Logo Serwisu Media Nauka

Kaszalot, potwal
(Physeter macrocephalus)

Kaszalot, potwal (Physeter macrocephalus) jest największym z waleni. Cechą charakterystyczną kaszalotów jest bardzo duża, pionowo ścięta głowa, która zajmuje 1/3 długości całego ciała. Ma stosunkowo małą płetwę grzbietową. Kaszalot jest czarny na grzbiecie, jaśniejszy od strony brzusznej. Ma asymetryczną czaszkę. Otwór nosowy znajduje się z lewej strony głowy. Górna część głowy to zbiornik wypełniony płynnym tłuszczem (olbrot) oraz substancją w stanie stałym (spermacet). Kaszalot ma szczątkowe zęby. Podczas oddychania kaszalot wyrzuca fontannę wody ukośnie.

Kaszalot, potwal (Physeter macrocephalus)
© imagebos - Fotolia.com

Nazwa gatunku
Kaszalot, potwal (Physeter macrocephalus)
Synonimy
Physeter catodon, Linnaeus, 1758
Nazwy obce
angielska: Sperm Whale, Spermacet Whale, Cachelot, Pot Whale
niemiecka: Pottwal
czeska: Vorvaň, vorvaň obrovský, tuponosý, tupočelý
francuska: Cachalot
hiszpańska: Ballena Esperma, Ballena Esperma, Cachalote, Cachalote
Pierwsze opisanie gatunku
Linnaeus, 1758
Obszar występowania
Europa - tak; Polska - nie;
Azja - tak;
Afryka - tak;
Ameryka Północna - tak;
Ameryka Południowa - tak;
Ameryka Środkowa - tak;
Australia - tak;
Antarktyda - tak;
Kaszalot, potwal - mapa występowania na świecie
Wielkość
Długość: od 1000 cm do 1800 cm
Ciężar: od 3500 kg do 1000 kg
Maksymalna długość życia
32 lata.
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Ssaki (Mammalia)
Rząd: Walenie (Cetacea)
Rodzina: Kaszaloty (Physeteridae)

Występowanie i środowisko

Wszystkie oceany. Samice żyją w umiarkowanych i ciepłych wodach, samce wędrują aż w okolice podbiegunowe. Kaszalot najbardziej lubi otwarty, głęboki ocean. Najczęściej jest spotykany między 40° szerokości geograficznej północnej, a 40° szerokości geograficznej południowej.

Tryb życia i zachowanie

Żyje w stadach, które liczą 15-20 osobników. Najczęściej w stadzie występuje jeden samiec. Stare samce są samotnikami. Podczas wędrówek małe stada łączą się w ogromne grupy. Przed nurkowaniem ustawiają się głową w dół, wysuwając płetwę ogonową nad powierzchnię wody.

Pożywienie

Polują na głowonogi, ryby. Kaszaloty są żarłoczne, zjadają w zasadzie wszystko co się znajdzie w ich zasięgu.

Rozmnażanie

Kaszaloty są poligamiczne. Ciąża trwa 15 miesięcy. Samica rodzi zwykle jedno młode. Małe ma 4 m długości i ważą do 1300 kg. Po ośmiu latach młode uzyskują dojrzałość płciową.

Ochrona i zagrożenia status IUCN - VU

Gatunek ten jest narażony na wymarcie. Ma status VU w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych.

Ciekawostki

Kaszaloty są najgłębiej nurkującymi wielorybami. Nurkują na 1000 m i potrafią spędzić pod wodą godzinę.

Zabity kaszalot nie tonie, co ułatwia jego połów.

Od XVIII wieku był głównym obiektem połowów wielorybników. Połowy trwały do końca XIX w. Potem również odławiano kaszaloty. W 1966 roku odłowiono 27 311 sztuk! W 1971 roku szacowano liczebność całkowitą na 250 000 sztuk.

W przewodzie pokarmowym kaszalota można znaleźć tak zwaną ambrę - bryłę, będącą patologicznym tworem powstającym przez podrażnianie ścian jelit przez szczęki głowonogów. Ambra zwykle waży kilka kilogramów, ale może ważyć nawet 450 kg. Ambra pachnie odrażająco, po pewnym czasie wydziela zapach piżma. Służy jako utrwalacz w przemyśle perfumeryjnym.

Zdjęcia i grafiki - galeria


© medianauka.pl, 2012-12-28, GAT-206




Polecamy koszyk



© Media Nauka 2008-2017 r.