Liliowce

Liliowce (Liliales) to rząd roślin naczyniowych nasiennych okrytozalążkowych jednoliściennych. Zaliczamy do niego minimum 4200 gatunków, z czego w rodzimej florze występuje około 76 gatunków. Systematyka tego rzędu jest dyskusyjna. Często rodziny amarylkowatych, szparagowatych, funkiowatych wydziela się do odrębnych rzędów.

Rodziny

Alfabetyczny wykaz opublikowanych rodzin.

Nazwa rodzinyNazwa
łacińska
Liczba gatunków Czy występuje
w Polsce?
ŚwiatPolska
agawowateAgavoideae4000Nie
amarylkowateAmaryllidaceae9005Tak
funkiowateHostaceae400Nie
kosaćcowateIridaceae18008Tak
liliowateLiliaceae70062Tak
szparagowateAsparagaceae3001Tak
zimowitowateColchicaceae2501Tak
złotogłowowateAsphodelaceae3300Nie

Występowanie i środowisko

Liliowce są obecne na wszystkich kontynentach w strefie od tropików po tereny o klimacie umiarkowanym.

Morfologia i anatomia

To najczęściej geofity, wyposażone w podziemne kłącza, cebule lub bulwy. Owocem jest zwykle torebka. Kwiaty często niezwykle piękne i duże.

Najbardziej popularne gatunki roślin

Oto wykaz dziesięciu (TOP 10) najbardziej popularnych gatunków roślin z tego rzędu. Jako kryterium popularności danej rośliny przyjęto częstość jej wyszukiwania w przeglądarce internetowej (w przypadku gdy nasz serwis posiada takie dane).

  1. por
  2. szafran wiosenny, krokus
  3. czosnek niedźwiedzi
  4. cebula
  5. szalotka
  6. difenbachia Seguiny
  7. trytoma groniasta
  8. szczypiorek
  9. juka karolińska
  10. dracena wonna

Kalendarz przyrody

Kolejne numery w tabeli oznaczają miesiące. Kolorowa kolumna oznacza bieżący miesiąc. Kropkami zaznaczono zdarzenie, które trwa przez cały okres, a trójkątami tylko początek lub koniec miesiąca. Na końcu tabeli znajduje się filtr, za pomocą można ograniczyć liczbę wyświetlanych wierszy do bieżącej daty.

