nie występują tylko w Australii i na Antarktydzie. Zajmują różnorodne środowiska, od terenów otwartych po gęste lasy i tereny górskie.

Tryb życia i zachowanie

Żyją długo (kilkadziesiąt lat). Najczęściej tworzą stada. Czasem odbywają dalekie wędrówki (renifery). Prawie wszystkie są przystosowane do szybkiego i wytrwałego biegu.

Morfologia i anatomia

Parzystokopytne charakteryzują się dużą różnorodnością w zakresie rozmiarów i ciężaru. Wszystkie mają 2 lub 4 palce na każdej z kończyn. Na kości czołowej często występują wyrostki, stanowiące między innymi poroże.

W obu parach kończyn najsilniej są rozwinięte III i IV palec zakończone racicami, palce boczne zredukowane. W śródstopiu palce te są zwykle zrośnięte. Mózg jest dobrze rozwinięty. Najlepiej rozwinięte zmysły to wzrok i słuch. Żołądek złożony z wielu komór. U przeżuwaczy pokarm fermentuje w pierwszej komorze z udziałem bakterii i orzęsków, następnie wraca do jamy gębowej, zostaje przeżuty i trafia do dalszych odcinków układu pokarmowego, gdzie zostaje strawiony. Występują zwykle 1 lub 2 pary sutek (za wyjątkiem świń), które są usytuowane w pachwinie, czasem tworzą wymię.

Rozmnażanie

Są poligamiczne. Zwykle w miocie 1 lub 2 młode, a u świniowatych mioty są liczniejsze. Rozród zwykle ma miejsce raz w roku. U sarny występuje ciąża przedłużona.

Pożywienie

Są zwykle roślinożerne. Świniowate i pekari zjadają też pokarm zwierzęcy.

Ochrona i zagrożenia

Wiele gatunków jest zagrożonych wyginięciem. Nalezą do nich: Sus salvanius, Cervus eli, Cervus duvauceli, Hippocamelus bisulcus, Muntiacus feai, Bos grunniens, Bos sauveli, Bubalus depressicornis, Bubalus mindorensis, Bubalus quarlesi, Cephalopus jentinki, Gazella cuvieri, Gazella leptoceros, Hemitragus jayakari, Oryx leucoryx, Ovis musimon.

Ciekawostki

Najwięcej zwierząt domowych pochodzi z tego rzędu ssaków (bydło, świnia, owca, koza, renifer, wielbłądy, inne). Wiele dzikich gatunków to zwierzęta łowne.

Galeria zdjęć


© medianauka.pl, 2014-01-09, RZAD-2





Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
dzik
          tlo-ikona wp100 fltrt 

Trwa okres rui u dzika

   tlo-ikona        

Na świat przychodzą młode dziki

ukryj/pokaż
sarna
   tlo-ikona wp100 fltrt        

Sarna zmienia szatę z zimowej (bardziej szarej) na letnią (rudobrązową)

    tlo-ikona wp100 fltrt       

Rodzą się młode sarenki

    tlo-ikona wp100 fltrt       

Kończy się wzrost nowego poroża sarny

         tlo-ikona wp100 fltrt  

Samce saren zrzucają poroże

      tlo-ikonatlo-ikona    

Trwa okres rui u sarny

ukryj/pokaż
daniel
         tlo-ikonatlo-ikona 

Trwa okres godowy danieli

     tlo-ikona wp100 fltrt      

Na świat przychodzą młode daniele

    tlo-ikona wp100 fltrt       

Daniel zrzuca poroże

ukryj/pokaż
żubr
       tlo-ikonatlo-ikona fltrt wp100   

Trwa okres rui u żubra

    tlo-ikona       

Samica żubra rodzi zwykle 1 młode

ukryj/pokaż
kozica
          tlo-ikonatlo-ikona wp100 fltrt

Trwa okres rui u kozicy

     tlo-ikona      

Rodzą się młode kozice

ukryj/pokaż
łoś
       tlo-ikonatlo-ikona fltrt wp100tlo-ikona  

Trwa ruja łosia

   tlo-ikonatlo-ikona wp100 fltrt       

Na świat przychodzą młode łosie

tlo-ikona wp100 fltrt          tlo-ikona wp100 fltrt

Łosie zrzucają poroże

ukryj/pokaż
jeleń szlachetny
   tlo-ikona wp100 fltrt        

Jelenie zmieniają szatę na letnią

    tlo-ikona       

Na świat przychodzą młode jelenie

        tlo-ikona fltrt wp100tlo-ikona  

Rozpoczyna się rykowisko jeleni

 tlo-ikona wp100 fltrttlo-ikona         

Samiec jelenia zrzuca poroże

  tlo-ikonatlo-ikona wp100 fltrttlo-ikona wp100 fltrttlo-ikona wp100 fltrttlo-ikona wp100 fltrttlo-ikona wp100 fltrt    

Rośnie poroże samców jelenia

Pokaż tylko bieżące wydarzenia



Polecamy koszyk



© Media Nauka 2008-2017 r.