Logo Media Nauka

Karpiowate

Karpiowate (Cyprinidae) to najliczniejsza rodzina ryb. Należy do rzędu karpiokształtnych. Są to ryby kostnoszkieletowe. Znamy około 1500 gatunków z tej rodziny.

Wygląd

Samce są zwykle mniejsze od samic.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.


Amur białyAmur biały PL

Ctenopharyngodon idella

Amur biały (Ctenopharyngodon idella) to gatunek ryby z rodziny karpiowatych. Ciało jest walcowate, podłużne. Głowa jest dość szeroka z otworem gębowym końcowym. Łuska pokrywająca ciało jest dość duża i gruba, ciemna na brzegach.


Boleń pospolityBoleń pospolity PL

Aspius aspius

Boleń pospolity, rapa, rap (Aspius aspius) to europejska ryba z rodziny karpiowatych o wąskim, długim ciele, spłaszczonym bocznie. Płetwy mają czerwonawy odcień. Grzbiet jest stalowy, boki srebrne, spód jest białawy. Szczęka dolna ma trójkątną wypukłość.


BrzanaBrzana PL

Barbus barbus

Brzana to europejska ryba słodkowodna, dorastająca do 1 m długości. Na łuskach grzbietu widać podłużne prążki. Promień najdłuższej, mocno wciętej płetwy grzbietowej jest kostny. Przy szerokim pysku znajdują się cztery wąsy czuciowe.


Brzanka DenisonaBrzanka Denisona

Puntius denisonii

Brzanka Denisona (Puntius denisonii) to gatunek ryby słodkowodnej z rodziny karpiowatych. Można się także czasem spotkać z nazwą brzanka czerwonopręga. Ciało ma torpedowaty kształt. Ubarwienie oliwkowo-srebrne.


Brzanka sumatrzańskaBrzanka sumatrzańska

Puntius tetrazona

Brzanka sumatrzańska (Puntius tetrazona) to gatunek ryby z rodziny karpiowatych, dość często spotykany w akwariach. Ciało brzanki sumatrzańskiej jest bocznie spłaszczone, wygrzbiecone. Ubarwienie żółte z czterema szerokimi, ciemnymi, poprzecznymi pasami.


Brzanka wielka, brzanka SchwanenfeldaBrzanka wielka, brzanka Schwanenfelda

Barbonymus schwanenfeldii

Brzanka wielka, brzanka Schwanenfelda (Barbonymus schwanenfeldii) to gatunek ryby słodkowodnej z rodziny karpiowatych. Ryba ta ma bocznie spłaszczone ciało, silnie wygrzbiecone, srebrzyste z dość dużymi łuskami.


Brzanka wysmukła, brzanka TitteyaBrzanka wysmukła, brzanka Titteya

Puntius titteya

Brzanka wysmukła, brzanka Titteya (Puntius titteya) to gatunek ryby z rodziny karpiowatych, należący do rodzaju brzanek (Puntius). Płetwy są wyraźnie wykształcone i zaokrąglone. Kolor ciała jest czerwonawy z jaśniejszymi i ciemniejszymi plamami.


CertaCerta PL

Vimba vimba

Certa (Vimba vimba) to gatunek ryby słodkowodnej z rodziny karpiowatych z charakterystycznym noskiem. Jest podobna do świnki pospolitej. Na grzbiecie znajduje się rowek, pozbawiony łusek. Ciało jest płaskie, smukłe. Grzbiet ma niebieskawy odcień.


CiosaCiosa PL

Pelecus cultratus

Ciosa (Pelecus cultratus) to ryba z rodziny karpiowatych o wydłużonym ciele, silnie bocznie spłaszczonym, o łukowato zakrzywionej linii brzucha i prostej linii grzbietu. Ogonowa płetwa ma duże wcięcie. Ciało z wierzchu ma ciemną, zielonkawą barwę.


