Paprotkowce

Paprotkowce (Filicales) to rząd paprotników. Do paprotkowców należy znakomita większość gatunków współcześnie żyjących paproci. Systematyka paproci jest bardzo dyskusyjna i różni się znacznie w różnych opracowaniach.

Rodziny

Alfabetyczny wykaz opublikowanych rodzin.

Nazwa rodziny	Nazwa łacińska	Liczba gatunków		Czy występuje w Polsce?
Nazwa rodziny	Nazwa łacińska	Świat	Polska	Czy występuje w Polsce?
adiantowate	Adiantaceae	200	1	Tak
dawaliowate	Davalliaceae	65	0	Nie
długoszowate	Osmundaceae	20	1	Nie
marsyliowate	Marsileaceae	70	2	Tak
narecznicowate	Dryopteridaceae	2100	7	Tak
orlicowate, denstediowate	Dennstaedtiaceae	240	1	Tak
orliczkowate	Pteridaceae	1000	1	Tak
paprotkowate	Polypodiaceae	1000	2	Tak
podrzeniowate	Blechnaceae	250	1	Nie
rozrzutkowate	Woodsiaceae	230	5	Tak
zachylnikowate	Thelypteridaceae	1000	3	Tak
zanokcicowate	Aspleniaceae	700	10	Tak

Inne rodziny

wietlicowate (Athyriaceae)

Występowanie i środowisko

Paprotkowce żyją głównie w wilgotnych lasach, ale można spotkać także gatunki w miejscach suchych, a nawet w wodzie.

Morfologia i anatomia

Łodyga w postaci podziemnego kłącza. Liście duże, wyrastające z ziemi. Liście rosną cały czas. Mogą osiągać nawet 20 m długości.

Najbardziej popularne gatunki roślin

Oto wykaz dziesięciu (TOP 10) najbardziej popularnych gatunków roślin z tego rzędu. Jako kryterium popularności danej rośliny przyjęto częstość jej wyszukiwania w przeglądarce internetowej (w przypadku gdy nasz serwis posiada takie dane).

Kalendarz przyrody

Kolejne numery w tabeli oznaczają miesiące. Kolorowa kolumna oznacza bieżący miesiąc. Kropkami zaznaczono zdarzenie, które trwa przez cały okres, a trójkątami tylko początek lub koniec miesiąca. Na końcu tabeli znajduje się filtr, za pomocą można ograniczyć liczbę wyświetlanych wierszy do bieżącej daty.

Opis

●

Zarodnikuje cienistka trójkątna.

●

Zarodnikuje długosz królewski.

●

Kwitnie gałuszka kulecznica.

●

Zarodnikuje języcznik zwyczajny.

●

Podział kęp i sadzenie narecznicy samczej z pojemnika.

●

Wiosenne porządkowanie – usunięcie starych frondów przed rozwojem nowych.

●

Wiosenne zwijające się młode liście paproci – efektowna cecha fenologiczna.

●

Regularne i obfite podlewanie przez cały sezon wegetacyjny.

●

Nawożenie wiosenne organiczne.

●

Efektowne pierzaste frondy narecznicy przez cały sezon.

●

Rozsiewanie zarodników – naturalne rozmnażanie narecznicy.

●

Jesienne porządkowanie lub pozostawienie frondów przez zimę.

●

Zarodnikuje narecznica szerokolistna.

●

Zarodnikuje narecznica Wallicha.

●

Zarodnikuje orlica pospolita.

●

Pojawiają się zarodniki paprotki zwyczajnej.

●

Zarodnikuje paprotnik Brauna.

●

Zarodnikuje paprotnik kolczysty.

●

Zarodnikuje paprotnik szczecinkozębny.

●

Nawożenie wiosenne.

●

Efektowna forma – kwiecień to miesiąc, gdy pióropusznik tworzy swój charakterystyczny i efektowny pokrój; liście wegetatywne układają się promieniście i wznosząco tworząc elegancką rozetę przypominającą pióropusz lub wazon; każda dojrzała roślina tworzy 8–20 frondów w jednym sezonie; efekt wybitnie dekoracyjny.

