Logo Media Nauka

Szarańczowate, szarańczaki

Szarańczowate (Acrididae), zwane czasem także szarańczakami, to rodzina owadów z rzędu prostoskrzydłych podrzędu krótkoczułkich, która liczy dziś około 6000 gatunków. W Polsce żyje 35 gatunków z tej rodziny owadów.

Do rodziny tej zaliczamy popularne i często obserwowane na naszych łąkach koniki (Chorthippus), zwane popularnie konikami polnymi oraz skoczki (Omocestus)

Wygląd

To dość duże owady o wydłużonym ciele, walcowatym kształcie z dużą głową z dużymi oczami po jej bokach. Czułki są zwykle krótkie i szczecinkowate. Większość gatunków ma bardzo dobrze wykształcone obie pary skrzydeł. Ubarwienie ciała maskujące (kryptyczne) - zielone, żółtawe, brązowe, czasem nawet różowawe. Nierzadko na ciele znajdują się ciekawe wzory. Niektóre gatunki mają jaskrawo ubarwione skrzydła (drugą parę). Ostatnia para nóg jest wyspecjalizowania do wykonywania długich i wysokich skoków. U samców na udach tych odnóży znajdują się występy oskórka, którymi owad porusza po zgrubieniu na pokrywach, wydając przy tym dźwięki. Owady te mają też narząd słuchu, umiejscowiony po bokach pierwszego segmentu odwłoka.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.


Konik wąsaczKonik wąsacz PL

Chorthippus parallelus

Konik wąsacz, konik łąkowy (Chorthippus parallelus) to gatunek owada prostoskrzydłego z rodziny szarańczowatych, jeden z najbardziej pospolitych szarańczaków w Polsce. Ma krótkie czułki i skrócone skrzydła, bardziej u samicy.


Nadobnik włoskiNadobnik włoski PL

Calliptamus italicus

Nadobnik włoski (Calliptamus italicus) to zagrożony wymarciem w Polsce szarańczak, występujący w zasadzie tylko w rejonie Sandomierza. Jest dość łatwy do rozpoznania. Ma czerwone golenie tylnych odnóży.


Napierśnik pospolityNapierśnik pospolity PL

Stethophyma grossum

Napierśnik pospolity (Stethophyma grossum) to gatunek owada z rodziny szarańczowatych. Ciało ma w kolorze zielonym lub brązowym, a samice często z czerwonawym nalotem. Na skrzydłach pierwszej pary widać wyraźny, żółty pasek.


Nosal węgierskiNosal węgierski

Acrida ungarica

Nosal węgierski (Acrida ungarica) to gatunek szarańczaka. Ubarwienie ciała od zielonego do brązowego, często z kontrastowym, jasnym rysunkiem. Ma charakterystyczną budowę ciała. Głowa wraz z oczami jest wydłużona i wygięta ku górze.


Siwoszek błękitnySiwoszek błękitny PL

Oedipoda caerulescens

Siwoszek błękitny (Oedipoda caerulescens) to dość pospolity u nas szarańczak, który ma bardzo zmienne ubarwienie, zależne od podłoża, jego tylne skrzydła są błękitne, co dobrze widać podczas lotu.


Siwoszek czerwonySiwoszek czerwony

Oedipoda germanica

Siwoszek czerwony (Oedipoda germanica) to gatunek szarańczaka, bardzo podobny do siwoszka błękitnego, od którego odróżnia go przede wszystkim kolor drugiej pary skrzydeł, które mogą być czerwone lub żółte.


Szarańcza pustynnaSzarańcza pustynna

Schistocerca gregaria

Szarańcza pustynna (Schistocerca gregaria) to gatunek dość dużego owada z rodziny szarańczowatych. Od szarańczy wędrownej różni się występowaniem na przedtułowiu charakterystycznego wyrostka.


Szarańcza wędrownaSzarańcza wędrowna PL

Locusta migratoria

Szarańcza wędrowna (Locusta migratoria) to jeden z największych przedstawicieli rodziny szarańczowatych w Europie, którego masowe pojawy zwiastowały niegdyś głód. Na skrzydłach znajdują się charakterystyczne ciemne plamki.


Trajkotka czerwonaTrajkotka czerwona PL

Psophus stridulus

Trajkotka czerwona (Psophus stridulus) to gatunek owada prostoskrzydłego z rodziny szarańczowatych. Samica ma żółtobrązowe lub szare ubarwianie, a samiec jest niemal czarny.


Złotawek nieparekZłotawek nieparek PL

Chrysochraon dispar

Złotawek nieparek (Chrysochraon dispar) to gatunek pospolitego owada prostoskrzydłego z rodziny szarańczowatych. Występuje tu znaczny dymorfizm płciowy. Samice są brązowe, z lekkim połyskiem. Uda u dołu i golenie są czerwonawe.



