Czosnek

Czosnek (Allium) to rodzaj jednoliściennych roślin z rodziny liliowatych, do którego zaliczamy około 300-700 gatunków, z czego w Polsce około 19. Kilka gatunków to znane warzywa, rośliny lecznicze i przyprawowe.

To byliny kłączowe lub cebulowe.

Występowanie

Czosnek rośnie na półkuli północnej.

Morfologia

Kwiaty są drobne, zebrane w baldachy.

Owoc to torebka.

Gatunki

Wykaz gatunków, które zostały opisane w naszym serwisie:

Inne gatunki

Kalendarz przyrody

Poniższy kalendarz zawiera wszystkie gatunki, które nie znalazły się w opisie żadnego rodzaju. Każdy rodzaj zawiera niezależny kalendarz przyrody.

123456789101112

Opis

          Bardzo wczesny wysiew nasion na rozsadę w domu
           Pielęgnacja rozsady z nasion
           Wysiew cebuli do gruntu na suszenie i przechowywanie.
         Wysiew cebuli czosnkowej do gruntu.
          Sadzenie dymki
          Wysadzanie cebuli warzywnej do gruntu, wcześniej wysianej (w marcu) pod szkłem.
          Nawożenie azotowe startowe i pogłówne
        Regularne podlewanie
         Odchwaszczanie (regularnie)
           Ściółkowanie między rzędami
           Kontrola pod kątem pchełki cebulowej (małe otwory w liściach) i śmietki cebulowej.
         Zbiór cebuli z uprawy zimowej
           Nawożenie potasowe
           Kontrola pod kątem mączniaka rzekomego (siwe plamy na liściach) i rdzy cebuli
         Kwitnie cebula.
          Zbiór cebuli dymki
           Obserwacja pod kątem fuzariozy
           Kontrola pod kątem wciornastków (srebrzyste paskowanie liści)
          Zbiór cebuli z uprawy letniej
          Suszenie cebuli po zbiorze
           Wysiew ozimej cebuli z nasion
           Sadzenie dymki ozimej
          Wczesny wysiew na rozsadę w domu
    Termin zbioru czosnku dętego.
           Bezpośredni wysiew do gruntu
          Podział starszych kęp
       Regularne podlewanie
           Nawożenie startowe azotowe — wspomaga intensywny wzrost liści
        Odchwaszczanie regularne
           Sadzenie rozsady z domu na miejsce stałe
           Obsypywanie podstawy pędów ziemią
          Kontrola pod kątem mszycy cebulowej i śmietki cebulowej
           Mulczowanie między roślinami (kora, słoma)
       Kolejny siew bezpośrednio do gruntu (sukcesywny)
         Kwitnie czosnek dęty.
           Usuwaj pędy kwiatostanowe
           Jeśli chcesz nasion — zostaw kilka pędów do dojrzewania
           Nawożenie azotowe lub kompost wokół kęp — wspomaga regenerację po zbiorach
           Obserwacja pod kątem mączniaka rzekomego
           Zbiór nasion z kwitnących pędów
          Nawożenie potasowe — wzmacnia rośliny przed jesienią
           Kontrola przędziorka w suche i gorące dni
          Podział starych i zbyt gęstych kęp — doskonały termin!
           Nawożenie potasowo-fosforowe — wzmacnia odporność na mróz
           Mulczowanie kęp na zimę (kora, słoma, 7–10 cm)
          Kwitnie czosnek główkowaty.
         Kwitnie czosnek kulisty.
           Ściółkowanie stanowisk
           Intensywny wzrost liści
          Sezon zbiorów liści
          Regularna wilgotność gleby
          Sadzenie roślin „w zieleni"
         Kwitnie czosnek niedźwiedzi.
           Zbiór kwiatów
           Dojrzewanie nasion
           Oznaczenie kęp
        Sadzenie i przesadzanie cebulek
           Odchwaszczanie stanowiska przed wschodami jesiennymi
           Ściółkowanie cebulek na zimę
          Pora sadzenia odmian wiosennych czosnku
           Nawozimy czosnek tuż przed sadzeniem
         Podlewanie ozimego czosnku, jeśli zima była sucha i gleba jest przesuszona
           Nawożenie: pierwsza wiosenna dawka
          Nawozimy czosnek podczas rozwoju liści.
         Czosnek wymaga intensywnego podlewania.
           Wzmożona obserwacja pod kątem rdzy i wciornastków
         Zbiór czosnku.
          Kwitnie czosnek pospolity.
         Pora sadzenia odmian zimowych czosnku
          Kwitnie czosnek siatkowaty.
          Rośnie czosnek skalny.