123456789101112

Opis

           Pielęgnacja rozsady z nasion.
          Bardzo wczesny wysiew nasion na rozsadę w domu.
           Wysiew cebuli do gruntu na suszenie i przechowywanie.
          Sadzenie dymki.
         Wysiew cebuli czosnkowej do gruntu.
        Regularne podlewanie.
          Nawożenie azotowe startowe i pogłówne.
          Wysadzanie cebuli warzywnej do gruntu, wcześniej wysianej (w marcu) pod szkłem.
           Ściółkowanie między rzędami.
           Kontrola pod kątem pchełki cebulowej (małe otwory w liściach) i śmietki cebulowej.
         Odchwaszczanie (regularnie).
         Zbiór cebuli z uprawy zimowej.
           Nawożenie potasowe.
           Kontrola pod kątem mączniaka rzekomego (siwe plamy na liściach) i rdzy cebuli.
         Kwitnie cebula.
          Zbiór cebuli dymki.
           Obserwacja pod kątem fuzariozy.
           Kontrola pod kątem wciornastków (srebrzyste paskowanie liści).
          Zbiór cebuli z uprawy letniej.
          Suszenie cebuli po zbiorze.
           Wysiew ozimej cebuli z nasion.
           Sadzenie dymki ozimej.
          Kwitnie cebulica dwulistna.
          Kwitnie cebulica syberyjska.
           Nie usuwać liści po kwitnieniu – liście cebulicy muszą pozostać na roślinie przez min. 6 tygodni po kwitnieniu; uzupełniają zasoby energetyczne cebulki na kolejny rok; przedwczesne usunięcie liści to słabe lub brak kwitnienia w następnym roku.
           Nawożenie po kwitnieniu.
          Zamieranie liści – po kwitnieniu liście stopniowo żółkną i zasychają; naturalne zjawisko – cebulica wchodzi w letni spoczynek; liście pozostawić do pełnego zasychania (min. 6 tygodni od początku kwitnienia). Absolutnie nie kosić trawnika z cebulicami przed zasychaniem liści – jedyna zasada, której bezwzględne przestrzeganie decyduje o powodzeniu naturalizacji.
          Rozsiewanie nasion – cebulica syberyjska wytwarza nasiona, które są przenoszone przez mrówki; mrówki zbierają nasiona ze specjalnymi odżywczymi ciałkami tłuszczowymi i roznoszą je po ogrodzie; naturalna metoda rozprzestrzeniania się cebulicy w ogrodzie.
           Nawożenie: jeśli nie wykonano po kwitnieniu – skromna dawka kompostu wokół zamierających kęp.
           Możliwy przesadzanie cebulek wykopanych po zasychaniu liści – jeśli kępy są zbyt gęste lub potrzeba przesadzić w inne miejsce.
           Ewentualne wapnowanie przy zbyt kwaśnej glebie – przy pH poniżej 5,5 wapnowanie na min. 6–8 tygodni przed sadzeniem; cebulice dobrze rosną na szerokim zakresie pH.
          Główny termin sadzenia cebulek.
         Kwitnie ciemiężyca zielona.
          Wczesny wysiew na rozsadę w domu.
    Termin zbioru czosnku dętego.
           Bezpośredni wysiew do gruntu.
          Podział starszych kęp.
       Regularne podlewanie.
           Nawożenie startowe azotowe — wspomaga intensywny wzrost liści.
        Odchwaszczanie regularne.
           Sadzenie rozsady z domu na miejsce stałe.
           Obsypywanie podstawy pędów ziemią.
          Kontrola pod kątem mszycy cebulowej i śmietki cebulowej.
           Mulczowanie między roślinami (kora, słoma).
       Kolejny siew bezpośrednio do gruntu (sukcesywny).
         Kwitnie czosnek dęty.
           Usuwaj pędy kwiatostanowe.
           Jeśli chcesz nasion — zostaw kilka pędów do dojrzewania.
           Nawożenie azotowe lub kompost wokół kęp — wspomaga regenerację po zbiorach.
           Obserwacja pod kątem mączniaka rzekomego.
           Zbiór nasion z kwitnących pędów.
          Nawożenie potasowe — wzmacnia rośliny przed jesienią.
           Kontrola przędziorka w suche i gorące dni.
          Podział starych i zbyt gęstych kęp — doskonały termin!
           Nawożenie potasowo-fosforowe — wzmacnia odporność na mróz.
           Mulczowanie kęp na zimę (kora, słoma, 7–10 cm).
          Kwitnie czosnek główkowaty.
         Kwitnie czosnek kulisty.
           Ściółkowanie stanowisk.
           Intensywny wzrost liści.
          Sezon zbiorów liści.
          Regularna wilgotność gleby.
