Śliwa domowa, węgierka

Śliwa domowa, węgierka (Prunus domestica) to gatunek drzewa owocowego z rodziny różowatych. To mieszaniec tarniny i ałyczy. Znanych jest około 2000 odmian.

Wybrane podgatunki i odmiany:

Prunus domestica subsp. syriaca - śliwa mirabelka - ma drobne, żółte owoce o miękkim miąższu.
Prunus domestica subsp. italica - śliwa renkloda ulena - rodzi duże, zielonkawe owoce, z galaretowatym, żółtym miąższem.
Wybrane odmiany:
'Amers' - odmiana deserowa ze Stanów Zjednoczonych, dużych, nieco spłaszczonych owocach, fioletowych z jasnym nalotem.
'Graf Althanns Reneklode' - odmiana renklody o jasnofioletowych owocach, tolerancyjna wobec podłoża i odporna na szarkę.
'Hanita' - wczesna odmiana węgierki, odporniejsza na mróz i choroby, samopylna. Pestka odchodzi od miąższu.
'Hauszwetsche' - odmiana węgierki, późna, samopylna, z odchodzącą od miąższu pestką, tolerancyjna wobec podłoża.
'Herman' - wczesna odmiana węgierki, niezbyt odporna na mrozy.
'Nancymirabelle' - odmiana mirabelki, popularna w uprawie.
'Ruth Gerstetter' - odmiana mało odporna na mrozy, do małych ogrodów.
'Węgierka zwykła' - odmiana o owocach o fioletowej, różowawej skórce z jasnym nalotem. Miąższ jest zielonożółty.

Występowanie i środowisko PL

Nie występuje w naturze. Pochodzi prawdopodobnie z Kaukazu. Bardzo często węgierka jest spotykana w uprawach z uwagi na smaczne owoce - śliwki.

Tryb życia i zachowanie

Kwitnie w okresie od kwietnia do maja. Drzewo to jest wrażliwe na mróz. Podłoże może być gliniaste.

Morfologia i anatomia

Osiąga wysokość 10 m.

Liście są pomarszczone, mają długość do 8 cm, odwrotnie jajowate, ogonkowe.

Kwiaty są białe.

Owoc jajowaty, najczęściej fioletowy, o długości około 3 cm, u niektórych odmian wielkości nawet małego jabłka. Oprócz fioletu, mamy jeszcze owoce zielonkawe, żółte, czerwone i granatowe.

Ochrona i zagrożenia DD

W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych ze względu na brak danych nie określono statusu zagrożenia wymarciem dla tego gatunku.

Ciekawostki

Drewno śliwy jest wykorzystywane w meblarstwie.

Synonimy

W literaturze można spotkać następujące synonimy dla określenia nazwy tego gatunku:

Prunus communis Huds.
Prunus italica Borkh.
Prunus insititia L.
Prunus syriaca Borkh.

Biologia i ekologia

Kolor kwiatów:
Grupa roślin: drzewo.
Stanowisko: nasłonecznione.
Użytek: rośliny uprawne, roślina lecznicza, owoce, zioła.
Strefy mrozoodporności: 5-9. Uprawa w Polsce na zewnątrz jest możliwa na terenie całego kraju.
Forma życiowa według klasyfikacji Raunkiaera: megafanerofit, nanofanerofit.
Kategoria przybysza: kenofit, roślina uprawiana.
Diploidalna liczba chromosomów: 2n=48.
Status popularności rośliny: gatunek nie jest popularny w Polsce, niewiele osób interesuje się tą rośliną.
Jadalność: Gatunek jadalny.

Kalendarz przyrody

1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	Opis
			●	●								Kwitnie śliwa domowa.

Liczba zadań dostepnych dodatkowo w Kalendarzu ogrodnika: 22

Zobacz nasz Kalendarz ogrodnika - interaktywne narzędzie wspomagane technologią AI, które pomoże Ci zaplanować i uporządkować pracę w ogrodzie przez cały sezon. Śledź postęp prac, odznaczaj wykonane zadania i twórz własny harmonogram dopasowany do Twojego ogrodu. Dodawaj wybrane gatunki roślin i otrzymuj dopasowane wskazówki dotyczące ich uprawy. Znajdziesz tu także praktyczne porady dotyczące warzyw, owoców, drzew, krzewów ozdobnych, bylin i ziół. Sprawdź i przekonaj się, jak łatwo możesz zadbać o swój ogród krok po kroku.

