Czosnek dęty, cebula siedmiolatka

Czosnek dęty, cebula siedmiolatka (Allium fistulosum) to wieloletniej gatunek rośliny z rodziny liliowatych. Uprawiany jako warzywo. Jadalne są liście. Ma też lecznicze właściwości.

Występowanie i środowisko PL - tylko ogrody

W naturze nie występuje. Jego pochodzenie nie jest znane lub niepewne (prawdopodobnie Syberia).

Tryb życia i zachowanie

Kwitnie w okresie od czerwca do sierpnia.

Morfologia i anatomia

Osiąga wysokość 60-120 cm.

Łodyga jest dęta.

Liście są rurkowate, zimotrwałe.

Kwiaty są biało-zielone, zebrane w kulisty baldach.

Cebule są brązowe, zebrane po kilka sztuk.

Ochrona i zagrożenia

Brak danych.

Biologia i ekologia

Kolor kwiatów:
Grupa roślin: bylina.
Stanowisko: nasłonecznione.
Użytek: rośliny uprawne, warzywa, roślina lecznicza, zioła.
Strefy mrozoodporności: 6-9. Uprawa w Polsce na zewnątrz jest możliwa na terenie całego kraju.
Forma życiowa według klasyfikacji Raunkiaera: geofit.
Kategoria przybysza: roślina uprawiana.
Diploidalna liczba chromosomów: 2n=16.
Status popularności rośliny: gatunek znany, roślina popularna, znajduje się pośród 500 najbardziej znanych wśród Polaków roślin.
Jadalność: Gatunek jadalny.

Kalendarz przyrody

1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	Opis
					●	●	●					Kwitnie czosnek dęty.

Liczba zadań dostępnych dodatkowo w Kalendarzu ogrodnika: 22

Zobacz nasz Kalendarz ogrodnika - interaktywne narzędzie wspomagane technologią AI, które pomoże Ci zaplanować i uporządkować pracę w ogrodzie przez cały sezon. Śledź postęp prac, odznaczaj wykonane zadania i twórz własny harmonogram dopasowany do Twojego ogrodu. Dodawaj wybrane gatunki roślin i otrzymuj dopasowane wskazówki dotyczące ich uprawy. Znajdziesz tu także praktyczne porady dotyczące warzyw, owoców, drzew, krzewów ozdobnych, bylin i ziół. Sprawdź i przekonaj się, jak łatwo możesz zadbać o swój ogród krok po kroku.

Uprawa

Czynności i właściwości	Opis
Odczyn gleby	Gleba lekko kwaśna do lekko zasadowej . pH 6.0-7.5
Właściwości gleby	Podłoże próchnicze, przepuszczalne.
Trudność uprawy	Uprawa i pielęgnacja łatwa.
Zmianowanie	Wieloletnia roslina — nie zmianowana (zostaje na miejscu wiele lat). Przy zakładaniu nowej grządki unikaj miejsc po cebuli, porze, czosnku — przerwa 3–4 lata (wspólne choroby).
Czas uprawy	Wieloletnia — żyje i plonuje przez 10–20 lat przy regularnym podziale. Zbiera się od marca do listopada–grudnia, a przy łagodnych zimach przez cały rok!
Nawożenie	Kompost przed sadzeniem (3–4 kg/m²) + nawóz azotowy wiosną i po każdym zbiorze + nawóz potasowy jesienią.
Podlewanie	Wymaga regularnego podlewania.
Mrozoodporność	Doskonała — do –20°C i poniżej! Jedna z najbardziej mrozoodpornych roślin warzywnych. Korzenie przeżywają nawet przy –30°C pod okrywą śniegu.
Odporność na warunki miejskie	Tak.
Stanowisko	Miejsce słoneczne.
Rozstawa	Wieloletnia (kępy): 15–20 cm × 30 cm / Jednoroczna (na szczypiorek): 1–2 cm × 15–20 cm.
Terminy siewu / zbioru plonów / pielęgnacji	Zobacz w kalendarzu.
Rozmnażanie	Przez podział kęp po okresie kwitnienia.
Zbiór i przechowywanie	Zbieraj zewnętrzne liście, gdy mają 20–35 cm. Świeże w lodówce do 7–10 dni. Mrożone (pokrojone) do 12 miesięcy (bez blanszowania). Suszone do 1 roku.
Zimowanie	W pełni mrozoodporna — bez żadnej ochrony w gruncie. Mulcz korzystny przy bezśnieżnych, silnych mrozach.
Przyrost roczny	Liście: do 40–60 cm wysokości / Kępa powiększa się o kilka nowych pędów rocznie — po 3–4 latach zajmuje przestrzeń 30–40 cm śred
Czas kiełkowania	10–14 dni (w temp. 16–20°C) / Przy 5°C nawet 3–4 tygodnie ale kiełkuje!
Dodatkowe informacje	Roślina wieloletnia — posadź raz, zbieraj latami — czosnek dęty nie wymaga corocznego siewu. Kępy rozrastają się samoczynnie co roku. Regularnie dziel i przesadzaj co 3–4 lata — odmładzasz roślinę i rozmnażasz! Zbieraj sukcesywnie — zawsze zostawiaj minimum 4–5 liści na roślinie. Im częściej zbierasz tym więcej rośnie. Nie ścinaj wszystkich liści naraz — roślina potrzebuje do fotosyntezy. Jedne z pierwszych zbiorów w roku — czosnek dęty ruszą w marcu–kwietniu, gdy nic innego jeszcze nie rośnie. Doskonała roślina na świeży szczypiorek przez 10–11 miesięcy w roku. Usuwaj pędy kwiatostanowe regularnie przy uprawie na liście — kwitnienie drastycznie zmniejsza jakość i ilość liści. Przy chęci zbioru nasion zostaw tylko kilka pędów. Nie nawóź nadmiernie azotem — zbyt dużo azotu = miękkie, wodniste liście podatne na choroby. Umiarkowane nawożenie daje twardsze i smaczniejsze liście. Stała wilgotność — przesychanie gleby = twarde, puste i niesmaczne liście. Mulcz między kępami to konieczność szczególnie latem. Podział co 3–4 lata — stare, zaniedbane kępy plonują coraz słabiej. Regularne dzielenie odmładza rośliny i daje nowe sadzonki. Czosnek dęty nie tworzy dużej cebuli — w odróżnieniu od cebuli zwykłej tworzy kępy cienkich pędów. To normalne i prawidłowe! Zbierasz liście i cienkie pędy, nie cebulę.

Zbiory i zastosowanie w zielarstwie

Zastosowanie	Opis
Uwaga: Informacje mają charakter edukacyjny. Przed zastosowaniem skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Zastosowanie ogólne	Roślina o leczniczych właściwościach.
Zastosowanie terapeutyczne	przeziębienie, grypa obniżona odporność ból gardła choroby układu krążenia
Sposób działania, właściwości lecznicze	Działanie antybiotyczne, reguluje poziom cholesterolu we krwi.
Przyjmowana postać	postać surowa, produkt spożywczy
Surowiec	Liście.

Pokrewne gatunki roślin

Zioła
Zobacz atlas ziół, roślin leczniczych i przyprawowych.

Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

Lucjan Rutkowski – Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
Beata Grabowska, Tomasz Kubala – Encyklopedia bylin t. I i II, ISBN 978-83-7506-845-0, Zysk i S-ka 2011
Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich – Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003
Franz-Xaver Treml – Zioła z ogrodu i balkonu - 500 ziół przyprawowych i leczniczych, ISBN 978-83-7175-702-0, Delta
Praca zbiorowa – Botanica ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, ISBN 3-8331-1916-0, Könemann 2005