          Sadzenie roślin „w zieleni".
         Kwitnie czosnek niedźwiedzi.
           Zbiór kwiatów.
           Dojrzewanie nasion.
           Oznaczenie kęp.
        Sadzenie i przesadzanie cebulek.
           Odchwaszczanie stanowiska przed wschodami jesiennymi.
           Ściółkowanie cebulek na zimę.
          Pora sadzenia odmian wiosennych czosnku.
           Nawozimy czosnek tuż przed sadzeniem.
         Podlewanie ozimego czosnku, jeśli zima była sucha i gleba jest przesuszona.
           Nawożenie: pierwsza wiosenna dawka.
          Nawozimy czosnek podczas rozwoju liści.
         Czosnek wymaga intensywnego podlewania.
           Wzmożona obserwacja pod kątem rdzy i wciornastków.
         Zbiór czosnku.
          Kwitnie czosnek pospolity.
         Pora sadzenia odmian zimowych czosnku.
          Kwitnie czosnek siatkowaty.
          Rośnie czosnek skalny.
         Kwitnie czosnek winnicowy.
         Kwitnie czosnek zielonawy.
           Kwitnie czworolist pospolity.
         Kwitnie funkia 'Blue Vision'.
           Kwitnie funkia 'Earth Angel'.
           Kwitnie funkia 'Fortunei Hyacinthina'.
         Kwitnie funkia 'Frosted Jade'.
          Kwitnie funkia 'Gloriosa'.
          Kwitnie funkia 'Gold Regal'.
          Kwitnie funkia 'June'.
           Kwitnie funkia 'Jurassic Park'.
          Kwitnie funkia 'Winter Snow'.
           Kwitnie funkia powabna (piękna).
         Podział kęp i sadzenie funkii Siebolda z pojemnika.
           Wiosenne porządkowanie po zimie.
          Nawożenie wiosenne organiczne i mineralne.
      Dekoracyjność liści funkii Siebolda przez cały sezon.
      Regularne i obfite podlewanie przez cały sezon wegetacyjny.
      Ochrona przed ślimakami – największe zagrożenie dla funkii.
         Kwitnienie funkii Siebolda.
          Jesienne cięcie liści po przymrozkach i ściółkowanie.
          Czas przesadzania gasterii brodawkowatej.
     Można stosować nawozy dla gasterii brodawkowatej.
         Kwitnie glorioza wspaniała.
         Kwitnie hiacynt wschodni.
           Nawożenie po pojawieniu się liści – skromna dawka nawozu do cebulek lub wieloskładnikowego wokół roślin; wspomaga kwitnienie i regenerację cebulek po kwitnieniu.
          Podlewanie przy suszy – kwiecień bywa suchy; hiacynt przy niedoborze wody kwitnie krócej i cebulki słabiej się regenerują; regularne podlewanie przy suchej wiosny co 5–7 dni.
          Nie usuwać liści po kwitnieniu – liście hiacyntu muszą pozostać na roślinie przez min. 6 tygodni po kwitnieniu; trwa fotosynteza i liście nadal uzupełniają zasoby energetyczne cebulki na kolejny rok; przedwczesne usunięcie liści = słabe lub brak kwitnienia w następnym roku.
           Nawożenie po kwitnieniu – dawka nawozu fosforowo-potasowego wzmacnia cebulkę podczas regeneracji; nie nawozić azotem po kwitnieniu.
           Zamieranie liści – po kwitnieniu liście stopniowo żółkną i zasychają; naturalne zjawisko – hiacynt wchodzi w letni spoczynek; liście pozostawić do pełnego zasychania (min. 6 tygodni od początku kwitnienia). Nie usuwać liści przed zasychaniem. Nie wiązać ani nie składać liści; posadzić inne rośliny przykrywające zamierające liście (hostie paprocie), zamiast wiązać.
           Podlewanie przy zasychaniu liści – przy długotrwałej suszy możliwe jedno głębsze podlanie przy zasychaniu liści; cebulka nadal potrzebuje wilgoci dla regeneracji choć mniej niż przy kwitnieniu.
           Nawożenie – ostatnia dawka nawozu do cebulek lub wieloskładnikowego; wzmacnia cebulkę przed letnim spoczynkiem.
           Oznaczenie miejsc sadzenia – przy planowanych pracach ogrodowych oznaczyć miejsca, gdzie rosną hiacynty dla uniknięcia przypadkowego wykopania cebulek; paliki kamienie lub etykiety.
           Możliwe wykopywanie cebulek.
          Główny termin sadzenia cebulek – wrzesień i październik to optymalny czas sadzenia hiacyntów.
          Kwitnie jagodowiec woelkokwiatowy.
Efektowna zimozielona rozeta mieczykowatych liści juki przez cały rok.