Uprawa

Czynności i właściwości	Opis
Odczyn gleby	Gleba lekko kwaśna. pH 5.5-6.5
Właściwości gleby	Podłoże żyzne, średnio przepuszczalne, w przypadku mirabelki gliniaste.
Trudność uprawy	Uprawa i pielęgnacja łatwa.
Czas uprawy	Wieloletnia.
Nawożenie	Stosujemy nawozy organiczne.
Podlewanie	Wskazane, szczególnie w okresie suszy.
Mrozoodporność	Śliwa przemarza w zimie, szczególnie podczas srogich mrozów.
Przycinanie	Znosi dobrze.
Stanowisko	Nasłonecznione, osłonięte od wiatru.
Choroby i szkodniki	Szarka śliwy, rak drzew owocowych, torbiel śliwek, mszyce.
Zimowanie	Dorosłe drzewa bez ochrony. Młode (do 3 lat): okrycie pnia agrowłókniną lub jutą, mulcz wokół pnia.
Przyrost roczny	30–70 cm (zależnie od podkładki i cięcia) — docelowa wysokość: 3–8 m.
Dodatkowe informacje	Szarka śliwy (Plum Pox Virus) — choroba nr 1 — nieuleczalny wirus niszczący całe drzewo. Przenoszony przez mszyce! Objawy: pierścienie na liściach, zdeformowane owoce z pierścieniami na skórce i miąższu. Chore drzewo wytnij i spal — nie kompostuj! Przymrozki podczas kwitnienia to największe zagrożenie dla plonu — kwiaty giną przy –2 do –3°C (marzec–kwiecień). Miej agrowłókninę w pogotowiu. Torbiel śliwowa (Taphrina pruni) — zniekształcone, wydłużone, zielono-szare owoce bez pestek. Usuń i zniszcz natychmiast po wykryciu. Oprysk miedziowy przed pękaniem pąków to kluczowa ochrona. Brunatna zgnilizna (Monilinia) — zbieraj i niszcz zainfekowane owoce. Usuwaj mumie z gałęzi przed zimą — to główne źródło infekcji! Równomierne podlewanie — nieregularne nawadnianie to główna przyczyna pękania owoców szczególnie u renklod. Coroczne cięcie pielęgnacyjne — śliwa owocuje głównie na krótkopędach (ostrogach). Bez cięcia korona się zagęszcza, owoce maleją i choroby się rozprzestrzeniają. Samopłodność zmienna — węgierki są często samopłodne, renklody wymagają zapylacza. Sprawdź wymagania konkretnej odmiany przy zakupie! Cięcie roślin pestkowych — śliwę tnij tylko w suche i ciepłe dni (maj–sierpień letnie cięcie lub luty–marzec przed kwitnieniem). Unikaj cięcia jesienią i zimą — rany goją się słabo i są wrażliwe na infekcje bakteryjne (rak bakteryjny).

Zbiory i zastosowanie w zielarstwie

Zastosowanie	Opis
Uwaga: Informacje mają charakter edukacyjny. Przed zastosowaniem skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Zastosowanie ogólne	Roślina przyprawowa i lecznicza.
Zastosowanie terapeutyczne	niestrawność
Sposób działania, właściwości lecznicze	Śliwki można jeść na surowo, przygotowywać z nich przetwory takie jak kompot, dżem, powidła. Nadaje się jako dodatek do mięs. Ze śliwek można wytwarzać śliwowicę i innych alkoholi. Owoc śliwy ma także lecznicze właściwości. Działa przeczyszczająco. Z pestek wytłacza się olej. Pestki śliwek zawierają witaminę B17.
Przyjmowana postać	nalewka postać surowa, produkt spożywczy
Surowiec	Owoce.

Pokrewne gatunki roślin

Zioła
Zobacz atlas ziół, roślin leczniczych i przyprawowych.

Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

IUCN – Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych, ISSN 2307-8235 https://www.iucnredlist.org
Lucjan Rutkowski – Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
Wolfgang Kawollek – Wielka księga ogrodnika i działkowca, ISBN 978-83-245-1259-1, Publicat 2001
Anna i Łukasz Przybyłowiczowie – Ilustrowana Encyklopedia Roślin Polski, ISBN 978-83-7705-826-8, PWN
Agnieszka Gawłowska – 500 owoców i warzyw, 978-83-7845-874-6, SBM 2015
Praca zbiorowa – Botanica ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, ISBN 3-8331-1916-0, Könemann 2005