Czosnek

Czosnek (Allium) to rodzaj jednoliściennych roślin z rodziny liliowatych, do którego zaliczamy około 300-700 gatunków, z czego w Polsce około 19. Kilka gatunków to znane warzywa, rośliny lecznicze i przyprawowe.

To byliny kłączowe lub cebulowe.

Występowanie

Czosnek rośnie na półkuli północnej.

Morfologia

Kwiaty są drobne, zebrane w baldachy.

Owoc to torebka.

Gatunki

Wykaz gatunków, które zostały opisane w naszym serwisie:

Inne gatunki

Kalendarz przyrody

Poniższy kalendarz zawiera wszystkie gatunki, które nie znalazły się w opisie żadnego rodzaju. Każdy rodzaj zawiera niezależny kalendarz przyrody.

123456789101112

Opis

 ◂▸         Bardzo wczesny wysiew nasion na rozsadę w domu.
  ●         Pielęgnacja rozsady z nasion.
  ●         Wysiew cebuli do gruntu na suszenie i przechowywanie.
  ●●▸       Wysiew cebuli czosnkowej do gruntu.
  ◂●        Sadzenie dymki.
   ◂▸       Wysadzanie cebuli warzywnej do gruntu, wcześniej wysianej (w marcu) pod szkłem.
   ●●       Nawożenie azotowe startowe i pogłówne.
   ●●●●     Regularne podlewanie.
    ●●●     Odchwaszczanie (regularnie).
    ●       Ściółkowanie między rzędami.
    ●       Kontrola pod kątem pchełki cebulowej (małe otwory w liściach) i śmietki cebulowej.
     ◂●●    Zbiór cebuli z uprawy zimowej.
     ●      Nawożenie potasowe.
     ●      Kontrola pod kątem mączniaka rzekomego (siwe plamy na liściach) i rdzy cebuli.
     ●●●    Kwitnie cebula.
      ◂▸    Zbiór cebuli dymki.
      ●     Obserwacja pod kątem fuzariozy.
      ●     Kontrola pod kątem wciornastków (srebrzyste paskowanie liści).
       ●●   Zbiór cebuli z uprawy letniej.
       ●▸   Suszenie cebuli po zbiorze.
        ●   Wysiew ozimej cebuli z nasion.
         ●  Sadzenie dymki ozimej.
 ◂●         Wczesny wysiew na rozsadę w domu.
  ●●●●●●●●  Termin zbioru czosnku dętego.
  ●         Bezpośredni wysiew do gruntu.
  ●●        Podział starszych kęp.
   ●●●●●    Regularne podlewanie.
   ●        Nawożenie startowe azotowe — wspomaga intensywny wzrost liści.
   ●●●●     Odchwaszczanie regularne.
   ●        Sadzenie rozsady z domu na miejsce stałe.
   ●        Obsypywanie podstawy pędów ziemią.
   ●●       Kontrola pod kątem mszycy cebulowej i śmietki cebulowej.
    ●       Mulczowanie między roślinami (kora, słoma).
    ●●●●●   Kolejny siew bezpośrednio do gruntu (sukcesywny).
     ●●●    Kwitnie czosnek dęty.
     ●      Usuwaj pędy kwiatostanowe.
     ●      Jeśli chcesz nasion — zostaw kilka pędów do dojrzewania.
     ●      Nawożenie azotowe lub kompost wokół kęp — wspomaga regenerację po zbiorach.
     ●      Obserwacja pod kątem mączniaka rzekomego.
      ●     Zbiór nasion z kwitnących pędów.
      ●●    Nawożenie potasowe — wzmacnia rośliny przed jesienią.
      ●     Kontrola przędziorka w suche i gorące dni.
       ●●   Podział starych i zbyt gęstych kęp — doskonały termin!
        ●   Nawożenie potasowo-fosforowe — wzmacnia odporność na mróz.
        ●   Mulczowanie kęp na zimę (kora, słoma, 7–10 cm).
     ●●     Kwitnie czosnek główkowaty.
     ●●●    Kwitnie czosnek kulisty.
 ●          Ściółkowanie stanowisk.
  ●         Intensywny wzrost liści.
  ●●        Sezon zbiorów liści.
  ●●        Regularna wilgotność gleby.
  ●●        Sadzenie roślin „w zieleni".
   ◂●▸      Kwitnie czosnek niedźwiedzi.
   ●        Zbiór kwiatów.
    ●       Dojrzewanie nasion.
    ●       Oznaczenie kęp.
     ●●●▸   Sadzenie i przesadzanie cebulek.
       ●    Odchwaszczanie stanowiska przed wschodami jesiennymi.
         ●  Ściółkowanie cebulek na zimę.
  ●▸        Pora sadzenia odmian wiosennych czosnku.
  ●         Nawozimy czosnek tuż przed sadzeniem.
  ● ◂▸      Podlewanie ozimego czosnku, jeśli zima była sucha i gleba jest przesuszona.
  ●         Nawożenie: pierwsza wiosenna dawka.
   ◂▸       Nawozimy czosnek podczas rozwoju liści.
   ◂●▸      Czosnek wymaga intensywnego podlewania.
     ●      Wzmożona obserwacja pod kątem rdzy i wciornastków.
      ◂●▸   Zbiór czosnku.
      ●●    Kwitnie czosnek pospolity.
       ◂●▸  Pora sadzenia odmian zimowych czosnku.
      ●▸    Kwitnie czosnek siatkowaty.
      ●●    Rośnie czosnek skalny.