Czebaczek amurskiCzebaczek amurski PL

Pseudorasbora parva

Czebaczek amurski (Pseudorasbora parva) to niewielka rybka z rodziny karpiowatych, występująca w naszych wodach jako gatunek inwazyjny. Ma wydłużone, lekko spłaszczone bocznie ciało z dużą, ciemniejszą na brzegach łuską.


Danio malabarskiDanio malabarski

Devario malabaricus

Danio malabarski (Devario malabaricus) to gatunek niewielkiej ryby kostnoszkieletowej z rodziny karpiowatych, dość często spotykany w akwariach. Kształt ciała opływowy. Boki ciała są metalicznie niebieskawe, turkusowe z żółtymi, przerywanymi paskami.


Danio pręgowanyDanio pręgowany

Danio rerio

Danio pręgowany (Danio rerio) to gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych, spotykany w akwariach. Po bokach biegnie pięć szerokich, niebieskich pasów. Pasy znajdują się także na płetwie ogonowej i odbytowej.


Grubowarg dwubarwnyGrubowarg dwubarwny

Epalzeorhynchos bicolor

Grubowarg dwubarwny (Epalzeorhynchos bicolor) to niewielka ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych. Ciało ma aksamitnie czarne, co wspaniale kontrastuje z krwistoczerwonym kolorem ogona.


Grubowarg syjamski, kosiarkaGrubowarg syjamski, kosiarka

Crossocheilus siamensis

Grubowarg syjamski, kosiarka (Crossocheilus siamensis) to niewielka ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych. Ma otwór gębowy w położeniu dolnym. Przez boki ciała biegnie szeroka ciemna pręga z jasną otoczką.


JaźJaź PL

Leuciscus idus

Jaź (Leuciscus idus) to ryba z rodziny karpiowatych, podobna do płoci. Ciało jest bocznie spłaszczone, lekko wygrzbiecone, pokryte łuskami niewielkich rozmiarów. Znana jest odmiana - złota orfa.


Jelec pospolityJelec pospolity PL

Leuciscus leuciscus

Jelec pospolity, jelec europejski (Leuciscus leuciscus) to niewielka ryba z rodziny karpiowatych. Boki ciała i spód srebrzysto-biało-żóltawe, grzbiet jest stalowy, ciemny. Płetwa odbytowa ma niewielkie wcięcie.


Karaś pospolityKaraś pospolity PL

Carassius carassius

Karaś pospolity (Carassius carassius) to jedna z najczęściej łowionych przez wędkarzy ryb w Polsce. Należy do rodziny karpiowatych. Łuski mają złoty połysk. Zęby gardłowe są ustawione w pojedynczym szeregu. Mały pysk nie jest wyposażony w wąsy.


Karaś srebrzystyKaraś srebrzysty PL

Carassius gibelio

Karaś srebrzysty, japończyk (Carassius gibelio), czasem nazywany japońcem, to ryba z rodziny karpiowatych, bliski krewniak karasia złocistego. Grzbiet ma stalowy kolor z granatowym odcieniem.


Karaś srebrzysty chiński, złota rybkaKaraś srebrzysty chiński, złota rybka

Carassius auratus

Karaś srebrzysty chiński (Carassius auratus) to gatunek ryby z rodziny karpiowatych. Gatunek ten dał początek ogromnej liczby odmian złotej rybki. Historia światowej akwarystyki zaczyna się od złotej rybki.


Kardynałek, kardynałek chińskiKardynałek, kardynałek chiński

Tanichthys albonubes

Kardynałek, kardynałek chiński (Tanichthys albonubes) to gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych, spotykanej w hodowlach akwarystycznych. Charakterystyczną cechą gatunkową są dwie pręgi biegnące przez bok ciała.


KarpKarp PL

Cyprinus carpio

Karp to ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych, pierwsza udomowiona i najważniejszy gatunek hodowlany w naszym kraju. Występują dwie odmiany karpia. Pierwsza to dziki karp - sazan, a druga to karp udomowiony.


