Logo Media Nauka

Ryjkowcowate

Ryjkowcowate (Curculionidae) to bardzo liczna rodzina owadów w naszym kraju, która liczy dziś około 50 000 gatunków. W Polsce żyje około 880 gatunków z tej rodziny owadów. Klasyfikacja tej rodziny ulega ciągłym zmianom. Obecnie wyodrębniono z tej rodziny pędrusiowate (Apiondae), a włączono do niej kornikowate (Scolytidae), które stały się podrodziną w tym taksonie.

Wygląd

Cechą charakterystyczną większości owadów tej rodziny, poza kornikami, jest głowa wydłużona w ryjek, który umożliwia wiercenie otworów w roślinach. Ich ciało jest pękate lub mocno wydłużone. Ubarwienie jest różnorodne. Zwykle przedplecze jest duże w stosunku do wielkości całego ciała. Odnóża są typu krocznego, czasem ostatnia para jest przystosowana do oddawania dalekich skoków. Czułki są zwykle dość krótkie, w połowie długości kolankowato złamane. Larwy są beznogie.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.


Kornik drukarzKornik drukarz PL

Ips typographus

Kornik drukarz (Ips typographus) to pospolity szkodnik naszych lasów świerkowych. Ciało tego owada jest krępe, ciemnobrązowe, wyposażone w bardzo duże przedplecze, ma niewielką głowę, nie posiada ryjka.


Opuchlak truskawkowiecOpuchlak truskawkowiec PL

Otiorhynchus sulcatus

Opuchlak truskawcowiec (Otiorhynchus sulcatus) to gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych, żerujący na truskawkach. Całe ciało ma szarobrązowy kolor z deseniem na pokrywach skrzydłowych. Ryjek jest dość krótki.


Słonik orzechowiecSłonik orzechowiec PL

Curculio nucum

Słonik orzechowiec (Curculio nucum) to pospolity szkodnik leszczyny. Ma baryłkowaty kształt ciała i charakterystyczny, długi ryjek. Larwa ma żółty kolor i niewielką czerwonawą główkę.


Szeliniak sosnowySzeliniak sosnowy PL

Hylobius abietis

Szeliniak sosnowiec (Hylobius abietis) to pospolity szkodnik sosen. Ma długi ryjek, z końca którego wychodzą czułki. Na pokrywach skrzydłowych znajdują się żółtawe przepaski. Ubarwienie ciemnobrązowe.


Wołek zbożowyWołek zbożowy PL

Sitophilus granarius

Wołek zbożowy (Sitophilus granarius) to gatunek chrząszcza - szkodnika zbóż. Pancerz jest mocny, gruby, żółtobrunatny lub ciemnobrunatny, z rowkowanymi pokrywami. Ryjek dobrze widoczny, zakończony aparatem gryzącym.


Nazwa rodziny
Ryjkowcowate (Curculionidae)
Występowanie
Ryjkowcowate - mapa występowania w Polsce
Liczba gatunków na świecie
50000
Liczba gatunków w Polsce
880
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Owady (Insecta)
Rząd: Chrząszcze (Coleoptera)
Rodzina: Ryjkowcowate (Curculionidae)
Długość ciała
Krajowe owady od 1 mm do 2 cm, na świecie do 7 cm.

Inne gatunki

  • Zieleńczyk zielonawy (Chlorophanus viridis)
  • Słonik żołędziowiec (Curculio glandium)
  • Słonik dębowiec (Curculio venosus)
  • Rozpucz lepiężnikowiec (Liparus Glabrirostris)
  • Smolik sosnowiec (Pissodes pini)
  • Rytownik pospolity (Pityogenes chalcographus)
  • Ogłodek brzozowiec (Scolytus ratzeburgi)

Występowanie i środowisko

Ryjkowcowate są pospolite w naszym kraju na terenie całego jego obszaru, choć niektóre gatunki występują tylko lokalnie. Są to owady żyjące w lądowym środowisku w lasach, na łąkach, ogrodach, sadach i na polach, są też gatunki związane ze środowiskiem wodnym, występują nawet w zbiornikach wody morskiej.

Tryb życia i zachowanie

Owady te zwykle trudno spotkać. Prowadzą zwykle skryte życie. Zimują zwykle osobniki dorosłe, czasem jednak są aktywne zimą i można je spotkać na śniegu.

Niektóre gatunki potrafią nurkować pod wodę z pęcherzykiem powietrza, który umożliwia im oddychanie pod wodą.

Morfologia i anatomia

Brak danych.

Rozmnażanie

U niektórych gatunków występuje dzieworództwo. Cykl życiowy zamyka się w roku, a gdy pojawiają się dwie generacje, cykl wydłuża się do nawet 3 lat. Samica po zapłodnieniu składa jaja bezpośrednio w roślinie żywicielce w otworach wierconych za pomocą ryjka. Przepoczwarzenie następuje w ziemi lub w roślinie żywicielce.

Pożywienie

Owady te zjadają pokarm pochodzenia roślinnego. Są to drewno, owoce, a także liście. Zwykle występuje wąska specjalizacja pokarmowa, ograniczająca się do poszczególnych gatunków roślin i ich konkretnych części.

Ochrona i zagrożenia

Do szkodników żywności należy wołek zbożowy. Wiele gatunków to szkodniki drzew. Aż 140 gatunków wpisano do Czerwonej Listy Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce.

Ciekawostki

Za pomocą ryjka owady te potrafią się wwiercić nawet do orzecha, składając w nim jajeczka.

Zdjęcia - galeria



© medianauka.pl, 2015-02-11, RODZ-243


Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
kornik drukarz
        

Okres występowania owadów dorosłych kornika drukarza.

ukryj/pokaż
słonik orzechowiec
         

Okres występowania owadów dorosłych słonika orzechowca.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia


© Media Nauka 2008-2018 r.