         Kwitnie czosnek winnicowy.
         Kwitnie czosnek zielonawy.
          Wysiew nasion na rozsadę pod osłonami (skrzynki, inspekty)
         Wysiew nasion pora do gruntu.
           Nawożenie startowe (nawóz azotowy)
          Sadzenie rozsady w gruncie (od połowy maja, po przymrozkach)
           Usypywanie kopczyków pokół porów.
           Regularne podlewanie
           Odchwaszczanie grządek pora
           Nawożenie azotowe (pogłówne)
           Dalsze obsypywanie ziemią
           Podlewanie w upały
           Kontrola pod kątem szkodników (mszyce, miniarki porowe, śmietka cebulanka) oraz chorób (rdza pora, zgnilizna podstawy)
           Obsypywanie i pielęgnacja
           Pierwsze zbiory odmian wczesnych (letnie)
           Zbiory odmian średnio-wczesnych
          Zbiory odmian jesiennych i zimowych pora
        Zbiory odmian zimowych (mrozoodporne do –15°C)
           Główny termin sadzenia cebulek do gruntu
           Główny termin wysiewu nasion szalotki F1 na rozsadę
           Nawożenie
           Ściółkowanie agrowłókniną
           Sadzenie rozsady szalotki F1
          Podlewanie regularne
         Odchwaszczanie
           Nawożenie pogłówne
          Pierwsze szkodniki wiosenne
           Nawożenie: ostatnia dawka nawozu azotowego
           Zbiór zielonej naci
           Obserwacja pod kątem mączniaka rzekomego cebuli (Peronospora destructor)
           Nać stopniowo zaczyna żółknąć i opadać – naturalne oznaki dojrzewania; rośliny kierują zasoby do cebulek; 3–4 żółte liście to sygnał zbliżającego się zbioru.
         Kwitnie szalotka.
           Zbiór wczesnych odmian i szalotki z tuneli
           Obserwacja pod kątem rdzy
           Główny sezon zbiorów
           Selekcja materiału sadzeniowego
           Uprawa poplonowa lub nawóz zielony na stanowisku po zbiorach – gorczyca, facelia lub owies; szybko wzbogacają glebę przed jesienią
          Sadzenie szalotki ozimej
           Ściółkowanie ozimych nasadzeń
          Wysiew nasion szczypiorku do gruntu pod szkło
           Optymalny termin podziału starych kęp
           Nawożenie wiosenne zimujących roślin
           Usunięcie obumarłych, ubiegłorocznych liści ze starych kęp – poprawa cyrkulacji powietrza i estetyki
    Zbiór plonów szczypiorku
       Podlewanie
           Decyzja o kwiatostanach
           Ściółkowanie między kępami – hamuje chwasty i utrzymuje wilgoć
        Wysiew nasion szczypiorku do gruntu
           Cięcie po kwitnieniu
           Nawożenie pogłówne
         Kwitnie szczypiorek
           Usuwanie kolejnych kwiatostanów
           Odchwaszczanie między kępami – chwasty w czerwcu rosną intensywnie; szczypiorek przy zagłuszeniu daje słabe plony
           Możliwe ataki wciornastków i przędziorka
           Uzupełnienie ściółki między kępami – chroni przed przesychaniem gleby w upałach
           Silne ścinanie kęp
           Nawożenie
           Podział kęp wieloletnich
           Odchwaszczanie i uzupełnienie ściółki przed jesienią


Zobacz nasz kalendarz ogrodnika. Śledź postęp prac w swoim ogrodzie.



Filmy



Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

  • Lucjan Rutkowski - Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
  • Beata Grabowska, Tomasz Kubala - Encyklopedia bylin t. I i II, ISBN 978-83-7506-845-0, Zysk i S-ka 2011
  • Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich - Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003
  • Praca zbiorowa - Botanica ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, ISBN 3-8331-1916-0, Könemann 2005
  • Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając - <em>Vascular plants of Poland a checklist</em>. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski., ISBN: 83-85444-38-6, W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Science 1995

© medianauka.pl, 2020-09-04, RODZAJ-178/20717
Data aktualizacji artykułu: 2025-01-02



FacebookWhatsAppTwitter/XLinkedInEmail
©® Media Nauka 2008-2026 r.