Logo Media Nauka

Facebook



Garbikowate

Garbikowate (Pomacentridae) to rodzina niewielkich ryb z rzędu okoniokształtnych, jedna z największych rodzin, żyjących na rafie koralowej. To najbardziej charakterystyczne ryby rafy koralowej. Wiele z nich trafia do akwariów morskich. Do garbikowatych zaliczamy 321 gatunków usystematyzowanych w 28 rodzajach.

Ryby z rodzaju Amphiprion i jeden gatunek z rodzaju Premnas noszą wspólną nazwę błazenków lub ryb ukwiałowych. Ryby te są bardzo poszukiwane przez akwarystów, głównie ze względu na współżycie z ukwiałami. Ryby te są odporne na parzydełka ukwiałów ze względu na specyficzny sposób pływania i ochronę śluzową. Ukwiał chroni więc ryby przed drapieżnikami, z kolei błazenki chronią ukwiał i gładzą go, utrzymując w dobrej kondycji.

Wygląd

Ciało tych ryb jest bocznie spłaszczone. Mają owalny kształt. Ubarwienie zmienne, zwykle bardzo kolorowe. Młode osobniki mają bardziej jaskrawe barwy, które zmieniają się wraz ze wzrostem ryby. Ubarwienie jest zmienne także w zależności od obszaru występowania, czasem nawet w zależności od otoczenia.

Gatunki

Wykaz gatunków.

Amphiprion akallopisosAmphiprion akallopisos

Amphiprion akallopisos

Amphiprion akallopisos to ryba podobna do błazenka różowego. Ubarwienie ciała pomarańczowo-żółtawe. Od nasady nosa do nasady ogona przez grzbiet biegnie biała linia.


Amblyglyphidodon aureusAmblyglyphidodon aureus

Amblyglyphidodon aureus

Amblyglyphidodon aureus to gatunek ryby z rodziny garbikowatych. Ma ciało ubarwione na jednolity, żółty kolor. Tylko na głowie znajdują się niebieskofioletowe plamki. Płetwy wydatne, dużych rozmiarów.


Amblyglyphidodon leucogasterAmblyglyphidodon leucogaster

Amblyglyphidodon leucogaster

Amblyglyphidodon leucogaster to gatunek morskiej ryby z rodziny garbikowatych. Ciało srebrzyste, jaśniejsze od brzusznej strony. Płetwa grzbietowa i odbytowa z ciemnym brzegiem, na płetwie ogonowej dwa podłużne, brzeżne, ciemne pasy.


Amphiprion ephippiumAmphiprion ephippium

Amphiprion ephippium

Amphiprion ephippium to gatunek morskiej ryby z rodziny garbikowatych o czerwonym ubarwieniu ciała z ciemną plamą w tylnej części ciała. Płetwy nieco jaśniejsze.


Amphiprion polymnusAmphiprion polymnus

Amphiprion polymnus

Amphiprion polymnus to ryba z rodziny garbikowatych. Ciało czarne poza czerwonym pyszczkiem. Przez ciało biegną trzy szerokie, białe pasy.


Amphiprion rubrocinctusAmphiprion rubrocinctus

Amphiprion rubrocinctus

Amphiprion rubrocinctus to gatunek morskiej ryby z rodziny garbikowatych o czerwonym ubarwieniu ciała z ciemną plamą w górnej i tylnej części ciała. Za okiem widoczna jasna, biała pręga w czarnej obwódce.


Amphiprion sandaracinosAmphiprion sandaracinos

Amphiprion sandaracinos

Amphiprion sandaracinos to gatunek morskiej ryby z rodziny garbikowatych o pomarańczowym ubarwieniu ciała. Przez grzbiet od pyszczka biegnie piały pas w czarnej obwódce.


Chromis dimidiataChromis dimidiata

Chromis dimidiata

Chromis dimidiata to gatunek ryby morskiej z rodziny garbikowatych, spotykana w akwariach morskich. Przód ciała aż do 2/3 jego długości jest brązowy, tył zaś biały.


Chromis limbataChromis limbata

Chromis limbata

Chromis limbata to gatunek ryby morskiej z rodziny garbikowatych. Ubarwienie złote z łuskami o ciemniejszych brzegach. spód jaśniejszy. Płetwy czarno-białe. Płetwa grzbietowa i odbytowa zaostrzone.