         Sadzenie juki karolińskiej z pojemnika.
           Wiosenne porządkowanie rozety liściowej.
      Podlewanie minimalne lub brak – roślina kserotermiczna.
          Kwitnienie juki karolińskiej.
          Imponujący pęd kwiatostanowy juki – do 150 cm wysokości.
           Usunięcie pędu kwiatostanowego po kwitnieniu.
          Zbiory nasion i rozmnażanie przez odrosty.
          Odrosty boczne juki – naturalne powiększanie kolonii.
           Jesienne porządkowanie i przygotowanie na zimę.
        Kwitnie kliwia pomarańczowa.
          Kwitnie kokoryczka sierpowata.
          Kwitnie kokoryczka wielkokwiatowa.
          Kwitnie kokoryczka wonna.
          Kwitnie konwalia majowa.
          Kwitnie konwalijka dwulistna.
          Kwitną kosaćce bródkowe.
          Kwitnie kosaciec gładki.
          Kwitnie kosaciec mieczolistny.
          Wiosenne porządkowanie i nawożenie kęp.
     Podlewanie minimalne – kłącza wymagają suchości i słońca.
          Kwitnienie kosaćca niemieckiego.
          Intensywny zapach kwiatów kosaćca niemieckiego.
          Podział i przesadzanie kłączy po kwitnieniu – główny termin.
         Monitoring zgnilizny kłączy i plamistości liści.
         Letnie cięcie liści po kwitnieniu.
          Alternatywny termin podziału i sadzenia kłączy.
          Zbiory nasion kosaćca niemieckiego.
          Jesienne porządkowanie kęp przed zimą.
          Kwitnie kosaciec niski.
          Kwitnie kosaciec pstry.
         Podział kęp i sadzenie kosaćca syberyjskiego z pojemnika.
           Wiosenne porządkowanie kęp.
          Nawożenie wiosenne dla intensywnego kwitnienia.
      Regularne i obfite podlewanie przez sezon wegetacyjny.
          Kwitnienie kosaćca syberyjskiego.
           Usuwanie przekwitłych kwiatostanów i cięcie łodyg.
         Zbiory nasion kosaćca syberyjskiego.
        Dekoracyjność torebek nasiennych po kwitnieniu.
          Jesienne cięcie liści i porządkowanie kęp.
          Kwitnie kosaciec szczecinkowaty.
          Kwitnie kosaciec trawolistny.
         Kwitnie kosaciec żółty.
       Zimowanie lilii białej w postaci zielonej rozety.
          Nawożenie lilii białej.
           Usunięcie uszkodzonych zimowych liści – przy wiosennych przeglądach usunąć przebrązowiałe lub uszkodzone zewnętrzne liście rozety; centrum zawsze zdrowe.
           Wzrost wiosenny lilii białej łodygi kwiatowej.
        Regularne podlewanie.
           Ściółkowanie wokół roślin.
        Monitoring pod kątem <a href="https://www.medianauka.pl/poskrzypka-liliowa" class="link-1">poskrzypki liliowej (Lilioceris lilii)</a>.
           Obserwacja pod kątem szarej pleśni.
          Drugie nawożenie lilii białej.
           Obserwacja wirusów – przebarwienia i mozaika na liściach mogą wskazywać na wirusy przenoszone przez mszyce; porażone rośliny usunąć i zniszczyć; nie kompostować.
          Kwitnie lilia biała.
           Formowanie zimowej rozety – wyjątkowa cecha lilii białej; przy nasadzie łodygi w lipcu–sierpniu zaczynają wyrastać nowe liście zimowej rozety; nowe liście krótkie i ciemnozielone; rosną ku podstawie ziemi.
          Okres spoczynku lilii białej (nic nie robimy, nawet nie podlewamy).
           Trecie nawożenie lilii białej.
           Po kwitnieniu liście stopniowo żółkną – naturalne zjawisko; linia biała po kwitnieniu kieruje zasoby do regeneracji cebulki; liście muszą pozostać na roślinie jak najdłużej dla prawidłowej regeneracji cebulki.
           Przesadzanie i dzielenie lilii białej.
           Zamieranie łodyg kwiatostanowych – po kwitnieniu łodygi stopniowo żółkną i zasychają; można je wyciąć przy nasadzie gdy całkowicie żółte; nie wycinać zielonej łodygi.
          Sadzenie lilii białej.
           Nawożenie jesienne – skromna dawka kompostu lub nawozu fosforowo-potasowego wokół roślin; wzmacnia rozety i cebulki przed zimą.
          Wegetacja jesienna lilii białej.
          Wysiew nasion lilii białej.
          Kwitnie lilia bulwkowata.
           Sadzenie cebulek lilii tygrysiej.