     ●●●    Kwitnie czosnek winnicowy.
     ●●●    Kwitnie czosnek zielonawy.
  ◂▸        Wysiew nasion na rozsadę pod osłonami (skrzynki, inspekty).
  ◂●●       Wysiew nasion pora do gruntu.
    ●       Nawożenie startowe (nawóz azotowy).
    ◂▸      Sadzenie rozsady w gruncie (od połowy maja, po przymrozkach).
     ●      Usypywanie kopczyków pokół porów.
     ●      Regularne podlewanie.
     ●      Odchwaszczanie grządek pora.
     ●      Nawożenie azotowe (pogłówne).
      ●     Dalsze obsypywanie ziemią.
      ●     Podlewanie w upały.
      ●     Kontrola pod kątem szkodników (mszyce, miniarki porowe, śmietka cebulanka) oraz chorób (rdza pora, zgnilizna podstawy).
       ●    Obsypywanie i pielęgnacja.
       ●    Pierwsze zbiory odmian wczesnych (letnie).
        ●   Zbiory odmian średnio-wczesnych.
         ●● Zbiory odmian jesiennych i zimowych pora.
●●▸        ●Zbiory odmian zimowych (mrozoodporne do –15°C).
  ●         Główny termin sadzenia cebulek do gruntu.
  ●         Główny termin wysiewu nasion szalotki F1 na rozsadę.
  ●         Nawożenie.
  ●         Ściółkowanie agrowłókniną.
   ●        Sadzenie rozsady szalotki F1.
   ●●       Podlewanie regularne.
   ●●●      Odchwaszczanie.
   ●        Nawożenie pogłówne.
   ●●       Pierwsze szkodniki wiosenne.
    ●       Nawożenie: ostatnia dawka nawozu azotowego.
    ●       Zbiór zielonej naci.
    ●       Obserwacja pod kątem mączniaka rzekomego cebuli (Peronospora destructor).
     ●      Nać stopniowo zaczyna żółknąć i opadać – naturalne oznaki dojrzewania; rośliny kierują zasoby do cebulek; 3–4 żółte liście to sygnał zbliżającego się zbioru.
     ●●●    Kwitnie szalotka.
     ●      Zbiór wczesnych odmian i szalotki z tuneli.
     ●      Obserwacja pod kątem rdzy.
      ●     Główny sezon zbiorów.
      ●     Selekcja materiału sadzeniowego.
      ●     Uprawa poplonowa lub nawóz zielony na stanowisku po zbiorach – gorczyca, facelia lub owies; szybko wzbogacają glebę przed jesienią.
       ●●   Sadzenie szalotki ozimej.
        ●   Ściółkowanie ozimych nasadzeń.
 ◂▸         Wysiew nasion szczypiorku do gruntu pod szkło.
  ●         Optymalny termin podziału starych kęp.
  ●         Nawożenie wiosenne zimujących roślin.
  ●         Usunięcie obumarłych, ubiegłorocznych liści ze starych kęp – poprawa cyrkulacji powietrza i estetyki.
   ●●●●●●●● Zbiór plonów szczypiorku.
   ●●●●●    Podlewanie.
   ●        Decyzja o kwiatostanach.
   ●        Ściółkowanie między kępami – hamuje chwasty i utrzymuje wilgoć.
    ●●●●    Wysiew nasion szczypiorku do gruntu.
    ●       Cięcie po kwitnieniu.
    ●       Nawożenie pogłówne.
     ●●●    Kwitnie szczypiorek.
     ●      Usuwanie kolejnych kwiatostanów.
     ●      Odchwaszczanie między kępami – chwasty w czerwcu rosną intensywnie; szczypiorek przy zagłuszeniu daje słabe plony.
      ●     Możliwe ataki wciornastków i przędziorka.
      ●     Uzupełnienie ściółki między kępami – chroni przed przesychaniem gleby w upałach.
      ●     Silne ścinanie kęp.
       ●    Nawożenie.
       ●    Podział kęp wieloletnich.
       ●    Odchwaszczanie i uzupełnienie ściółki przed jesienią.


Zobacz nasz kalendarz ogrodnika. Śledź postęp prac w swoim ogrodzie.



Filmy



Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

  • Lucjan Rutkowski - Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
  • Beata Grabowska, Tomasz Kubala - Encyklopedia bylin t. I i II, ISBN 978-83-7506-845-0, Zysk i S-ka 2011
  • Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich - Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003
  • Praca zbiorowa - Botanica ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, ISBN 3-8331-1916-0, Könemann 2005
  • Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając - <em>Vascular plants of Poland a checklist</em>. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski., ISBN: 83-85444-38-6, W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Science 1995

© medianauka.pl, 2020-09-04, RODZAJ-178/20717
Data aktualizacji artykułu: 2025-01-02



FacebookWhatsAppTwitter/XLinkedInEmail
©® Media Nauka 2008-2026 r.