Logo Media Nauka
PL

Ryś

Ryś (Lynx lynx) jest jednym z dwóch żyjących w Polsce dzikich kotów. Jest większy od żbika. Ma długie i silne kończyny, charakterystyczne pędzelki na uszach oraz bokobrody. Cętkowana sierść jest miękka w dotyku o barwie lekko rudej i białej pod spodem. Ma słaby węch, dobry wzrok i słuch. Samica jest mniejsza od samca. Jest wyposażony w mocne pazury. W Polsce mamy dwa umaszczenia rysia: jednolite z delikatnym cętkowaniem (na niżu) oraz intensywnie cętkowane (obszary górskie).

Ryś (Lynx lynx)
Zdjęcie zbiorów ZOO w Opolu © medianauka.pl

Nazwa gatunku
Ryś
Nazwa łacińska
Lynx lynx
Nazwy obce
angielska: Eurasian Lynx
niemiecka: Eurasische Luchs, Nordluchs
czeska: Rys ostrovid
francuska: Lynx Boréal, Lynx
hiszpańska: Lince, Lince Boreal
Pierwsze opisanie gatunku
(Linnaeus, 1758)
Obszar występowania
Europa - tak; Polska - tak;
Azja - tak;
Afryka - nie;
Ameryka Północna - nie;
Ameryka Południowa - nie;
Ameryka Środkowa - nie;
Australia - nie;
Antarktyda - nie;
Ryś - mapa występowania na świecieRyś - mapa występowania w Polsce
Wielkość
Długość: 130 cm
Długość ogona: 30 cm
Ciężar: do 38 kg
Maksymalna długość życia
18 lat.
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Ssaki (Mammalia)
Rząd: Drapieżne (Carnivora)
Rodzina: Kotowate (Felidae)

Występowanie i środowisko

Występuje w lasach Eurazji. W Polsce jedynie w Puszczy Białowieskiej, Knyszyńskiej, Boreckiej, Piskiej, Mielnickiej, Kampinoskiej, Augustowskiej, a także na Roztoczu i w Karpatach (Bieszczady po Beskid Żywiecki). Zasiedla stare i duże lasy z wykrotami. Wspina się po drzewach i poluje z zaskoczenia.

Tryb życia i zachowanie

Jest to kot, prowadzący nocny tryb życia. Unika towarzystwa człowieka. Jest samotnikiem. Swój teren zaznacza w nietypowy sposób: zostawia głębokie rysy na drzewach. Teren łowiecki jest bardzo rozległy. Konkurują o niego zarówno samce jak i samice. Ryś gnieździ się w stałej kryjówce. To kot bardzo trudny do obserwacji.

Morfologia i anatomia

Długość ciała rysia wynosi od 70 do 130 cm, wysokość w kłębie zaś 70-110 cm. Frędzelki na uszach mają 3-4 cm wysokości. Ryś ma krótki ogon, ma długość zaledwie kilkanaście centymetrów. Na jego końcu włosy są czarne. Maksymalny ciężar rysia wynosi 38 kg, zwykle jednak nie przekracza 25 kg. Kończyny są dość wysokie, a łapy szerokie.

Pożywienie

Ryś poluje na zające, sarny, młode jelenie, młode dziki, ptaki, gryzonie. Zjada także chętnie jaja ptaków. Ryś potrafi zapolować na młodego niedźwiadka. Ulubionym celem polowań są jednak sarny. Zapotrzebowanie dzienne na mięso to aż 1,5-2 kg dziennie.

Rozmnażanie

Ruja przypada na luty i marzec. Samce walczą o samice. Okres ciąży trwa 70-74 dni. Samica rodzi od 2 do 3 młodych, które ssą mleko matki do 3 miesięcy. Po roku młode stają się samodzielne.

LC

Ochrona i zagrożenia

Gatunek ten nie jest zagrożony wymarciem. Ma status LC w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych. Ryś poza człowiekiem nie ma naturalnego wroga. Od 1955 roku ryś w Polsce jest objęty ochroną gatunkową.

Ciekawostki

Gdy dochodzi do konfrontacji rysia z wilkiem, zawsze wygrywa ją ryś. Tylko w przypadku, gdy wilków jest więcej, ryś nie ma szans.

Ryś to po niedźwiedziu brunatnym i wilku trzeci co do wielkości polski i jednocześnie europejski drapieżnik.

Pytania

Ile żyje ryś?

Ryś żyje 10- 20 lat, przy czym w niewoli nawet 25 lat.

Ile jest rysi w Polsce?

W Europie populacja rysia wynosi 3-5 tysięcy osobników, z czego w Polsce żyje mniej niż 200 osobników, z czego połowa przypada na Karpaty.


Zdjęcia - galeria


© medianauka.pl, 2009-05-24, GAT-11

Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
ryś
          

Trwa okres rui u rysia

         

Rodzą się młode rysie

Pokaż tylko bieżące wydarzenia





Wiadomości

Narodziny w ZOO

Narodziny w ZOO

Narodziny przedstawiciela rzadkiego, rodzimego gatunku, to okazja, aby sprawdzić jego bieżącą sytuację w środowisku naturalnym.


© Media Nauka 2008-2018 r.