Kiełb, kiełb krótkowąsyKiełb, kiełb krótkowąsy PL

Gobio gobio

Kiełb to pospolita ryba słodkowodna, żyjąca w polskich wodach. Ryba ta ma wydłużone ciało, cylindryczne w przekroju. Łuska jest stosunkowo duża i pokrywa całe ciało. Grzbiet jest zielonobrązowy. Boki są srebrzyste.


KleńKleń PL

Squalius cephalus

Kleń (Squalius cephalus) to ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych, z rodzaju jelców. Ryba z wierzchu jest brązowoszara. Bocznie spłaszczone ciało pokrywa srebrna łuska z ciemnymi krawędziami, u osobników starych nabiera złotego odcienia.


KrąpKrąp PL

Blicca bjoerkna

Krąp (Blicca bjoerkna) to gatunek ryby słodkowodnej z rodziny karpiowatych. Ryba ta jest podobna do leszcza. Grzbiet jest brunatny z niebieskim odcieniem. Spód i boki są srebrne.


LeszczLeszcz PL

Abramis brama

Leszcz (Abramis brama) to dość duża ryba z rodziny karpiowatych, pospolita w naszych wodach. Ryba ta ma bocznie spłaszczone ciało. Leszcz jest cenioną rybą przez wędkarzy ze względu na bardzo smaczne mięso.


LinLin PL

Tinca tinca

Lin to ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych. Ciało tej ryby jest lekko bocznie spłaszczone, wydłużone. Łuski, pokrywające ciało, są drobne. Mięso lina jest bardzo smaczne. Ryba ta jest ceniona przez wędkarzy.


PłoćPłoć PL

Rutilus rutilus

Płoć, płotka (Rutilus rutilus) to niewielka ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych, jedna z najczęściej spotykanych w naszych wodach słodkich. Płotka to ulubiony obiekt polowań szczupaka, sandacza i okonia.


Razbora klinowaRazbora klinowa

Trigonostigma heteromorpha

Razbora klinowa (Trigonostigma heteromorpha) to gatunek niewielkiej ryby z rodziny karpiowatych, chętnie hodowany przez akwarystów. Charakterystyczna dla gatunku jest plama w kształcie klina po bokach ciała. Plama ma kolor czarny lub niebieskawy.


Sapa, klepiecSapa, klepiec PL

Ballerus sapa

Sapa, klepiec (Ballerus sapa) to rodzima ryba z rodziny karpiowatych, krewniak leszcza. Ma krępe, bocznie spłaszczone, silnie wygrzbiecone ciało. Płetwa odbytowa jest dość długa. Ryba ta ma duże oczy. Lubi głębię.


Strzebla potokowaStrzebla potokowa PL

Phoxinus phoxinus

Strzebla potokowa (Phoxinus phoxinus) to rodzimy, pospolity gatunek ryby z rodziny karpiowatych o wrzecionowatym, bocznie spłaszczonym ciele i zmiennym ubarwieniu. Wzdłuż boku biegnie pasek w kolorze złota, pod nią ciemna smuga.


Świnka pospolitaŚwinka pospolita PL

Chonfrostoma nasus

Świnka pospolita (Chondrostoma nasus) to ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych. Ma ciemnoszary grzbiet, srebrzyste boki. Płetwa grzbietowa i ogonowa są ciemne. Płetwy pozostałe mają czerwony kolor. Jest podobna do certy.


Tołpyga białaTołpyga biała PL

Hypophthalmichthys molitrix

Tołpyga biała (Hypophthalmichthys molitrix) to gatunek ryby z rodziny karpiowatych, jedna z naszych największych ryb. Mięso tej ryby jest wyśmienite. W Azji odławia się znaczne ilości tołpygi.