Chrysiptera flavipinnisChrysiptera flavipinnis

Chrysiptera flavipinnis

Chrysiptera flavipinnis to gatunek morskiej ryby z rodziny garbikowatych. Ubarwienie boków niebieskofioletowe, jaskrawe, reszta intensywnie żółta.


Amfiprion ognistyAmfiprion ognisty

Amphiprion frenatus

Amfiprion ognisty (Amphiprion frenatus) to ryba z rodziny garbikowatych. Ubarwienie ciała ciemnoczerwone. Za głową od początku płetwy grzbietowej do samego spodu biegnie biała linia.


Błazenek czarnopłetwyBłazenek czarnopłetwy

Amphiprion melanopus

Błazenek czarnopłetwy (Amphiprion melanopus) to ryba z rodziny garbikowatych. Ubarwienie dość zmienne, czerwone, po bokach niemalże czarne z białą, poprzeczną, szeroką linią, biegnącą od początku płetwy grzbietowej do spodu ciała.


Błazenek pomarańczowyBłazenek pomarańczowy

Amphiprion percula

Błazenek pomarańczowy to ryba z rodziny garbikowatych, bardzo podobna do błazenka okoniowego (Amphiprion ocellaris), który ma nieco mniej czerni w swoim ubarwieniu. To chyba najbardziej charakterystyczny mieszkaniec rafy koralowej.


Błazenek różowyBłazenek różowy

Amphiprion perideraion

Błazenek różowy (Amphiprion perideraion) to przedstawiciel rodziny garbikowatych, zaliczany do błazenków, nazywanych inaczej rybami ukwiałowymi. Ma delikatny, różowy kolor, płetwa ogonowa i grzbietowa jest bardzo jasna.


GaribaldiGaribaldi

Hypsypops rubicundus

Garibaldi (Hypsypops rubicundus) to gatunek ryby z rodziny garbikowatych. Ubarwienie ciała jednolicie pomarańczowe, oczy niebieskie. Ciało nieco wygrzbiecone.


Kastaniet kolcopłetwyKastaniet kolcopłetwy

Acanthochromis polyacanthus

Kastaniet kolcopłetwy (Acanthochromis polyacanthus) to gatunek morskiej ryby tropikalnej z rodziny garbikowatych o bardzo zmiennym ubarwieniu ciała. Młode tworzą małe stadka. Dorosłe osobniki są monogamiczne.


Kastaniet zielonyKastaniet zielony

Chromis viridis

Kastaniet zielony (Chromis viridis) to ryba z rodziny garbikowatych. Ciało bocznie spłaszczone. Płetwa ogonowa mocno wcięta. Ma zielone zabarwienie ciała. Płetwy nieco ciemniejsze.





Inne gatunki

  • Abudefduf abdominalis
  • Abudefduf concolor
  • Abudefduf conformis
  • Abudefduf declivifrons
  • Abudefduf hoefleri
  • Abudefduf lorenzi
  • Abudefduf luridus
  • Abudefduf margariteus
  • Abudefduf natalensis
  • Abudefduf notatus
  • Abudefduf saxatilis
  • Abudefduf septemfasciatus
  • Abudefduf sexfasciatus
  • Abudefduf sordidus
  • Abudefduf sparoides
  • Abudefduf taurus
  • Abudefduf troschelii
  • Abudefduf vaigiensis
  • Abudefduf whitleyi
  • Altrichthys azurelineatus
  • Altrichthys curatus
  • Amblyglyphidodon batunai
  • Amblyglyphidodon curacao
  • Amblyglyphidodon flavilatus
  • Amblyglyphidodon indicus
  • Amblyglyphidodon melanopterus
  • Amblyglyphidodon ternatensis
  • Amblypomacentrus breviceps
  • Amblypomacentrus clarus
  • Amphiprion akindynos
  • Amphiprion allardi
  • Amphiprion bicinctus
  • Amphiprion chagosensis
  • Amphiprion fuscocaudatus
  • Amphiprion omanensis
  • Amphiprion tricinctus
  • Azurina eupalama
  • Azurina hirundo
  • Chromis abrupta
  • Chromis alleni
  • Chromis alpha
  • Chromis alta
  • Chromis amboinensis
  • Chromis analis
  • Chromis atrilobata
  • Chromis atripes
  • Chromis axillaris
  • Chromis bermudae
  • Chromis cadenati
  • Chromis caudalis
  • Chromis chromis
  • Chromis cinerascens
  • Chromis crusma
  • Chromis cyanea
  • Chromis dasygenys
  • Chromis delta
  • Chromis dispilus
  • Chromis elerae
  • Chromis enchrysura
  • Chromis fatuhivae
  • Chromis flavapicis
  • Chromis flavicauda
  • Chromis flavipectoralis
  • Chromis fumea
  • Chromis insolata
  • Chromis intercrusma
  • Chromis limbaughi
  • Chromis lubbocki
  • Chromis multilineata
  • Chromis pembae
  • Chromis punctipinnis
  • Chromis sanctaehelenae
  • Chromis scotti
  • Chrysiptera unimaculata
  • Microspathodon chrysurus
  • Microspathodon dorsalis
  • Neopomacentrus aquadulcis
  • Neopomacentrus bankieri
  • Nexilosus latifrons
  • Parma microlepis
  • Parma victoriae
  • Pomacentrus callainus
  • Pomacentrus milleri
  • Pomacentrus wardi
  • Błazenek dwukolcowy (Premnas biaculeatus)
  • Stegastes adustus
  • Stegastes arcifrons
  • Stegastes beebei
  • Stegastes flavilatus
  • Stegastes fuscus
  • Stegastes gascoynei
  • Stegastes imbricatus
  • Stegastes leucorus
  • Stegastes leucostictus
  • Stegastes lubbocki
  • Stegastes otophorus
  • Stegastes partitus
  • Stegastes planifrons
  • Stegastes rectifraenum
  • Stegastes redemptus
  • Stegastes sanctaehelenae
  • Stegastes sanctipauli
  • Stegastes xanthurus
  • Teixeirichthys jordani