       Regularne podlewanie przy podstawie roślin.
          Nawożenie w fazie intensywnego wzrostu i pojawienia się pąków.
        Monitoring mszycy tytoniowej i szarej pleśni.
         Kwitnienie lilii tygrysiej.
         Efektowne pomarańczowe kwiaty z ciemnymi plamkami – charakterystyczna cecha gatunku.
          Rozmnażanie przez bulwki boczne i podział cebulek.
           Sadzenie cebulek jesienią – alternatywny termin.
          Dojrzewanie łodyg po kwitnieniu – zakaz wcześniejszego cięcia.
           Opcjonalne wykopywanie cebulek lub pozostawienie w gruncie.
          Okrycie cebulek na zimę przy pozostawieniu w gruncie.
      Regularne podlewanie przy stanowiskach suchych.
          Nawożenie wiosenne organiczne.
           Wiosenne sadzenie cebulek – alternatywny termin.
         Monitoring mszycy tytoniowej i szarej pleśni.
          Kwitnienie lilii złotogłów.
          Charakterystyczne kwiaty z odgiętymi płatkami i intensywnym zapachem.
          Dojrzewanie łodyg po kwitnieniu i zbiory nasion.
          Sadzenie cebulek lilii złotogłów – optymalny termin.
          Naturalizacja lilii złotogłów w ogrodzie leśnym.
          Jesienne porządkowanie i ściółkowanie cebulek.
         Podział kęp i sadzenie liliowca rdzawego z pojemnika.
           Wiosenne porządkowanie kęp.
     Regularne podlewanie przez cały sezon wegetacyjny.
          Nawożenie wiosenne organiczne i mineralne.
      Ekspansywne rozrastanie przez kłącza – kontrola przy małych ogrodach.
          Kwitnienie liliowca rdzawego.
          Każdy kwiat liliowca trwa tylko jeden dzień – sukcesywne kwitnienie przez kilka tygodni.
           Usuwanie przekwitłych kwiatów i łodyg kwiatostanowych.
          Monitoring plamistości liści i przędziorka.
          Jesienne porządkowanie i ściółkowanie kęp.
          Kwitnie liliowiec żółty.
          Kwitnie miecznica wąskolistna.
          Kwitnie mieczyk błotny.
          Kwitnie mieczyk dachówkowaty.
          Kwitnie narcyz biały.
          Kwitnienie wczesnych odmian narcyza trąbkowego – odmiany wczesne ('February Gold', 'Jetfire') kwitną już w marcu; charakterystyczne duże kwiaty z efektowną długą trąbką (koroną) w centrum; kwiaty żółte kremowe lub dwukolorowe; intensywny przyjemny zapach. Kwiecień to szczyt sezonu narcyza trąbkowego. Narcyz trąbkowy wydziela intensywny przyjemny zapach; jeden z symboli wiosennego ogrodu; zapach wyczuwalny z kilku metrów przy ciepłej i słonecznej pogodzie. Roślina atrakcyjna dla wczesnych owadów – pszczoły trzmiele i inne owady zapylające chętnie odwiedzają kwiaty narcyza; cenny wczesny pożytek wiosenny.
           Nawożenie po pojawieniu się liści – skromna dawka nawozu wieloskładnikowego lub specjalnego nawozu do cebulek wokół roślin; wspomaga kwitnienie i regenerację cebulek po kwitnieniu.
         Podlewanie przy suszy – przy niedoborze wody kwitnienie jest krótsze a cebulki słabiej się regenerują po kwitnieniu.
           Nie usuwać liści po kwitnieniu – liście narcyza muszą pozostać na roślinie przez min. 6–8 tygodni po kwitnieniu; przedwczesne usunięcie liści to słabe kwitnienie lub brak kwitnienia w następnym roku.
          Zamieranie liści – po kwitnieniu liście stopniowo żółkną i zasychają; naturalne zjawisko – narcyz wchodzi w letni spoczynek; liście pozostawić do pełnego zasychania (min. 6–8 tygodni od początku kwitnienia). Absolutnie nie kosić trawnika z naturalizowanymi narcyzami przed zasychaniem liści – liście muszą całkowicie uschnąć przed koszeniem; zazwyczaj do końca maja lub początku czerwca; jest to bezwzględna zasada decydująca o kwitnieniu w kolejnym roku. Nie wiązać ani nie składać liści – choć jest to powszechna praktyka dla poprawienia estetyki liście złożone lub związane fotosyntezują znacznie słabiej; lepiej posadzić przykrywające byliny między narcyzami niż wiązać liście.
          Nawożenie po kwitnieniu – ostatnia dawka nawozu do cebulek lub wieloskładnikowego; wzmacnia cebulkę przed letnim spoczynkiem; szczególnie ważne przy naturalizacji w trawniku gdzie składniki pokarmowe są ograniczone.
