Logo Media Nauka

Szarańczowate, szarańczaki

Szarańczowate (Acrididae), zwane czasem także szarańczakami, to rodzina owadów z rzędu prostoskrzydłych podrzędu krótkoczułkich, która liczy dziś około 6000 gatunków. W Polsce żyje 35 gatunków z tej rodziny owadów.

Do rodziny tej zaliczamy popularne i często obserwowane na naszych łąkach koniki (Chorthippus), zwane popularnie konikami polnymi oraz skoczki (Omocestus)

Wygląd

To dość duże owady o wydłużonym ciele, walcowatym kształcie z dużą głową z dużymi oczami po jej bokach. Czułki są zwykle krótkie i szczecinkowate. Większość gatunków ma bardzo dobrze wykształcone obie pary skrzydeł. Ubarwienie ciała maskujące (kryptyczne) - zielone, żółtawe, brązowe, czasem nawet różowawe. Nierzadko na ciele znajdują się ciekawe wzory. Niektóre gatunki mają jaskrawo ubarwione skrzydła (drugą parę). Ostatnia para nóg jest wyspecjalizowania do wykonywania długich i wysokich skoków. U samców na udach tych odnóży znajdują się występy oskórka, którymi owad porusza po zgrubieniu na pokrywach, wydając przy tym dźwięki. Owady te mają też narząd słuchu, umiejscowiony po bokach pierwszego segmentu odwłoka.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.


Nadobnik włoskiNadobnik włoski PL

Calliptamus italicus

Nadobnik włoski (Calliptamus italicus) to zagrożony wymarciem w Polsce szarańczak, występujący w zasadzie tylko w rejonie Sandomierza. Jest dość łatwy do rozpoznania. Ma czerwone golenie tylnych odnóży.


Siwoszek błękitnySiwoszek błękitny PL

Oedipoda caerulescens

Siwoszek błękitny (Oedipoda caerulescens) to dość pospolity u nas szarańczak, który ma bardzo zmienne ubarwienie, zależne od podłoża, jego tylne skrzydła są błękitne, co dobrze widać podczas lotu.


Szarańcza pustynnaSzarańcza pustynna

Schistocerca gregaria

Szarańcza pustynna (Schistocerca gregaria) to gatunek dość dużego owada z rodziny szarańczowatych. Od szarańczy wędrownej różni się występowaniem na przedtułowiu charakterystycznego wyrostka.


Szarańcza wędrownaSzarańcza wędrowna PL

Locusta migratoria

Szarańcza wędrowna (Locusta migratoria) to jeden z największych przedstawicieli rodziny szarańczowatych w Europie, którego masowe pojawy zwiastowały niegdyś głód. Na skrzydłach znajdują się charakterystyczne ciemne plamki.


Nazwa rodziny
Szarańczowate, szarańczaki (Acrididae)
Występowanie
Cały świat.Szarańczowate, szarańczaki - mapa występowania w Polsce
Liczba gatunków na świecie
6000
Liczba gatunków w Polsce
35
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Owady (Insecta)
Rząd: Prostoskrzydłe (Orthoptera)
Rodzina: Szarańczowate, szarańczaki (Acrididae)
Długość ciała
Długość: od 10 do 54 mm

