Logo Serwisu Media Nauka


Szarańczowate, szarańczaki (Acrididae)

Szarańczowate (Acrididae), zwane czasem także szarańczakami, to rodzina owadów z rzędu prostoskrzydłych podrzędu krótkoczułkich, która liczy dziś około 6000 gatunków. W Polsce żyje 35 gatunków z tej rodziny owadów.

Do rodziny tej zaliczamy popularne i często obserwowane na naszych łąkach koniki (Chorthippus), zwane popularnie konikami polnymi oraz skoczki (Omocestus)

Wygląd

To dość duże owady o wydłużonym ciele, walcowatym kształcie z dużą głową z dużymi oczami po jej bokach. Czułki są zwykle krótkie i szczecinkowate. Większość gatunków ma bardzo dobrze wykształcone obie pary skrzydeł. Ubarwienie ciała maskujące (kryptyczne) - zielone, żółtawe, brązowe, czasem nawet różowawe. Nierzadko na ciele znajdują się ciekawe wzory. Niektóre gatunki mają jaskrawo ubarwione skrzydła (drugą parę). Ostatnia para nóg jest wyspecjalizowania do wykonywania długich i wysokich skoków. U samców na udach tych odnóży znajdują się występy oskórka, którymi owad porusza po zgrubieniu na pokrywach, wydając przy tym dźwięki. Owady te mają też narząd słuchu, umiejscowiony po bokach pierwszego segmentu odwłoka.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.

Nadobnik włoskiNadobnik włoski (Calliptamus italicus) ikona-polska

To zagrożóny wymarciem w Polsce szarańczak, występujący w zasadzie tylko w rejonie Sandomierza. Jest dość łatwy do rozpoznania. Ma czerwone golenie tylnych odnóży.


Siwoszek błękitnySiwoszek błękitny (Oedipoda caerulescens) ikona-polska

To dość pospolity u nas szarańczak, który ma bardzo zmienne ubarwienie, zależne od podłoża, jego tylne skrzydła są błękitne, co dobrze widać podczas lotu.


Szarańcza wędrownaSzarańcza wędrowna (Locusta migratoria) ikona-polska

To jeden z największych przedstawicieli rodziny szarańczowatych w Europie, którego masowe pojawy zwiastowały niegdyś głód.


Nazwa rodziny
Szarańczowate, szarańczaki (Acrididae)
Występowanie
Cały świat.Szarańczowate, szarańczaki - mapa występowania w Polsce
Liczba gatunków na świecie
6000
Liczba gatunków w Polsce
35
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Owady (Insecta)
Rząd: Prostoskrzydłe (Orthoptera)
Rodzina: Szarańczowate, szarańczaki (Acrididae)
Długość ciała
Długość: od 10 do 54 mm

Inne gatunki

  • Arcyptera microptera
  • Złotawek nieparek (Chrysochraon dispar)
  • Szarańcza marokańska (Dociostaurus moroccanus)
  • Gomphocerus sibiricus
  • Mecosthetus grossus
  • Mirka alpejska (Miramella alpina)
  • Trajkotka czerwona (Psophus stridulus)
  • Szarańcza pustynna (Schistocerca gregaria)
  • Schistocerca paranensis

Występowanie i środowisko

Zamieszkują tereny otwarte całego świata. Najwięcej gatunków można obserwować w ciepłym klimacie. Ich środowiskiem naturalnym są łąki, pastwiska, stepy, wydmy. Gdy brakuje pokarmu na danym terenie, niektóre gatunki migrują. W tropikach można te owady spotkać także w lasach.

Tryb życia i zachowanie

Niektóre gatunki potrafią tworzyć formy stadne (np. szarańcza wędrowna). Chmary tych owadów przemieszczają się wówczas na dość duże odległości, niszcząc po drodze doszczętnie uprawy roślin. Występują tu dwie fazy życia tych owadów - samotna i stadna. Przeloty mogą trwać wiele dni. Liczba osobników w stadzie może wynosić od kilkudziesięciu tysięcy do kilku miliardów.

Przedstawiciele tej rodziny potrafią wydawać rozmaite dźwięki, słyszane jako cykanie.

Morfologia i anatomia

Brak danych.

Rozmnażanie

Samica po zapłodnieniu składa jaja do ziemi. Przeobrażenie jest niezupełne. Zdarzają się masowe pojawy tych owadów.

Pożywienie

Zjadają pokarm roślinny, przede wszystkim liście.

Larwa może zjeść 10 razy więcej niż sama waży w ciągu dnia.

Ochrona i zagrożenia

Niektóre gatunki z tej rodziny owadów potrafią w krajach o cieplejszym klimacie wyrządzić ogromne szkody w zbiorach.

Ciekawostki

To najliczniejsza w gatunki rodzina owadów z rzędu prostoskrzydłych.

Szarańcza może tworzyć chmary złożone z kilku miliardów osobników! Przelot takiego stada trwa kilka dni. Po drodze owady zjadają całą roślinność jaką spotkają.

Owady te są bardzo żarłoczne. Larwa szarańczy może zjeść 10 razy więcej pokarmu niż sama waży.

Zdjęcia i grafiki - galeria


© Media Nauka, 2014-11-16, ART-RODZ229


Kalendarz przyrody

123456789101112Opis
ukryj/pokaż
szarańcza wędrowna
     tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona  Okres lotu szarańczy wędrownej
ukryj/pokaż
siwoszek błękitny
      tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona  Okres występowania postaci dorosłej siwoszka błękitnego.
ukryj/pokaż
nadobnik włoski
      tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona  Okres występowania postaci dorosłej nadobnika włoskiego.
    tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona     Trwa rozwój larwalny nadobnika włoskiego.
Pokaż tylko bieżące wydarzenia



Polecamy