          Główny termin sadzenia cebulek – wrzesień i październik to optymalny czas sadzenia narcyzów.
         Kwitnie pajęcznica gałęzista,.
          Kwitnie pajęcznica liliowata.
          Wysiew nasion na rozsadę pod osłonami (skrzynki, inspekty).
         Wysiew nasion pora do gruntu.
           Nawożenie startowe (nawóz azotowy).
          Sadzenie rozsady w gruncie (od połowy maja, po przymrozkach).
           Usypywanie kopczyków pokół porów.
           Regularne podlewanie.
           Odchwaszczanie grządek pora.
           Nawożenie azotowe (pogłówne).
           Dalsze obsypywanie ziemią.
           Podlewanie w upały.
           Kontrola pod kątem szkodników (mszyce, miniarki porowe, śmietka cebulanka) oraz chorób (rdza pora, zgnilizna podstawy).
           Obsypywanie i pielęgnacja.
           Pierwsze zbiory odmian wczesnych (letnie).
           Zbiory odmian średnio-wczesnych.
          Zbiory odmian jesiennych i zimowych pora.
        Zbiory odmian zimowych (mrozoodporne do –15°C).
          Planowanie uprawy i zamawianie cebul z katalogów.
           Ochrona rosnących pędów przed marcowymi przymrozkami.
         Silny zapach szachownicy cesarskiej odstraszy nornice i krety.
          Kwitnienie szachownicy cesarskiej.
          Imponująca pionowa sylweta z koroną kwiatów.
         Podlewanie umiarkowane w fazie wzrostu i kwitnienia.
          Dojrzewanie liści po kwitnieniu – zakaz ścinania przez 6–8 tygodni.
          Wykopywanie cebul przy ciężkich i mokrych glebach.
          Przygotowanie stanowisk i kontrola cebul przed sadzeniem.
           Sadzenie cebul szachownicy cesarskiej.
          Zakorzenienie cebul przed zimą.
          Planowanie uprawy i zamawianie cebul z katalogów.
   Utrzymanie wilgoci gleby przez cały rok.
         Kwitnienie szachownicy kostkowatej.
          Charakterystyczny szachownicowy wzór kwiatów.
          Dojrzewanie liści po kwitnieniu – zakaz koszenia trawnika.
           Naturalizacja przez samosiewy i cebulki potomne.
          Przygotowanie i zakup cebul do jesiennego sadzenia.
          Przygotowanie stanowisk pod sadzenie szachownicy.
           Sadzenie cebul szachownicy kostkowatej.
          Kwitnie szafirek armeński.
           Ślimaki i gryzonie – wczesne liście szafirka zazwyczaj omijane przez ślimaki ze względu na nieapetyczny smak; gryzonie (nornice krety) mogą niszczyć cebule; przy silnych problemach siatki ochronne lub sadzenie w koszyczkach siatkowych.
           Usuwanie przekwitłych kwiatostanów.
           Dojrzewanie liści – maj to miesiąc krytyczny dla jakości cebul na przyszły rok; wąskie liście szafirka produkują cukry gromadzone w cebuli; liści nie ścinać przed ich naturalnym żółknięciem; minimum 6 tygodni po kwitnieniu liście muszą pozostać nienaruszone; szafirek ma tę zaletę, że liście stosunkowo szybko zasychają i są mniej uciążliwe niż u tulipanów.
           Opcjonalne wykopywanie cebul.
           Główny termin sadzenia cebul – wrzesień to optymalny czas na sadzenie szafirka armeńskiego.
          Kwitnie szafirek drobnokwiatowy.
          Kwitnie szafirek miękkolistny.
          Sadzenie krokusów.
         Okres spoczynku krokusów.
          Przesadzanie i dzielenie krokusów.
          Wysiew nasion krokusów.
          Kwitną krokusy na górskich łąkach.
        Cebulki w zimowym spoczynku lub aktywnie kwitnące.
         Kwitnienie krokusa złocistego.
          Jeden z najwcześniej kwitnących kwiatów – często kwitnie spod śniegu.
          Dojrzewanie liści po kwitnieniu – zakaz koszenia trawnika.
           Naturalizacja i samoistne rozsiewanie krokusa złocistego.
       Cebulki w letnim spoczynku w gruncie.
          Opcjonalne wykopywanie cebulek przy zagęszczeniu kęp.
          Zamawianie cebulek krokusa złocistego z katalogów.
          Sadzenie cebulek krokusa złocistego.
          Zakorzenienie cebulek przed zimą.
           Główny termin sadzenia cebulek do gruntu.