●

Sadzenie zakupionych roślin z pojemnika.

●

Regularne i obfite podlewanie – przy suszy frondy rozwijają się skarlałe i słabe; podlewać obficie co 5–7 dni przy braku opadów; przy stanowisku przy wodzie problem nie istnieje; ściółkowanie kompostem utrzymuje wilgoć.

●

Sąsiedztwo roślinne – pióropusznik doskonały w towarzystwie funkii, astilbe i wielosiłu; planować kompozycje uwzględniając, że pióropusznik zajmie coraz więcej miejsca przez rozrastanie się kłączy.

●

Nawożenie – lekkie zasilanie nawozem wieloskładnikowym o obniżonej zawartości azotu lub gnojówką z pokrzywy rozcieńczoną 1:10.

●

Ślimaki – pióropusznik jako roślina wilgotnych i cienistych stanowisk w towarzystwie ślimaków; młode rozwijające się frondy atrakcyjne dla ślimaków; wystawiać pułapki; stosować granulat przy nowych nasadzeniach; starsze rośliny z twardszymi frondami mniej narażone.

●

Szczyt letniej dekoracyjności – czerwiec to miesiąc maksymalnej urody pióropusznika strusi; eleganckie rozety w pełni wyrośniętych jasnozielonych frondów tworzą jeden z najbardziej efektownych i klasycznych widoków ogrodu cienistego; frondy przy optymalnych warunkach wilgotnych i cienistych soczyście zielone i lśniące.

●

Pojawiają się zarodniki pióropusznika strusiego.

●

Nawożenie jesienne – ostatnia dawka nawozu organicznego; kompost lub gnojówka z pokrzywy rozcieńczona; wzmacnia kłącza przed zimą; nie nawozić azotem po końcu sierpnia.

●

Przesadzanie i podział.

●

Sadzenie nowych roślin – wrzesień równie dobry termin sadzenia jak kwiecień; rośliny z pojemnika łatwo przyjmują się; wybrać wilgotne i cieniste stanowisko; obficie wkopać kompost; zagłębić koronę na poziomie gruntu; ściółkować po posadzeniu.

●

Ściółkowanie na zimę – wrzesień dobry czas na uzupełnienie ściółki wokół kłączy; warstwa liści lub kompostu 10–15 cm jako ochrona i nawożenie organiczne; naśladowanie naturalnego środowiska leśnego przez ściółkowanie liśćmi jest najlepszym zabiegiem pielęgnacyjnym dla pióropusznika.

●

Żółknięcie i zamieranie liści wegetatywnych – październik przynosi stopniowe żółknięcie i brązowienie frondów wegetatywnych pióropusznika; roślina przygotowuje się do zimowego spoczynku; frondy zasychają i opadają; w centrum rozety pozostają wyprostowane brązowe frondy zarodnionośne jako charakterystyczna zimowa sylweta.

●

Decyzja o usunięciu zasychających liści – zasychające frondy wegetatywne można usunąć dla estetyki lub pozostawić jako naturalną ściółkę i zimowe schronienie dla owadów; frondy zarodnionośne pozostawić przez całą zimę dla efektu dekoracyjnego i rozsiewania zarodników; usuwać dopiero wiosną, gdy pojawią się nowe frondy.

●

Zarodnikuje podrzeń żebrowiec.

●

Zarodnikuje śledzionka skalna.

●

Pojawiają się zarodniki wietlicy samiczej.

●

Zarodnikuje zachylnik błotny.

●

Zarodnikuje zachyłka oszczepowata.

●

▸

Zarodnikuje zanokcica ciemna.

●

Zarodnikuje zanokcica północna.

●

Zarodnikuje zanokcica skalna.

●

Zarodnikuje zanokcica zielona.

Filmy

Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich — Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003
Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski — Botanika. Systematyka, ISBN 978-83-01-13953-7, PWN 2013
Lucjan Rutkowski — Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004