Liliowce
Liliowce (Liliales) to rząd roślin naczyniowych nasiennych okrytozalążkowych jednoliściennych. Zaliczamy do niego minimum 4200 gatunków, z czego w rodzimej florze występuje około 76 gatunków. Systematyka tego rzędu jest dyskusyjna. Często rodziny amarylkowatych, szparagowatych, funkiowatych wydziela się do odrębnych rzędów.
Rodziny
Alfabetyczny wykaz opublikowanych rodzin.
| Nazwa rodziny | Nazwa łacińska | Liczba gatunków | Czy występuje w Polsce? | |
|---|---|---|---|---|
| Świat | Polska | |||
| agawowate | Agavoideae | 400 | 0 | Nie |
| amarylkowate | Amaryllidaceae | 900 | 5 | Tak |
| funkiowate | Hostaceae | 40 | 0 | Nie |
| kosaćcowate | Iridaceae | 1800 | 8 | Tak |
| liliowate | Liliaceae | 700 | 62 | Tak |
| szparagowate | Asparagaceae | 300 | 1 | Tak |
| zimowitowate | Colchicaceae | 250 | 1 | Tak |
| złotogłowowate | Asphodelaceae | 330 | 0 | Nie |
Występowanie i środowisko
Liliowce są obecne na wszystkich kontynentach w strefie od tropików po tereny o klimacie umiarkowanym.
Morfologia i anatomia
To najczęściej geofity, wyposażone w podziemne kłącza, cebule lub bulwy. Owocem jest zwykle torebka. Kwiaty często niezwykle piękne i duże.
Najbardziej popularne gatunki roślin
Oto wykaz dziesięciu (TOP 10) najbardziej popularnych gatunków roślin z tego rzędu. Jako kryterium popularności danej rośliny przyjęto częstość jej wyszukiwania w przeglądarce internetowej (w przypadku gdy nasz serwis posiada takie dane).
- por
- szafran wiosenny, krokus
- czosnek niedźwiedzi
- cebula
- szalotka
- difenbachia Seguiny
- trytoma groniasta
- szczypiorek
- juka karolińska
- dracena wonna
Kalendarz przyrody
Kolejne numery w tabeli oznaczają miesiące. Kolorowa kolumna oznacza bieżący miesiąc. Kropkami zaznaczono zdarzenie, które trwa przez cały okres, a trójkątami tylko początek lub koniec miesiąca. Na końcu tabeli znajduje się filtr, za pomocą można ograniczyć liczbę wyświetlanych wierszy do bieżącej daty.
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | Opis |
| ● | ● | ● | Kwitnie cebula. | |||||||||
| ● | Wysiew cebuli do gruntu na suszenie i przechowywanie. | |||||||||||
| ● | ● | ▸ | Wysiew cebuli czosnkowej do gruntu. | |||||||||
| ◂ | ▸ | Wysadzanie cebuli warzywnej do gruntu, wcześniej wysianej (w marcu) pod szkłem. | ||||||||||
| ◂ | ▸ | Wysadzanie nasion dla pozyskania dymki | ||||||||||
| ◂ | ● | Wysadzanie dymki do gruntu. | ||||||||||
| ● | ● | Zbiór cebuli z uprawy letniej | ||||||||||
| ◂ | ● | ● | Zbiór cebuli z uprawy zimowej | |||||||||
| ◂ | ▸ | Zbiór cebuli dymki | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie cebulica dwulistna. | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie cebulica syberyjska. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie ciemiężyca zielona. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie czosnek dęty. | |||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | Termin zbioru czosnku dętego. | ||||
| ● | ● | Kwitnie czosnek główkowaty. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie czosnek kulisty. | |||||||||
| ◂ | ● | ▸ | Kwitnie czosnek niedźwiedzi. | |||||||||
| ● | ● | Kwitnie czosnek pospolity. | ||||||||||
| ● | ▸ | Pora sadzenia odmian wiosennych czosnku | ||||||||||
| ◂ | ● | ▸ | Pora sadzenia odmian zimowych czosnku | |||||||||
| ● | Nawozimy czosnek tuż przed sadzeniem | |||||||||||
| ◂ | ▸ | Nawozimy czosnek podczas rozwoju liści. | ||||||||||
| ◂ | ▸ | Czosnek wymaga intensywnego podlewania. | ||||||||||
| ◂ | ● | ▸ | Zbiór czosnku. | |||||||||
| ● | ▸ | Kwitnie czosnek siatkowaty. | ||||||||||
| ● | ● | Rośnie czosnek skalny. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie czosnek winnicowy. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie czosnek zielonawy. | |||||||||
| ● | Kwitnie czworolist pospolity. | |||||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie funkia 'Blue Vision'. | |||||||||
| ● | Kwitnie funkia 'Earth Angel'. | |||||||||||
| ● | Kwitnie funkia 'Fortunei Hyacinthina'. | |||||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie funkia 'Frosted Jade'. | |||||||||