           Główny termin wysiewu nasion szalotki F1 na rozsadę.
           Nawożenie.
           Ściółkowanie agrowłókniną.
           Sadzenie rozsady szalotki F1.
          Podlewanie regularne.
         Odchwaszczanie.
           Nawożenie pogłówne.
          Pierwsze szkodniki wiosenne.
           Nawożenie: ostatnia dawka nawozu azotowego.
           Nać stopniowo zaczyna żółknąć i opadać – naturalne oznaki dojrzewania; rośliny kierują zasoby do cebulek; 3–4 żółte liście to sygnał zbliżającego się zbioru.
           Obserwacja pod kątem mączniaka rzekomego cebuli (Peronospora destructor).
           Zbiór zielonej naci.
         Kwitnie szalotka.
           Zbiór wczesnych odmian i szalotki z tuneli.
           Obserwacja pod kątem rdzy.
           Główny sezon zbiorów.
           Selekcja materiału sadzeniowego.
           Uprawa poplonowa lub nawóz zielony na stanowisku po zbiorach – gorczyca, facelia lub owies; szybko wzbogacają glebę przed jesienią.
          Sadzenie szalotki ozimej.
           Ściółkowanie ozimych nasadzeń.
          Wysiew nasion szczypiorku do gruntu pod szkło.
           Optymalny termin podziału starych kęp.
           Nawożenie wiosenne zimujących roślin.
           Usunięcie obumarłych, ubiegłorocznych liści ze starych kęp – poprawa cyrkulacji powietrza i estetyki.
    Zbiór plonów szczypiorku.
       Podlewanie.
           Decyzja o kwiatostanach.
           Ściółkowanie między kępami – hamuje chwasty i utrzymuje wilgoć.
        Wysiew nasion szczypiorku do gruntu.
           Nawożenie pogłówne.
           Cięcie po kwitnieniu.
         Kwitnie szczypiorek.
           Usuwanie kolejnych kwiatostanów.
           Odchwaszczanie między kępami – chwasty w czerwcu rosną intensywnie; szczypiorek przy zagłuszeniu daje słabe plony.
           Możliwe ataki wciornastków i przędziorka.
           Uzupełnienie ściółki między kępami – chroni przed przesychaniem gleby w upałach.
           Silne ścinanie kęp.
           Nawożenie.
           Podział kęp wieloletnich.
           Odchwaszczanie i uzupełnienie ściółki przed jesienią.
           Kwitnie szparag cienkolistny.
          Wysiew nasion na rozsadę.
       Możliwy zbiór szparagów.
           Usunięcie ubiegłorocznych łodyg.
          Sadzenie koron szparagowych.
           Pielęgnacja rozsady z nasion.
       Regularne podlewanie.
       Odchwaszczanie.
        Obserwacja pod kątem rdzy szparagowej.
          Nawożenie po pierwszych zbiorach.
          Obserwacja pod kątem chrząszcza poskrzypka szparagowa (Crioceris asparagi).
         Kwitnie szparag lekarski.
         Ściółkowanie między rzędami – odświeżenie warstwy słomy lub kory; utrzymuje wilgoć przez całe lato.
           Czerwone jagody na naci – u roślin żeńskich na naci formują się małe, zielone, a potem intensywnie czerwone jagody; nasiona w jagodach kiełkują i mogą dawać samosiewy; zebrać jagody przed dojrzeniem dla ograniczenia samosiewu lub pozostawić dla ptaków.
          Uprawa białych szparagów.
           Nawożenie pogłówne.
           Nawożenie.
           Nawożenie jesienne korzeni.
          Sadzenie koron jesienią.
           Cięcie zasychającej naci.
           Ściółkowanie na zimę.
          Kwitnie śniedek Bouchego.
          Kwitnie śniedek zwisły.
          Kwitnie śnieżyca letnia.
         Kwitnie śnieżyca wiosenna.
          Sadzenie roślin.
           Regularne podlewanie, jeśli kwiecień suchy.
           Ściółkowanie gleby kompostem lub liśćmi wokół roślin.
           Liście stopniowo żółkną i zasychają.
           Rozsiewanie naturalne.
           Oznaczenie miejsca sadzenia.
        Możliwy podział i przesadzanie cebulek.
           Odchwaszczanie stanowiska – przed wschodami jesiennymi usunąć chwasty z miejsca sadzenia.
        Kwitnie śnieżyczka przebiśnieg.
           Nawożenie po pojawieniu się liści – skromna dawka nawozu do cebulek lub kompostu wokół roślin; wspomaga kwitnienie i regenerację cebulek.
           Najlepszy termin sadzenia 'in the green'.