Tołpyga pstraTołpyga pstra PL

Hypophthalmichthys nobilis

Tołpyga pstra (Hypophthalmichthys nobilis) to gatunek ryby z rodziny karpiowatych, mający spłaszczone bocznie i krępe ciało. Tołpygę pstrą wprowadza się do zbiorników, które zakwitają glonami.


UklejaUkleja PL

Alburnus alburnus

Ukleja (Alburnus alburnus) to niewielka ryba z rodziny karpiowatych o dużym znaczeniu gospodarczym. Niegdyś do produkcji sztucznej masy perłowej używano łuski uklei. Łuska jest drobna i bardzo łatwo odpada.


WzdręgaWzdręga PL

Scardinius erythrophthalmus

Wzdręga (Scardinius erythrophthalmus) to ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych, zwana przez wędkarzy krasnopiórką, dość często mylona z płocią. Wszystkie płetwy są czerwone i mają intensywny kolor. Ryba ta nie ma większego znaczenia gospodarczego.


Nazwa rodziny
Karpiowate (Cyprinidae)
Występowanie
Wszystkie kontynenty poza Antarktydą oraz wody morskie przybrzeżne.
Liczba gatunków na świecie
1500
Liczba gatunków w Polsce
Brak danych.
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Ryby kostnoszkieletowe (Osteichtyes)
Rząd: Karpiokształtne (Cypriniformes)
Rodzina: Karpiowate (Cyprinidae)
Długość ciała
od 1,2 cm do 1,5 m

Inne gatunki

  • Piekielnica (Alburnoides bipunctatus)
  • Brzanka rekinia (Balantiocheilus melanopterus)
  • Brzanka plamkopłetwa (Barbus callipterus)
  • Barbus cf. pobeguini
  • Brzanka czarnopasa (Barbus holotaenia)
  • Barilius barna
  • Razbora plamista (Boraras maculatus)
  • Razbora karłowata (Boraras urophthalmoides)
  • Danio Kerra (Brachydanio "kerri")
  • Danio tęczowy (Brachydanio albolineatus)
  • Danio kropkowany (Brachydanio nigrofasciatus)
  • Śmigałczek niebieski (Chela caeruleostigmata)
  • Cyprinella lutrensis
  • Danio krępaczek (Danio devario)
  • Danionella translucida
  • Grubowarg złotopręgi (Epalzeorhynchus kallopterus)
  • Lotniczek zwyczajny (Esomus danricus danricus)
  • Inlecypris auropurpureus
  • Grubowarg zielony (Labeo erythrurus)
  • Grubowarg nilowy (Labeo forskalii)
  • Leptobarbus hoevenii
  • Słonecznica (Leucaspius delineatus)
  • Różanka wschodnioazjatycka (Leucaspius delineatus)
  • Orfa (Leuciscus idus)
  • Luciosoma trinema
  • Grubowarg czarnozłoty (Morulius chrysophekadion)
  • Oreichthys cosuatis
  • Osteochilus microcephalus
  • Śmiglaczek szklisty (Parachela oxygastroides)
  • Strzelba potokowa (Phoxinus phoxinus)
  • Probarbus jullieni
  • Brzanka pióropuszowa (Puntius arulius)
  • Puntius asoka
  • Brzanka dwucętkowa (Puntius bimaculatus)
  • Brzanka dwupunktowa (Puntius cf. binotatus)
  • Brzanka karłowata (Puntius cf. phutunio)
  • Puntius cf. sophore
  • Brzanka różowa (Puntius conchonius)
  • Brzanka liniowana (Puntius eugrammus)
  • Brzanka klown (Puntius everetti)
  • Brzanka pręgowana (Puntius fasciatus)
  • Puntius gelius
  • Brzanka czarnopręga (Puntius lateristriga)
  • Brzanka purpurowa (Puntius nigrofasciatus)
  • Brzanka wielkołuska (Puntius oligolepis)
  • Brzanka pięciopręga (Puntius pentazona pentazona)
  • Brzanka czerwonopoliczkowa (Puntius sarana orphoides)
  • Brzanka zielona (Puntius semifasciolatus)
  • Brzanka birmańska (Puntius ticto)
  • Brzanka pręgopłetwa (Puntius vittatus)
  • Razbora czerwonopłetwa (Rasbora borapetensis)
  • Razbora ogonopręga (Rasbora caudimaculata)
  • Razbora sumatrzańska (Rasbora dorsiocellata)
  • Razbora brylantowa (Rasbora einthovenii)
  • Razbora piękna (Rasbora elegans)
  • Razbora Hengela (Rasbora hengeli)
  • Razbora pięknopłetwa (Rasbora kalochroma)
  • Razbora czerwonopręga (Rasbora pauciperforata)
  • Razbora siatkowata (Rasbora reticulata)
  • Razbora szklista (Rasbora trilineata)
  • Razbora perłowa (Rasbora vaterifloris pallida)
  • Różanka europejska (Rhodeus sericeus amarus)
  • Salmostoma bacaila
  • Uklejka naga (Sawbwa resplendens)
  • Tanichthys micagemmae
  • Tanichthys thacbaensis