| ● | ● | Kwitnie funkia 'Gloriosa'. | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie funkia 'Gold Regal'. | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie funkia 'June'. | ||||||||||
| ● | Kwitnie funkia 'Jurassic Park'. | |||||||||||
| ● | ● | Kwitnie funkia 'Winter Snow'. | ||||||||||
| ● | Kwitnie funkia powabna (piękna). | |||||||||||
| ● | ● | Kwitnie funkia Siebolda. | ||||||||||
| ● | ● | Czas przesadzania gasterii brodawkowatej. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | Można stosować nawozy dla gasterii brodawkowatej. | |||||
| ● | ● | ● | Kwitnie glorioza wspaniała. | |||||||||
| ◂ | ● | ▸ | Kwitnie hiacynt wschodni. | |||||||||
| ● | ● | Kwitnie jagodowiec woelkokwiatowy. | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie juka karolińska. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie kliwia pomarańczowa. | ||||||||
| ● | ● | Kwitnie kokoryczka sierpowata. | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie kokoryczka wielkokwiatowa. | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie kokoryczka wonna. | ||||||||||
| ● | ▸ | Kwitnie konwalia majowa. | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie konwalijka dwulistna. | ||||||||||
| ● | ▸ | Kwitną kosaćce bródkowe. | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie kosaciec gładki. | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie kosaciec mieczolistny. | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie kosaciec niemiecki. | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie kosaciec niski. | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie kosaciec pstry. | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie kosaciec syberyjski. | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie kosaciec szczecinkowaty. | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie kosaciec trawolistny. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie kosaciec żółty. | |||||||||
| ● | ▸ | Sadzenie lilii białej | ||||||||||
| ● | ● | Wegetacja jesienna lilii białej | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Zimowanie lilii białej w postaci zielonej rozety | |||||||
| ● | Wzrost wiosenny lilii białej łodygi kwiatowej | |||||||||||
| ◂ | ● | Okres spoczynku lilii białej (nic nie robimy, nawet nie podlewamy) | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie lilia biała. | ||||||||||
| ● | ▸ | Nawożenie lilii białej | ||||||||||
| ◂ | ● | Drugie nawożenie lilii białej | ||||||||||
| ● | Trecie nawożenie lilii białej | |||||||||||
| ● | Przesadzanie i dzielenie lilii białej | |||||||||||
| ● | ● | Wysiew nasion lilii białej | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie lilia bulwkowata. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie lilia tygrysia. | |||||||||
| ● | ● | Kwitnie lilia złotogłów. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ▸ | Kwitnie liliowiec rdzawy. | |||||||
| ● | ● | Kwitnie liliowiec żółty. | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie miecznica wąskolistna. | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie mieczyk błotny. | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie mieczyk dachówkowaty. | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie narcyz biały. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie pajęcznica gałęzista, | |||||||||
| ● | ● | Kwitnie pajęcznica liliowata. | ||||||||||
| ◂ | ▸ | Wysiew nasion na rozsadę pod osłonami (skrzynki, inspekty) | ||||||||||
| ◂ | ● | ● | Wysiew nasion pora do gruntu. | |||||||||
| ● | Nawożenie startowe (nawóz azotowy) | |||||||||||
| ◂ | ▸ | Sadzenie rozsady w gruncie (od połowy maja, po przymrozkach) | ||||||||||
| ● | Usypywanie kopczyków pokół porów. | |||||||||||
| ● | Regularne podlewanie | |||||||||||
| ● | Odchwaszczanie grządek pora | |||||||||||
| ● | Nawożenie azotowe (pogłówne) | |||||||||||
| ● | Dalsze obsypywanie ziemią | |||||||||||
| ● | Podlewanie w upały | |||||||||||
| ● | Kontrola pod kątem szkodników (mszyce, miniarki porowe, śmietka cebulanka) oraz chorób (rdza pora, zgnilizna podstawy) | |||||||||||
| ● | Obsypywanie i pielęgnacja | |||||||||||