Występowanie i środowisko

Garbikowate występują we wszystkich tropikalnych i ciepłych morzach świata. Trzy gatunki występują w wodach słonawych, czasem w słodkich. Większość, bo aż 268 gatunków, żyje na rafach koralowych i na skalnym podłożu. Część gatunków żyje na płyciznach, inne na dość dużych głębokościach (100 m). Większość występuje na głębokości od 2 do 15 m. Wiele gatunków jest uzależnionych od koralowców.

Tryb życia i zachowanie

Część tych ryb prowadzi stadny tryb życia. Najwięcej gatunków żyje przy dnie. Przejawiają silne zachowania terytorialne. Większość ma swoje kryjówki pośród skał i koralowców. Ryby te żyją 10-12 lat w naturze, w niewoli nieco dłużej.

Morfologia i anatomia

Dorastają do długości od 5,5 cm do 36 cm. Płetwa grzbietowa jest pojedyncza, zawiera 8-17 promieni twardych i 10-18 promieni miękkich. W płetwie odbytowej występują dwa kolce. Szczęki zawierają małe zęby.

Rozmnażanie

Na kilka dni przed tarłem samiec przygotowuje miejsce na gniazdo. Sprząta je, czasem pielęgnuje glony tylko jednego rodzaju, tworząc pole. Następnie samiec wykonuje taniec godowy. Taniec wabi samicę i wówczas wspólnie pływając nad gniazdem, samica uwalnia ikrę w postaci łańcucha 50-1000 jaj, który przykleja się do podłoża gniazda. Samiec zapładnia jaja, z których po 2-7 dniach wylęgają się larwy. Gniazdem opiekuje się samiec, czyszcząc ikrę, wachlując ją płetwami. Opieka kończy się wraz z wykluciem przeźroczystych larw, które przez pierwsze tygodnie prowadzą pelagiczny tryb życia.

Pożywienie

Odżywiają się zwykle glonami, zwierzęcym planktonem, polują na niewielkie bezkręgowce.

Ochrona i zagrożenia

Mimo, iż gatunki te nie są zagrożone wymarciem, to nadmierny odłów na potrzeby handlu akwarystycznego znacząco uszczupla populacje tych ryb w przypadku wybranych gatunków.

Ciekawostki

Najsłynniejszymi przedstawicielami tej rodziny są błazenki. Do popularności tej ryby przyczynił się film "Gdzie jest Nemo?" z wytwórni Pixar i Disney.

Ryby z rodzaju Stegastes uprawiają ogródki glonowe. Stwierdzono, że w miejscach, które stanowią terytorium tych ryb, rozwój glonów jest bujniejszy.




© medianauka.pl, 2016-07-04, RODZ-432



Niektóre treści nie są dostosowane do Twojego profilu. Jeżeli jesteś pełnoletni możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych. W ten sposób będziesz miał także wpływ na rozwój naszego serwisu.
© ® Media Nauka 2008-2020 r.