Inne gatunki

  • Nosal węgierski (Acrida ungarica)
  • Acrotylus insubricus
  • Acrotylus patruelis
  • Aeropedellus variegatus
  • Mułek rudzielec (Aeropedellus variegatus)
  • Aiolopus strepens
  • Aiolopus thalassinus
  • Napierśnica ciemna (Arcyptera fusca)
  • Arcyptera kheili
  • Arcyptera microptera
  • Brodawnica (Bryodemella teberculata)
  • Calephorus compressicornis
  • Celes variabilis
  • Konik wszędobylski (Chorthippus albomarginatus)
  • Chorthippus alticola
  • Konik ciepluszek (Chorthippus apricarius)
  • Konik pospolity (Chorthippus biguttulus)
  • Chorthippus binotatus
  • Konik brunatny (Chorthippus brunneus)
  • Chorthippus cialacensis
  • Chorthippus dorsatus
  • Chorthippus mollis
  • Chorthippus montanus
  • Konik wąsacz (Chorthippus parallelus)
  • Konik ciemny (Chorthippus pullus)
  • Konik włóczęga (Chorthippus vagans)
  • Złotawek nieparek (Chrysochraon dispar)
  • Dociostaurus genei
  • Dociostaurus marcoccanus
  • Szarańcza marokańska (Dociostaurus moroccanus)
  • Epacromius tergestinus
  • Euchorthippus declivus
  • Euchorthippus pulvinatus
  • Złotawek złotawiec (Euthystira brachyptera)
  • Gomphoceridius brevipennis
  • Mułek rudzielec (Gomphocerippus rufus)
  • Gomphocerus sibiricus
  • Kobyłka syberyjska (Gomphocerus sibiricus)
  • Naboczeń (Mecostethus parapleurus)
  • Mecosthetus grossus
  • Mirka alpejska (Miramella alpina)
  • Myrmeleotettix antennatus
  • Pałkowiak plamisty (Myrmeleotettix maculatus)
  • Oedaleus decorus
  • Siwoszek czerwony (Oedipoda germanica)
  • Omocestus antigai
  • Omocestus haemorrhoidalis
  • Omocestus petraeus
  • Omocestus raymondi
  • Skoczek zmienny (Omocestus rufipes)
  • Skoczek zielony (Omocestus viridulus)
  • Paracinema tricolor
  • Podismopsis keisti
  • Trajkotka czerwona (Psophus stridulus)
  • Ramburiella hispanica
  • Schistocerca paranensis
  • Przewężek błękitny (Sphingonotus caerulans)
  • Stauroderus scalaris
  • Stenobothrus cotticus
  • Stenobothrus crassipes
  • Stenobothrus fisheri
  • Stenobothrus grammicus
  • Dołczan wysmukły (Stenobothrus lineatus)
  • Stenobothrus nigromaculatus
  • Stenobothrus rubicundulus
  • Dołczan deresz (Stenobothrus stigmaticus)
  • Stenobothrus ursulae
  • Napierśnik pospolity (Stethophyma grossum)

Występowanie i środowisko

Zamieszkują tereny otwarte całego świata. Najwięcej gatunków można obserwować w ciepłym klimacie. Ich środowiskiem naturalnym są łąki, pastwiska, stepy, wydmy. Gdy brakuje pokarmu na danym terenie, niektóre gatunki migrują. W tropikach można te owady spotkać także w lasach.

Tryb życia i zachowanie

Niektóre gatunki potrafią tworzyć formy stadne (np. szarańcza wędrowna). Chmary tych owadów przemieszczają się wówczas na dość duże odległości, niszcząc po drodze doszczętnie uprawy roślin. Występują tu dwie fazy życia tych owadów - samotna i stadna. Przeloty mogą trwać wiele dni. Liczba osobników w stadzie może wynosić od kilkudziesięciu tysięcy do kilku miliardów.

Przedstawiciele tej rodziny potrafią wydawać rozmaite dźwięki, słyszane jako cykanie.

Morfologia i anatomia

Brak danych.

Rozmnażanie

Samica po zapłodnieniu składa jaja do ziemi. Przeobrażenie jest niezupełne. Zdarzają się masowe pojawy tych owadów.

Pożywienie

Zjadają pokarm roślinny, przede wszystkim liście.

Larwa może zjeść 10 razy więcej niż sama waży w ciągu dnia.

Ochrona i zagrożenia

Niektóre gatunki z tej rodziny owadów potrafią w krajach o cieplejszym klimacie wyrządzić ogromne szkody w zbiorach.

Ciekawostki

To najliczniejsza w gatunki rodzina owadów z rzędu prostoskrzydłych.

Szarańcza może tworzyć chmary złożone z kilku miliardów osobników! Przelot takiego stada trwa kilka dni. Po drodze owady zjadają całą roślinność jaką spotkają.

Owady te są bardzo żarłoczne. Larwa szarańczy może zjeść 10 razy więcej pokarmu niż sama waży.

Zdjęcia - galeria



© medianauka.pl, 2014-11-16, RODZ-229


Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
szarańcza wędrowna
       

Okres lotu szarańczy wędrownej

ukryj/pokaż
siwoszek błękitny
        

Okres występowania postaci dorosłej siwoszka błękitnego.

ukryj/pokaż
nadobnik włoski
        

Okres występowania postaci dorosłej nadobnika włoskiego.

         

Trwa rozwój larwalny nadobnika włoskiego.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia


© Media Nauka 2008-2018 r.