PL

Szczur wędrowny

Szczur wędrowny (Rattus norvegicus) znany także pod nazwami szczur norweski i szczur rudy to gatunek gryzonia z rodziny myszowatych. Ubarwienie brunatnoszare z żółtym odcieniem, strona brzuszna jaśniejsza. Ma długi, nieowłosiony ogon. Roznosi wiele groźnych chorób. Jest wielkim szkodnikiem, tępionym przez człowieka. W laboratoriach służy jako zwierzę doświadczalne, szczególnie odmiana albinotyczna. Szczur laboratoryjny jest także hodowany w domach, jako zwierzę towarzyskie. Nie występuje wyraźny dymorfizm płciowy. Samice mają 5-6 par sutków.


Szczur wędrowny (Rattus norvegicus)
© Heiko Kiera - Fotolia.com

Występowanie i środowisko

Pochodzi z północno-wschodniej Azji, skąd rozprzestrzenił się po całym świecie wraz z wędrówkami człowieka. Żyje wszędzie tam, gdzie są ludzkie osiedla, szczególnie w sieciach kanalizacyjnych, piwnicach, magazynach. Pospolity na terenie całej Polski.

Tryb życia i zachowanie

Szczur dobrze pływa, w okresie letnim czasem przenosi się nad brzegi zbiorników wodnych. Może pływać bez przerwy przez 3 doby. Aktywny w dzień i w nocy. Żyje w koloniach. Potrafi zaatakować większe od siebie zwierzęta, nierzadko atakuje domowe zwierzęta.

Szczury żyją w dość dużych koloniach, które liczą do kilkudziesięciu osobników. Są terytorialne i agresywnie walczą z innymi szczurami o swoje tereny. Mają określoną hierarchię społeczną.

Szczur buduje gniazda, od których nie oddala się dalej niż na 100 m. Gniazda mieszczą się w zakamarkach, piwnicach, rurach, czasem w samodzielnie wykopanych norach. Do gniazda prowadzi zwykle kilka wejść. Niektóre gniazda są budowane nad ziemią (na przykład w trzcinach).

Szczur bywa bardzo agresywny. Gdy człowiek odetnie mu drogę ucieczki potrafi go zaatakować i pokąsać. Rocznie około 10 tysięcy ludzi doświadcza ataków szczurów.

Morfologia i anatomia

Wielkość szczura wynosi od 30 do 50 cm długości ciała, z czego na ogon przypada do 22 cm. Masa ciała może wynosić nawet 900 g. Zwykle jednak nie przekracza 600 g. Ogon stanowi 75% długości ciała, jest dwubarwny - ciemniejszy z wierzchu. Jest pokryty wieloma pierścieniami łusek. Ogon pełni ważną funkcję w termoregulacji ciała. Szczury nie mają pęcherzyka żółciowego. Gałki oczne mogą się poruszać niezależnie od siebie. Mimo to szczury mają słaby wzrok. Nie widzą barwy czerwonej. Widzą kolor niebieski i zielony. Widzą w ultrafiolecie, dzięki czemu widzą ślady moczu. Osobniki albinotyczne wcale nie rozpoznają barw.

Pożywienie

Jest wszystkożerny. Zjada dziennie tyle pokarmu ile wynosi 10% masy jego ciała. NA polach uprawnych zjada soczyste części roślin oraz części podziemne. Zjada ziarno. Je mięso i kości, padlinę, żywe zwierzęta kręgowe i bezkręgowce. W stadzie może zaatakować nawet króliki i prosięta. Znane są przypadki wygryzania dziur w ciele świń. Szczur zjada nawet świece i mydło.

Rozmnażanie

Rozmnaża się cały rok. Samce walczą o samice. Ciąża trwa 22-24 dni, po której samica rodzi zwykle 7 młodych. Wyprowadza 4 mioty w roku. Dojrzałość płciową szczury osiągają po 3-4 miesiącach.