Zdjęcia - galeria



Inne gatunki

  • Acrotylus insubricus
  • Acrotylus patruelis
  • Aeropedellus variegatus
  • Mułek rudzielec (Aeropedellus variegatus)
  • Aiolopus strepens
  • Aiolopus thalassinus
  • Napierśnica ciemna (Arcyptera fusca)
  • Arcyptera kheili
  • Arcyptera microptera
  • Brodawnica (Bryodemella teberculata)
  • Calephorus compressicornis
  • Celes variabilis
  • Konik wszędobylski (Chorthippus albomarginatus)
  • Chorthippus alticola
  • Konik ciepluszek (Chorthippus apricarius)
  • Konik pospolity (Chorthippus biguttulus)
  • Chorthippus binotatus
  • Konik brunatny (Chorthippus brunneus)
  • Chorthippus cialacensis
  • Chorthippus dorsatus
  • Chorthippus mollis
  • Chorthippus montanus
  • Konik ciemny (Chorthippus pullus)
  • Konik włóczęga (Chorthippus vagans)
  • Dociostaurus genei
  • Dociostaurus marcoccanus
  • Szarańcza marokańska (Dociostaurus moroccanus)
  • Epacromius tergestinus
  • Euchorthippus declivus
  • Euchorthippus pulvinatus
  • Złotawek złotawiec (Euthystira brachyptera)
  • Gomphoceridius brevipennis
  • Mułek rudzielec (Gomphocerippus rufus)
  • Gomphocerus sibiricus
  • Kobyłka syberyjska (Gomphocerus sibiricus)
  • Naboczeń (Mecostethus parapleurus)
  • Mecosthetus grossus
  • Mirka alpejska (Miramella alpina)
  • Myrmeleotettix antennatus
  • Pałkowiak plamisty (Myrmeleotettix maculatus)
  • Oedaleus decorus
  • Omocestus antigai
  • Omocestus haemorrhoidalis
  • Omocestus petraeus
  • Omocestus raymondi
  • Skoczek zmienny (Omocestus rufipes)
  • Skoczek zielony (Omocestus viridulus)
  • Paracinema tricolor
  • Podismopsis keisti
  • Ramburiella hispanica
  • Schistocerca paranensis
  • Przewężek błękitny (Sphingonotus caerulans)
  • Stauroderus scalaris
  • Stenobothrus cotticus
  • Stenobothrus crassipes
  • Stenobothrus fisheri
  • Stenobothrus grammicus
  • Dołczan wysmukły (Stenobothrus lineatus)
  • Stenobothrus nigromaculatus
  • Stenobothrus rubicundulus
  • Dołczan deresz (Stenobothrus stigmaticus)
  • Stenobothrus ursulae

Występowanie i środowisko

Zamieszkują tereny otwarte całego świata. Najwięcej gatunków można obserwować w ciepłym klimacie. Ich środowiskiem naturalnym są łąki, pastwiska, stepy, wydmy. Gdy brakuje pokarmu na danym terenie, niektóre gatunki migrują. W tropikach można te owady spotkać także w lasach.

Tryb życia i zachowanie

Niektóre gatunki potrafią tworzyć formy stadne (np. szarańcza wędrowna). Chmary tych owadów przemieszczają się wówczas na dość duże odległości, niszcząc po drodze doszczętnie uprawy roślin. Występują tu dwie fazy życia tych owadów - samotna i stadna. Przeloty mogą trwać wiele dni. Liczba osobników w stadzie może wynosić od kilkudziesięciu tysięcy do kilku miliardów.

Przedstawiciele tej rodziny potrafią wydawać rozmaite dźwięki, słyszane jako cykanie.

Morfologia i anatomia

Brak danych.

Rozmnażanie

Samica po zapłodnieniu składa jaja do ziemi. Przeobrażenie jest niezupełne. Zdarzają się masowe pojawy tych owadów.

Pożywienie

Zjadają pokarm roślinny, przede wszystkim liście.

Larwa może zjeść 10 razy więcej niż sama waży w ciągu dnia.

Ochrona i zagrożenia

Niektóre gatunki z tej rodziny owadów potrafią w krajach o cieplejszym klimacie wyrządzić ogromne szkody w zbiorach.

Ciekawostki

To najliczniejsza w gatunki rodzina owadów z rzędu prostoskrzydłych.

Szarańcza może tworzyć chmary złożone z kilku miliardów osobników! Przelot takiego stada trwa kilka dni. Po drodze owady zjadają całą roślinność jaką spotkają.

Owady te są bardzo żarłoczne. Larwa szarańczy może zjeść 10 razy więcej pokarmu niż sama waży.

Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
Konik wąsacz
      

Okres występowania imago konika wąsacz.

ukryj/pokaż
Nadobnik włoski
        

Okres występowania postaci dorosłej nadobnika włoskiego.

         

Trwa rozwój larwalny nadobnika włoskiego.

ukryj/pokaż
Napierśnik pospolity
        

Okres występowania postaci dorosłej napierśnika pospolitego.

ukryj/pokaż
Nosal węgierski
        

Okres występowania imago nosala węgierskiego.

ukryj/pokaż
Siwoszek błękitny
        

Okres występowania postaci dorosłej siwoszka błękitnego.

ukryj/pokaż
Szarańcza wędrowna
       

Okres lotu szarańczy wędrownej

ukryj/pokaż
Trajkotka czerwona
        

Okres występowania postaci dorosłej trajkotki czerwonej.

ukryj/pokaż
Złotawek nieparek
       

Okres występowania imago złotawka nieparka.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia




© medianauka.pl, 2014-11-16, RODZ-229



Niektóre treści nie są dostosowane do Twojego profilu. Jeżeli jesteś pełnoletni możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych. W ten sposób będziesz miał także wpływ na rozwój naszego serwisu.
© Media Nauka 2008-2019 r.