Logo Serwisu Media Nauka
polska - ikona

Jastrząb, jastrząb zwyczajny, jastrząb gołębiarz
(Accipiter gentilis)

Jastrząb, jastrząb zwyczajny, jastrząb gołębiarz (Accipiter gentilis) to typowy przedstawiciel rodziny jastrzębiowatych, niezbyt liczny w naszym kraju. Samiec jest o 20% mniejszy od samicy. Wierzch ciała u obu płci jest szary. Spód jest jasny, ciemno prążkowany. W prążki są też lotki i sterówki. Nad okiem ze złotą tęczówką znajduje się dość długa, biała brew. Głowa, wierzch ciała i skrzydła młodych są brązowe, a jasny spód jest kreskowany. Skrzydła są krótsze od skrzydeł myszołowa i są dość szerokie.

Jastrząb, jastrząb zwyczajny, jastrząb gołębiarz (Accipiter gentilis)
© Erni - Fotolia.com

Nazwa gatunku
Jastrząb, jastrząb zwyczajny, jastrząb gołębiarz (Accipiter gentilis)
Nazwy obce
angielska: Northern Goshawk, Eurasian Goshawk, Goshawk
niemiecka: Habicht
czeska: Jestřáb lesní
francuska: Autour des palombes
hiszpańska: Azor común
Pierwsze opisanie gatunku
(Linnaeus, 1758)
Obszar występowania
Europa - tak; Polska - tak;
Azja - tak;
Afryka - tak;
Ameryka Północna - tak;
Ameryka Południowa - nie;
Ameryka Środkowa - nie;
Australia - nie;
Antarktyda - nie;
Jastrząb, jastrząb zwyczajny, jastrząb gołębiarz - mapa występowania na świecieJastrząb, jastrząb zwyczajny, jastrząb gołębiarz - mapa występowania w Polsce
Legenda
Legenda 1 Obszary całorocznego występowania
Legenda 2 Obszary gniazdowania
Legenda 3 Obszary zimowania
Wielkość
Długość: od 48 cm do 66 cm
Rozpiętość skrzydeł: od 95 cm do 125 cm.
Ciężar: od 600 g do 1.5 kg
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Ptaki (Aves)
Rząd: Drapieżne (Falconiformes)
Rodzina: Jastrzębiowate (Accipitridae)
Głos
W pobliżu gniazda odzywa się "gik gik, gik ...".

Występowanie i środowisko

Jest to ptak szponiasty szeroko rozpowszechniony na świecie. Można go spotkać w Europie, Azji i Ameryce Północnej, a także na niewielkim obszarze w Afryce. W Polsce nie jest liczny, ale spotykany na terenie całego kraju. Mamy zaledwie 3-4 tysiące par. Najwięcej jastrzębi występuje w Parku Kampinowskim.

Tryb życia i zachowanie

To na ogół ptak osiadły, ale niektóre populacje podejmują wędrówki. Polowanie na ofiary odbywa się w powietrzu, na ziemi lub na drzewie. Jastrząb podejmuje tylko jedną próbę pogoni. Nie lubi otwartych przestrzeni.

Kilkakrotne uderzenia skrzydłami są energiczne, później występuje faza lotu szybowcowego.

Pożywienie

Najczęściej poluje na ptaki (w tym gołębie, które stanowią duży udział w ich diecie, ale także kuraki) oraz drobne ssaki (wiewiórki, zające).

Rozmnażanie

Para ustanawia rewir lęgowy na kilka miesięcy wcześniej. Wyprowadza jeden lęg w roku. Gniazduje na drzewie, a gniazdo budowane jest przez samca i samicę z patyków i gałęzi. Gniazdo może być użytkowane przez kilka sezonów i rozrosnąć się do średnicy 1 m oraz wysokości 50 cm. Samica składa od 2 do 5(6) jaj w odstępach co dwa dni. Inkubacja trwa 35-38 dni, a zaczyna się wraz ze zniesieniem 1. lub 2. jaja. Samiec nie potrafi zajmować się pisklętami, choć dostarcza pożywienie do gniazda. Lotność młode uzyskują po 5-6 tygodniach od chwili wyklucia się. Usamodzielniają się przez kolejny miesiąc. Do rozrodu przystępują po 2-3 latach życia.

Ochrona i zagrożenia status IUCN - LC

Gatunek ten nie jest zagrożony wymarciem. Ma status LC w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych. W Polsce ptak ten podlega ochronie ścisłej. Jastrząb był uważany za szkodnika hodowli gołębi i był jeszcze niedawno tępiony przez człowieka z tego powodu.

Ciekawostki

Mimo, że samiec dostarcza pożywienie do gniazda, to gdy samica zginie, samiec nie jest w stanie zaopiekować się potomstwem. Wówczas pisklęta szybko giną.

Zdjęcia i grafiki - galeria


© medianauka.pl, 2015-05-17, GAT-808


Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
jastrząb
tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona

Okres występowania w Polsce jastrzębia.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia








Polecamy koszyk



© Media Nauka 2008-2017 r.