Logo Media Nauka

PL

Karp

Karp (Cyprinus carpio) to ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych, pierwsza udomowiona i najważniejszy gatunek hodowlany w naszym kraju. Zęby gardłowe występują w trzech szeregach. Występują dwie odmiany karpia. Pierwsza to dziki karp - sazan, a druga to karp udomowiony. Obie odmiany mają dwa dłuższe i dwa krótsze wąsiki w okolicy kącików wargi górnej, długą, nieco zaokrągloną płetwę grzbietową, słabo wciętą płetwę ogonową, krótką płetwę odbytową. Ciało jest bocznie spłaszczone.

Kształt ciała sazana jest nieco wydłużony, walcowaty, niezbyt wygrzbiecony, z mniejszą głową, małym otworem gębowym. Pokryty jest jednolicie grubą łuską. Ma jaśniejsze, złotawe boki i ciemny grzbiet.

Karp udomowiony jest mocno wygrzbiecony. Wyróżniamy cztery odmiany karpia udomowionego, spotykane w Polsce:

  • karp łuskowy (pełnołuski) - ułożenie i wygląd łusek jest podobny do sazana;
  • karp liniowy - na linii bocznej ma rząd dużych łusek lustrzanek;
  • karp lustrzeń, karp królewski, karp galicyjski - ma 1 lub 3 rzędach łusek lustrzanych po bokach ciała lub rozrzuconych;
  • karp bezłuski, golec - nie posiada łusek.

Ponadto w Polsce mamy pięć odmian barwnych: złotą, szarą, żółto-białą, brązową i niebieską.

Karp koi

Karp koi jest hodowlaną, ozdobną i udomowioną odmianą karpia. Jego hodowlę rozpoczęto w XIX wieku w Japonii. Dziś znamy wiele odmian barwnych (ponad 100). Ubarwienie zwykle pomarańczowe, białe, czarne, w plamy. Kilka zdjęć znajduje się w naszej galerii.

Karp (Cyprinus carpio)
© Alexander Raths - Fotolia.com

Występowanie i środowisko

Karp jest u nas obcym gatunkiem, który nie może się u nas rozmnażać. W naturze występuje w południowej i południowo-wschodniej części Europy oraz we wschodniej części Azji. Zamieszkuje wolno płynące rzeki o mulistym dnie i bogatej roślinności wodnej oraz zbiorniki wody stojącej. Zamieszkuje też laguny przymorskie. Znosi zasolenie wody do 2%.

Tryb życia i zachowanie

To ryba denna, przeszukująca w poszukiwaniu pokarmu muliste podłoże. Jest ciepłolubna. Lubi wodę o temperaturze 18-30 °C. Na żer wychodzi o zmroku.

Pożywienie

Zjada larwy owadów, skąposzczety, ślimaki. Zjada też pokarm pochodzenia roślinnego. Ryba w charakterystyczny sposób pobiera pokarm. Wsysa muł wraz z pokarmem, wypluwa i wchłania ponownie. Ponieważ muł opada wolniej, ryba wybiera właściwy pokarm. W hodowli może być karmiony paszami i nasionami roślin strączkowych.

Rozmnażanie

W Polsce karp w naturze nie jest zdolny do rozrodu! Tarło odbywa się wyłącznie w specjalnych stawach tarliskowych lub w wylęgarniach. W normalnych warunkach karp potrzebuje do rozrodu wody o temperaturze 18-20 °C. Tarło odbywa się od maja do czerwca na zalanych łąkach nad rzekami. Ikra przyczepia sie do traw. Z jaj małe larwy wykluwają się już po 3-5 dniach, po miesiącu stają się osobnikami młodocianymi. Po 3-4 latach staje się już dojrzały płciowo, w hodowli po niecałym roku. W jednym miocie może się znaleźć od 180 tysięcy do 1 miliona (maksymalnie 1,5 mln) jaj.

VU

Ochrona i zagrożenia

Gatunek ten jest narażony na wymarcie. Ma status VU w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych. Wymiar ochronny dla tego gatunku to 30 cm. Rozmiar ochronny nie obowiązuje w rzekach. Brak okresu ochronnego. Status VU dotyczy sazana.

Ciekawostki

Karp jest najważniejszą rybą hodowlaną w Polsce. To pierwszy udomowiony gatunek ryby. Jego hodowla rozpoczęła się prawdopodobnie w V w. p.n.e. w Chinach. Rzymianie sto lat później również go hodowali. Ważną rolę w hodowli karpia odegrał zakon cystersów, który zakładał gospodarstwa rybackie. Do Polski karp trafił w XIII w. Obecnie stanowi 50% połowu ryb słodkowodnych w Polsce. Sazana używa się do zarybiania rzek.

Zdjęcia - galeria


© medianauka.pl, 2015-11-21, GAT-1006

Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
Karp
          

Karp przystępuje do tarła

Pokaż tylko bieżące wydarzenia



Pokrewne gatunki ryb

ikonaAmur biały
Ctenopharyngodon idella
ikonaBoleń pospolity
Aspius aspius
ikonaBrzana
Barbus barbus
ikonaBrzanka Denisona
Puntius denisonii
ikonaBrzanka rekinia
Balantiocheilus melanopterus
ikonaBrzanka różowa
Puntius conchonius
ikonaBrzanka sumatrzańska
Puntius tetrazona
ikonaBrzanka wielka, brzanka Schwanenfelda
Barbonymus schwanenfeldii
ikonaCerta
Vimba vimba
ikonaCiosa
Pelecus cultratus
ikonaCzebaczek amurski
Pseudorasbora parva
ikonaDanio malabarski
Devario malabaricus
ikonaDanio pręgowany
Danio rerio
ikonaGrubowarg dwubarwny
Epalzeorhynchos bicolor
ikonaGrubowarg syjamski, kosiarka
Crossocheilus siamensis
ikonaGrubowarg złotopręgi
Epalzeorhynchus kallopterus
ikonaJaź
Leuciscus idus
ikonaJelec pospolity
Leuciscus leuciscus
ikonaKaraś pospolity
Carassius carassius
ikonaKaraś srebrzysty
Carassius gibelio
ikonaKleń
Squalius cephalus
ikonaKrąp
Blicca bjoerkna
ikonaLeszcz
Abramis brama
ikonaLin
Tinca tinca
ikonaPiekielnica
Alburnoides bipunctatus
ikonaPłoć
Rutilus rutilus
ikonaRazbora karłowata
Boraras urophthalmoides
ikonaRazbora klinowa
Trigonostigma heteromorpha
ikonaRazbora plamista
Boraras maculatus
ikonaRozpiór, siniec
Ballerus ballerus
ikonaRóżanka
Rhodeus amarus
ikonaSapa, klepiec
Ballerus sapa
ikonaStrzebla potokowa
Phoxinus phoxinus
ikonaŚwinka pospolita
Chonfrostoma nasus
ikonaTołpyga biała
Hypophthalmichthys molitrix
ikonaTołpyga pstra
Hypophthalmichthys nobilis
ikonaUkleja
Alburnus alburnus
ikonaWzdręga
Scardinius erythrophthalmus




Niektóre treści nie są dostosowane do Twojego profilu. Jeżeli jesteś pełnoletni możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych. W ten sposób będziesz miał także wpływ na rozwój naszego serwisu.
© Media Nauka 2008-2019 r.