LC

Ochrona i zagrożenia

Gatunek ten nie jest zagrożony wymarciem. Ma status LC w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych. Jest tępionym na całym świecie szkodnikiem i roznosicielem chorób.

Ciekawostki

W miastach liczba szczurów wędrownych przerasta liczbę ludności tych miast.

Szczur potrafi przegryźć kable elektryczne i rury ołowiane. Gryzie z naciskiem 49 MPa i częstotliwością nawet 6 ugryzień na sekundę.

Szacuje się, że szczury zjadają rocznie nawet 20% całej żywności wyprodukowanej przez człowieka, w tym około 50 mln ton ryżu. Zaledwie 25 szczurów je tyle co jeden człowiek!

Szczur może biegać z prędkością 10 m/s!

W Japonii szczury są uosobieniem nowej szansy i powodzenia. W Chinach zaś szczur przynosi szczęście. To także znak zodiaku. W Indiach można spotkać świątynie, w których nawet karmi się te zwierzęta.

Pytania

Ile żyją szczury?

Szczur żyje do 4 lat.

Co jedzą szczury?

Praktycznie wszystko co się nadaje do jedzenia. Przeczytaj o tym wyżej w sekcji "Pożywienie".

Jak zwalczać szczury?

W walce ze szczurami najlepiej sprawdzają się środki chemiczne, czyli trutki. Co ciekawe najwyżej stojące w hierarchii osobniki nigdy nie jedzą pokarmu nieznanego pochodzenia. Robią to zwiadowcy. Stąd konieczne jest stosowanie trutek o długim okresie działania.

Czym się różni szczur wędrowny od szczura śniadego?

Szczur wędrowny jest większy i bardziej masywny. Uszy szczura wędrownego są krótsze i nie sięgają oka, gdy przyginamy je do policzka. Szczur śniady ma zwykle ciemniejsze futerko.


Zdjęcia - galeria


Hodowla - informacje dla hodowców

Informacje ogólne o gatunku: Szczur laboratoryjny występuje jedynie w hodowli. Szczury laboratoryjne znamy w wielu odmianach: ze względu na kolor włosów wyróżnia się odmiany ubarwione jednolicie (czarne, białe, niebieskie), z dwukolorowym włosiem (AOC), wielobarwne (AOCP), z zaznaczeniami (husky, kapturowe, berkshire, dalmatyńczyk), z posrebrzanym włosiem. Znane są szczury standard (z gładkim i krótkim włosiem), długowłose, z włosem poskręcanym (rex), z falującym włosiem (velveteen), włosiem satynowym, z meszkiem (fuzz), bezwłose (sphinx). Znane są odmiany bez ogona.

Rodzaj klatki i wyposażenie: Szczury laboratoryjne należy trzymać w mocnej klatce metalowej, terrarium lub akwarium. Dla dwóch osobników klatka powinna mieć rozmiary 70×40×60 cm. Niezbędne wyposażenie to duży kołowrotek, legowisko, domek, drabinki, labirynty, zabawki, tory przeszkód.

Rozmnażanie: Jak rozpoznać płeć? Samiec ma widoczne jądra, a prącie jest łatwe do wynicowania. Samiec jest większy od samicy.

Ograniczenia prawne:
Czytaj więcej.
(UWAGA! Zawsze sprawdź samodzielnie aktualność przepisów w zakresie hodowli zwierząt. Serwis nie ponosi odpowiedzialności za działania użytkowników w tym zakresie.)


© medianauka.pl, 2013-01-01, GAT-233


Pokrewne gatunki ssaków

ikonaBadylarka
Micromys minutus
ikonaMysz domowa
Mus musculus
ikonaMysz leśna
Apodemus flavicollis
ikonaMysz polna
Apodemus agrarius
ikonaMysz zaroślowa
Apodemus sylvaticus
ikonaSzczur śniady
Rattus rattus




Niektóre treści nie są dostosowane do Twojego profilu. Jeżeli jesteś pełnoletni możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych. W ten sposób będziesz miał także wpływ na rozwój naszego serwisu.
© Media Nauka 2008-2019 r.