Biegaczowate

Biegaczowate (Carabidae) to rodzina owadów, która liczy dziś ponad 25 000 gatunków. W Polsce żyje około 520 gatunków z tej rodziny owadów. Dodatkowe 7 gatunków zaliczamy do podrodziny trzyszczowatych w naszym kraju. To jedna z większych rodzin chrząszczy w Polsce. Od niedawna do tej rodziny zaliczamy także trzyszczowate (Cicindela).

Wygląd

Kształt ciała dość zróżnicowany, od owalnego do wydłużonego, na ogół występuje spłaszczenie ciała grzbietowo-brzusznie. Głowa jest wąska i mała, wyposażona w wyłupiaste oczy. U trzyszczowatych głowa jest szeroka. Duże przedplecze ma sercowaty, prostokątny lub trapezowaty kształt. Pokrywy skrzydłowe są często pękate, wydają się mocne, upstrzone często różnymi bruzdami. Skrzydła są zwykle dobrze rozwinięte, u niektórych gatunków druga para skrzydeł jest zredukowana, a pokrywy skrzydłowe zrośnięte. Kolor ciała zwykle czarny lub brązowy, nierzadko też występują barwy jaskrawe. Na ciele znajdują się szczecinki, które spełniają funkcje czuciowe. Odnóża mają charakter bieżny, czasem też grzebiący, są zwykle długie. Czułki są nitkowate i długie. W okolicy odbytu znajdują się gruczoły wytwarzające substancje obronne, które mogą być wystrzykiwane na duże odległości. Substancje te mogą mieć bardzo wysoką temperaturę lub różne drażniące składniki.

Zwykle występuje dymorfizm płciowy. Samce są mniejsze od samic i mają szersze stopy pierwszej pary odnóży. Larwy są zwykle wydłużone, z wysuniętymi do przodu aparatami gębowymi.

Sortuj według:


Status IUCN


Obszar występowania


Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.


Amara aulicaAmara aulica PL

Amara aulica

Amara aulica to przedstawiciel z podrodziny dzierowatych (Harpalinae). Nie ma polskiej nazwy. Ciało jest spłaszczone grzbietobrzusznie. Ma czarne lub brązowawe ubarwienie. Pokrywy skrzydłowe mają podłużne karbowanie.


Carabus szekelyiCarabus szekelyi

Carabus szekelyi

Carabus szekelyi to chrząszcz z rodziny biegaczowatych. Ma duże żuwaczki. Ubarwienie głowy i odnóży czarne, przedplecze i pokrywy złoto-zielone.


Biegacz dołkowanyBiegacz dołkowany PL

Carabus irregularis

Biegacz dołkowany (Carabus irregularis) to przedstawiciel biegaczowatych o miedzianej barwie z punktowymi wgłębieniami na pokrywach skrzydłowych, żyjący w górach. Ciało z wierzchu miedziane. Na pokrywach znajdują się wgłębienia.


Biegacz fioletowyBiegacz fioletowy PL

Carabus violaceus

Biegacz fioletowy (Carabus violaceus) to jeden z większych przedstawicieli biegaczowatych. Ma czarny pancerz z fioletowymi lub niebieskimi krawędziami. Ma wielkie żuwaczki.


Biegacz pomarszczonyBiegacz pomarszczony PL

Carabus intricatus

Biegacz pomarszczony (Carabus intricatus) to chrząszcz z rodziny biegaczowatych, podobny do biegacza problematycznego. Ma smukłą sylwetkę. Pokrywy skrzydłowe, przedplecze i głowa są pomarszczone, niebieskofioletowe.


Biegacz skórzastyBiegacz skórzasty PL

Carabus coriaceus

Biegacz skórzasty (Carabus coriaceus) to gatunek nielotnego chrząszcza z rodziny biegaczowatych o czarnym ubarwieniu ciała. To największy krajowy biegacz. Głowa i przedplecze są punktowane, pokrywy skrzydłowe pomarszczone.


Biegacz zielonozłotyBiegacz zielonozłoty PL

Carabus auronitens

To jeden z piękniejszych przedstawicieli biegaczowatych, żyjący w Polsce. Jest duży i przepięknie ubarwiony. Prowadzi nocny tryb życia. W odróżnienia od biegacza złocistego tylko pierwsze człony czułków są czerwone.


Biegacz złocisty, biegacz złotyBiegacz złocisty, biegacz złoty PL

Carabus auratus

Biegacz złocisty, biegacz złoty (Carabus auratus) to gatunek chrząszcza z rodziny biegaczowatych o złocistozielonych pokrywach skrzydłowych, głowie i przedpleczu. Pokrywy żeberkowane. Od spodu czarny.


Łokaś garbatekŁokaś garbatek PL

Zabrus tenebrioides

Łokaś garbatek (Zabrus tenebrioides) to chrząszcz z rodziny biegaczowatych o walcowatym ciele, szkodnik zbóż. Ubarwienie brunatnoczarne z wierzchu i jasnobrązowe od spodu.


Stępień ślimaczarzStępień ślimaczarz PL

Cychrus caraboides

Stępień ślimaczarz(Cychrus caraboides) to chrząszcz z rodziny biegaczowatych. Ma bardzo szerokie pokrywy skrzydłowe. Ubarwienie czarne. Ciało jest gęsto punktowane. Ma długie odnóża.


Tęcznik liszkarzTęcznik liszkarz PL

Calosoma sycophanta

Tęcznik liszkarz (Calosoma sycophanta) to znajdujący się u nas pod ochroną kolorowy chrząszcz, preferujący lasy liściaste. Przez całą długość pokryw biegną podłużne wyżłobienia.


