Logo Media Nauka

Facebook


Nauka » Biologia » Ssaki

Parzystokopytne

Parzystokopytne (Artiodactyla) to rząd ssaków, który liczy dziś około 170 gatunków w 10 rodzinach. Wyróżniamy pośród nich świniokształtne (świniowate, pekari i hipopotamy) oraz przeżuwacze (wielbłądowate, jeleniowate, kanczyle, piżmowce, żyrafowate, widłorogie, krętorogie). W Polsce żyje 12 gatunków.

Atlas

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych, opisujących rodziny z wybranego rzędu. Ciemniejsze kafelki oznaczają ważniejsze, bardziej znane rodziny.

Sortuj według:
Ukryj obce rodziny
Ukryj polskie rodziny

Hipopotamy
Hipopotamy
Hippopotamidae


Liczba gatunków: 2
Liczba gatunków w Polsce: nie występują
Jeleniowate
Jeleniowate
Cervidae


Liczba gatunków: 37
Liczba gatunków w Polsce: 4
Kanczyle
Kanczyle
Tragulidae


Liczba gatunków: ?
Liczba gatunków w Polsce: nie występują
Krętorogie, pustorożce, wołowate
Krętorogie, pustorożce, wołowate
Bovidae

Liczba gatunków: 111
Liczba gatunków w Polsce: 3
Pekari
Pekari
Tayassuidae


Liczba gatunków: 3
Liczba gatunków w Polsce: nie występują
Piżmowce
Piżmowce
Moschidae


Liczba gatunków: 3
Liczba gatunków w Polsce: nie występują
Świniowate
Świniowate
Suidae


Liczba gatunków: 10
Liczba gatunków w Polsce: 1
Widłorogie
Widłorogie
Antilocapridae


Liczba gatunków: 1
Liczba gatunków w Polsce: nie występują
Wielbłądowate
Wielbłądowate
Camelidae


Liczba gatunków: 6
Liczba gatunków w Polsce: nie występują
Żyrafowate
Żyrafowate
Giraffidae


Liczba gatunków: 2
Liczba gatunków w Polsce: nie występują


Występowanie i środowisko

Dzikie gatunki nie występują tylko w Australii i na Antarktydzie. Zajmują różnorodne środowiska, od terenów otwartych po gęste lasy i tereny górskie.

Tryb życia i zachowanie

Ssaki parzystokopytne żyją dość długo (kilkadziesiąt lat). Najczęściej tworzą stada, często bardzo duże. Czasem odbywają dalekie wędrówki (renifery). Prawie wszystkie są przystosowane do szybkiego i wytrwałego biegu.


Morfologia i anatomia

Parzystokopytne charakteryzują się dużą różnorodnością w zakresie rozmiarów i ciężaru. Wszystkie mają 2 lub 4 palce na każdej z kończyn. Na kości czołowej często występują wyrostki, stanowiące między innymi poroże.

W obu parach kończyn najsilniej są rozwinięte III i IV palec zakończone racicami, palce boczne zredukowane. W śródstopiu palce te są zwykle zrośnięte. Mózg jest dobrze rozwinięty. Najlepiej rozwinięte zmysły to wzrok i słuch. Żołądek złożony z wielu komór. U przeżuwaczy pokarm fermentuje w pierwszej komorze z udziałem bakterii i orzęsków, następnie wraca do jamy gębowej, zostaje przeżuty i trafia do dalszych odcinków układu pokarmowego, gdzie zostaje strawiony. Występują zwykle 1 lub 2 pary sutek (za wyjątkiem świń), które są usytuowane w pachwinie, czasem tworzą wymię.

Rozmnażanie

Są poligamiczne. Zwykle w miocie 1 lub 2 młode, a u świniowatych mioty są liczniejsze. Rozród zwykle ma miejsce raz w roku. U sarny występuje ciąża przedłużona.

Pożywienie

Zwierzęta te są zwykle roślinożerne. Świniowate i pekari zjadają też pokarm zwierzęcy.

Ochrona i zagrożenia

Wiele gatunków parzystokopytnych jest zagrożonych wyginięciem. Nalezą do nich: Sus salvanius, Cervus eli, Cervus duvauceli, Hippocamelus bisulcus, Muntiacus feai, Bos grunniens, Bos sauveli, Bubalus depressicornis, Bubalus mindorensis, Bubalus quarlesi, Cephalopus jentinki, Gazella cuvieri, Gazella leptoceros, Hemitragus jayakari, Oryx leucoryx, Ovis musimon.

Ciekawostki

Najwięcej zwierząt domowych pochodzi z tego rzędu ssaków (bydło, świnia, owca, koza, renifer, wielbłądy, inne). Wiele dzikich gatunków to zwierzęta łowne.

Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

          Daniel: Trwa okres godowy danieli
           Daniel: Na świat przychodzą młode daniele
           Daniel: Daniel zrzuca poroże
           Dzik: Trwa okres rui u dzika
           Dzik: Na świat przychodzą młode dziki
         Jeleń wschodni, sika: Trwa ruja u jelenia wschodniego.
          Jeleń wschodni, sika: Sika rodzi młode.
           Jeleń, jeleń szlachetny: Jelenie zmieniają szatę na letnią
           Jeleń, jeleń szlachetny: Na świat przychodzą młode jelenie
          Jeleń, jeleń szlachetny: Rozpoczyna się rykowisko jeleni
          Jeleń, jeleń szlachetny: Samiec jelenia zrzuca poroże
      Jeleń, jeleń szlachetny: Rośnie poroże samców jelenia
          Kozica: Trwa okres rui u kozicy
           Kozica: Rodzą się młode kozice
         Łoś: Trwa ruja łosia
          Łoś: Na świat przychodzą młode łosie
          Łoś: Łosie zrzucają poroże
           Piżmowiec syberyjski, piżmowiec: Okres godowy piżmowców.
           Sarna: Sarna zmienia szatę z zimowej (bardziej szarej) na letnią (rudobrązową)
           Sarna: Rodzą się młode sarenki
           Sarna: Kończy się wzrost nowego poroża sarny
           Sarna: Samce saren zrzucają poroże
          Sarna: Trwa okres rui u sarny
          Żubr: Trwa okres rui u żubra
           Żubr: Samica żubra rodzi zwykle 1 młode
Pokaż tylko bieżące wydarzenia


© medianauka.pl, 2014-01-09, RZAD-2


Niektóre treści nie są dostosowane do Twojego profilu. Jeżeli jesteś pełnoletni możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych. W ten sposób będziesz miał także wpływ na rozwój naszego serwisu.
© ® Media Nauka 2008-2020 r.