           Nie usuwać liści po kwitnieniu – liście śnieżyczki muszą pozostać na roślinie przez min. 6 tygodni po kwitnieniu; fotosyntezują i uzupełniają zasoby energetyczne cebulki na kolejny rok; przedwczesne usunięcie liści to najczęstsza przyczyna słabego kwitnienia w kolejnych latach.
          Podlewanie – śnieżyczka po kwitnieniu regeneruje cebulkę i potrzebuje wilgotnej gleby; przy suchej wiośnie regularne podlewanie co 5–7 dni.
           Podział kęp 'in the green'.
           Zamieranie liści – po kwitnieniu liście stopniowo żółkną i zasychają; naturalne zjawisko – śnieżyczka wchodzi w letni spoczynek; liście pozostawić do pełnego zasychania (min. 6 tygodni od kwitnienia).
           Nawożenie przy zamierających liściach – ostatnia dawka nawozu kompostu lub nawozu do cebulek; cebulka gromadzi zasoby na kolejny rok kwitnienia; nawożenie w tym czasie jest bardzo korzystne.
          Główny termin sadzenia cebulek.
          Sadzenie.
          Wzrost wiosenny.
         Kwitnie trytoma groniasta.
          Przekwitłe łodygi kwiatowe ścinamy u nasady, gdy ostatnie kwiaty zwiędną.
          Pierwsze nawożenie.
           Drugie nawożenie.
           Trzecie nawożenie (opcjonalne).
        Regularne podlewanie.
          Przygotowanie do zimy — nie ścinamy liści, zbieramy je w snop i związujemy nad szyjką korzeniową, obsypanie szyjki korzeniowej, przykrycie kopczyka agrowłókniną lub jutą.
          Wiosenne odkrywanie — zdejmujemy okrywę zimową stopniowo, w kilku etapach.
          Rozmnażanie poprzez podział kępy.
          Kwitnie tulipan ogrodowy.
           Sprawdzenie pH gleby – tulipan preferuje pH 6,0–7,5; tolerancyjny ale przy glebach zbyt kwaśnych rośnie słabiej.
         Kwitną tulipany.
           Nawożenie po pojawieniu się liści.
         Podlewanie przy suszy.
          Nie kosić i nie usuwać liści przed ich zasychaniem – zasada bezwzględna; liście pracują dla cebulki przez 6 tygodni po kwitnieniu; złamanie tej zasady = brak kwitnienia w kolejnym roku. Nie wiązać ani nie składać liści – liście złożone lub związane fotosyntezują znacznie słabiej; przykryć zamierające liście bylinami rozwijającymi się w tym czasie.
           Nawożenie po kwitnieniu – dawka nawozu fosforowo-potasowego wzmacnia cebulkę podczas regeneracji; nie nawozić azotem.
           Zamieranie liści – po kwitnieniu liście stopniowo żółkną i zasychają; naturalne zjawisko – tulipan wchodzi w letni spoczynek; liście pozostawić do pełnego zasychania; min. 6 tygodni od początku kwitnienia.
           Możliwe wykopywanie cebulek – gdy liście całkowicie suche.
          Termin sadzenia cebulek.
           Ściółkowanie posadzonych cebulek – warstwa kompostu lub liści (8–10 cm) nad miejscami sadzenia; chroni cebulki przed głębszym przemarzaniem przy bezśnieżnych zimach; szczególnie ważna przy późnym sadzeniu (koniec października).
          Pojawienie się liści zimowita jesiennego.
           Nawożenie (opcjonalne).
           Obserwacja pod kątem ślimaków.
           Liście zaczynają żółknąć i obumierać.
           Oznakuj miejsca sadzenia paliczkami, aby ich nie przekopać.
          Główny termin sadzenia cebuli zimowita.
           Podlewaj posadzone cebule jeśli susza.
         Kwitnie zimowit jesienny.
          Po przekwitnięciu pojawia się zalążnia.
         Kwitnie złoć łąkowa.
          Kwitnie złoć mała.
          Kwitnie złoć polna.
         Kwitnie złoć żółta.
         Kwitnie złotnica żółta.


Filmy


Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

  • Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich — Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003
  • Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski — Botanika. Systematyka, ISBN 978-83-01-13953-7, PWN 2013
  • Lucjan Rutkowski — Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004

© medianauka.pl, 2017-05-13, RZAD-142/23736
Data aktualizacji artykułu: 2023-12-26





FacebookWhatsAppTwitter/XLinkedInEmail
©® Media Nauka 2008-2026 r.