Trzyszcz leśnyTrzyszcz leśny PL

Cicindela sylvatica

Trzyszcz leśny (Cicindela sylvatica) to chrząszcz z rodziny biegaczowatych. Ubarwienie czarnobrązowe z jasnymi przepaskami na pokrywach skrzydłowych. Warga górna jest czarna.


Trzyszcz piaskowyTrzyszcz piaskowy PL

Cicindela hybrida

Trzyszcz piaskowy (Cicindela hybrida) to chrząszcz z rodziny biegaczowatych. Jest pięknie ubarwiony. Na brązowym, mieniącym się lekko tęczowo tle znajdują się jasne, żółtawe paski.


Trzyszcz polnyTrzyszcz polny PL

Cicindela campestris

Trzyszcz polny (Cicindela campestris) to przedstawiciel trzyszczowatych, dość pospolity w naszym kraju. Jest jednym z najpiękniejszych chrząszczy w Polsce. Ma zielone ubarwienie, które maskuje go na podłożu, na którym występuje.


Żuchwień głowaczŻuchwień głowacz PL

Broscus cephalotes

Żuchwień głowacz to chrząszcz z rodziny biegaczowatych. Ubarwienie czarne. Brak wyraźnego połysku. Owad ten ma bardzo dużą głowę z silnymi żuwaczkami. Odwłok jest połączony poprzez wąskie połączenie z szerokim przedtułowiem.


SzykońSzykoń PL

Pterostichus

Szykoń (Pterostichus spp.) to rodzaj owadów z rodziny biegaczowatych. To dość trudne w identyfikacji gatunki. Ich oznaczanie wymaga wprawy. Występuje około 40 gatunków szykonia.





Inne gatunki

  • Strzel łoskotnik (Brachinus crepitans)
  • Calathus melanocephalus
  • Tęcznik dołkowany, tęcznik złocisty (Calosoma auropunctatum)
  • Biegacz gruzełkowany (Carabus variolosus)
  • Biegacz Zawadzkiego (Carabus zawadzkii)
  • Trzyszcz mały (Cicindela germanica)
  • Trzyszcz napiaskowy (Cylindera arenaria)
  • Loricera pilicornis
  • Odacantha melanura
  • Panagaeus cruxmajor
  • Paratachys bistriatus
  • Plathynus dorsalis
  • Poecilus cupreus
  • Poecilus lepidus
  • Pterostichus cupreus
  • Pterostichus lepidus
  • Pterostichus macer
  • Pterostichus melanarius
  • Pterostichus metallicus
  • Szykoń czarny (Pterostichus niger)
  • Pterostichus oblongopunctatus
  • Pterostichus pilosus
  • Pterostichus vulgaris

Występowanie i środowisko

Są to owady obecne w całym kraju. Można je spotkać w lasach, na terenach otwartych, w jaskiniach, a także pobliżu ludzkich osiedli. Preferują wilgotne podłoże.

Tryb życia i zachowanie

Owady te nie tylko świetnie biegają, ale także wiele z nich bardzo dobrze wspina się na drzewa. Lot jest słaby lub nie występuje w ogóle. Owady dorosłe są długowieczne. Osobniki dorosłe żyją 3-4 lata.

Są to owady aktywne głównie nocą, ale także niektóre gatunki preferują dzienne życie.

W tropikach podczas suszy wiele gatunków potrafi zagrzebać się w ziemi na dużą głębokość i przeczekać trudny czas.

Wiele owadów z tej rodziny jest aktywnych także zimą i można je spotkać biegające po śniegu.

Morfologia i anatomia

Brak danych.

Rozmnażanie

Na ogół cykl życiowy trwa 1 rok. Samica jaja składa bezpośrednio do gleby lub w korze drzew. Larwy aktywnie poszukują pokarmu. Są zwykle drapieżnikami.

Pożywienie

W zależności od gatunku, owady te odżywiają się innymi owadami, ślimakami, dżdżownicami, zjadają też czasem młode płazy, rzadziej żywią się padliną. Nierzadko trawienie jest pozajelitowe. Są też gatunki roślinożerne, które zjadają głównie nasiona traw.

Ochrona i zagrożenia

Gatunki z rodzaju biegaczy (Carabus) i tęczników (Calosoma) są w Polsce prawnie chronione. Aż 100 gatunków znajduje się w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt. Biegacz Zawadzkiego (Carabus zawadzkii) i biegacz gruzełkowany (Carabus variolosus) są chronione w Unii Europejskiej.

Niektóre gatunki, jak łokaś garbatek (Zabrus tenebrioides), to szkodniki upraw zbóż.

Ciekawostki

Niektóre gatunki z tej rodziny owadów z rodzaju strzeli (Brachynus) potrafią z gruczołów okołoodbytowych wytryskiwać na dużą odległość substancję, która z zetknięciem z powietrzem atmosferycznym eksploduje! To wyjątkowe zjawisko w świecie owadów.

Trzyszczowate to jedne z najszybciej biegających owadów. Ich prędkość może wynosić 2,5 m/s! Biegają tak szybko, że muszą przystawać, aby zlokalizować ofiarę.

Zdjęcia - galeria


© medianauka.pl, 2015-02-08, RODZ-242


Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
Biegacz dołkowany

To chrząszcz całoroczny

ukryj/pokaż
Biegacz zielonozłoty

To chrząszcz całoroczny

ukryj/pokaż
Żuchwień głowacz
       

Okres występowania imago żuchwienia głowacza.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia


Niektóre treści nie są dostosowane do Twojego profilu. Jeżeli jesteś pełnoletni możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych. W ten sposób będziesz miał także wpływ na rozwój naszego serwisu.
© Media Nauka 2008-2018 r.