| ● | Pierwsze zbiory odmian wczesnych (letnie) | |||||||||||
| ● | Zbiory odmian średnio-wczesnych | |||||||||||
| ● | ● | Zbiory odmian jesiennych i zimowych pora | ||||||||||
| ● | ● | ▸ | ● | Zbiory odmian zimowych (mrozoodporne do –15°C) | ||||||||
| ● | ● | Kwitnie szachownica cesarska. | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie szachownica kostkowata. | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie szafirek armeński. | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie szafirek drobnokwiatowy. | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie szafirek miękkolistny. | ||||||||||
| ● | ● | Sadzenie krokusów | ||||||||||
| ● | ● | ● | Okres spoczynku krokusów | |||||||||
| ● | ● | Przesadzanie i dzielenie krokusów | ||||||||||
| ● | ● | Wysiew nasion krokusów | ||||||||||
| ● | ● | Kwitną krokusy na górskich łąkach. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie szafran (krokus) złocisty. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie szalotka. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie szczypiorek. | |||||||||
| ◂ | ▸ | Wysiew nasion szczypiorku do gruntu pod szkło. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | Wysiew nasion szczypiorku do gruntu. | ||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | Zbiór plinów szczypiorku z ogródka. | ||||
| ● | Kwitnie szparag cienkolistny. | |||||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie szparag lekarski. | |||||||||
| ◂ | ● | ● | ● | ● | Możliwy zbiór szparagów. | |||||||
| ● | ● | Kwitnie śniedek Bouchego. | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie śniedek zwisły. | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie śnieżyca letnia. | ||||||||||
| ◂ | ● | ● | Kwitnie śnieżyca wiosenna. | |||||||||
| ◂ | ● | ● | ● | Kwitnie śnieżyczka przebiśnieg. | ||||||||
| ◂ | ● | Sadzenie | ||||||||||
| ● | ● | Wzrost wiosenny | ||||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie trytoma groniasta. | |||||||||
| ● | ● | Przekwitłe łodygi kwiatowe ścinamy u nasady, gdy ostatnie kwiaty zwiędną | ||||||||||
| ● | ▸ | Pierwsze nawożenie | ||||||||||
| ● | Drugie nawożenie | |||||||||||
| ● | Trzecie nawożenie (opcjonalne) | |||||||||||
| ● | ● | ● | ● | Regularne podlewanie | ||||||||
| ● | ● | Przygotowanie do zimy — nie ścinamy liści, zbieramy je w snop i związujemy nad szyjką korzeniową, obsypanie szyjki korzeniowej, przykrycie kopczyka agrowłókniną lub jutą | ||||||||||
| ● | ● | Wiosenne odkrywanie — zdejmujemy okrywę zimową stopniowo, w kilku etapach. | ||||||||||
| ● | ● | Rozmnażanie poprzez podział kępy | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie tulipan ogrodowy. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Kwitną tulipany. | |||||||||
| ● | ● | Pojawienie się liści zimowita jesiennego. | ||||||||||
| ● | Nawożenie (opcjonalne) | |||||||||||
| ● | Obserwacja pod kątem ślimaków | |||||||||||
| ● | Liście zaczynają żółknąć i obumierać | |||||||||||
| ● | Oznakuj miejsca sadzenia paliczkami, aby ich nie przekopać. | |||||||||||
| ● | ▸ | Główny termin sadzenia cebuli zimowita | ||||||||||
| ● | Podlewaj posadzone cebule jeśli susza | |||||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie zimowit jesienny. | |||||||||
| ● | ● | Po przekwitnięciu pojawia się zalążnia | ||||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie złoć łąkowa. | |||||||||
| ● | ● | Kwitnie złoć mała. | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie złoć polna. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie złoć żółta. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie złotnica żółta. |
Filmy
Bibliografia
Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:
- Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich — Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003
- Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski — Botanika. Systematyka, ISBN 978-83-01-13953-7, PWN 2013
- Lucjan Rutkowski — Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
© medianauka.pl, 2017-05-13, RZAD-142/23736
Data aktualizacji artykułu: 2023-12-26