Występowanie i środowisko

Ryby z rodziny karpiowatych zamieszkują wody prawie wszystkich kontynentów świata (poza Antarktydą), zarówno śródlądowe jak i morskie. Większość gatunków jest jednak słodkowodna. Zamieszkuje zarówno wody stojące jak i płynące. Najwięcej gatunków żyje w strefie zwrotnikowej i podzwrotnikowej.

Tryb życia i zachowanie

Brak danych.

Morfologia i anatomia

Karpiowate nie posiadają typowych zębów, w zamian za to są wyposażone w nieliczne zęby gardłowe i tak zwane żarna. Ich ciało jest pokryte łuskami. Niektóre gatunki posiadają wąsiki czuciowe w okolicy otworu gębowego. Pęcherz pławny jest dwukomorowy. Ryby te nie posiadają żołądka.

Rozmnażanie

Wszystkie gatunki są jajorodne. Samica zwykle jaja składa poprzez rozsiewanie. Różanki składają jaja do małży. Karpiowate składają jaja nawet kilka razy w roku. Poza kilkoma wyjątkami ryby te nie sprawują opieki nad potomstwem.

Pożywienie

Ryby te żywią się bardzo różnorodnym pokarmem. Są tu gatunki odżywiające się glonami, innymi zwierzętami (bezkręgowce, ryby), roślinami wodnymi. To w zasadzie ryby wszystkożerne. Narybek odżywia się planktonem zwierzęcym.

Ochrona i zagrożenia

Karpiowate to druga co do liczności grupa zagrożonych wymarciem ryb.

Ciekawostki

Wiele karpiowatych to ryby akwariowe. W akwarystyce popularne są brzanki, orfy, złote rybki. Ryby te są podstawą światowego rybołówstwa śródlądowego. W Polsce największe znaczenie ma leszcz i certa, w stawach hoduje się karpie, amura białego, amura czarnego, tołpygę, tołpygę pstrą.

Zdjęcia - galeria



© medianauka.pl, 0000-00-00, RODZ-354


Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
brzana
         

Brzana przystępuje do tarła

      

Trwa okres ochronny brzany. W tym czasie nie można łowić tej ryby.

ukryj/pokaż
jaź
          

Trwa okres rozrodu jazia.

ukryj/pokaż
lin
         

Lin przystępuje do tarła

ukryj/pokaż
kiełb
         

Kiełb przystępuje do tarła

ukryj/pokaż
karp
          

Karp przystępuje do tarła

ukryj/pokaż
leszcz
          

Trwa okres tarła u leszcza.

ukryj/pokaż
boleń pospolity
          

Trwa okres tarła u bolenia pospolitego.

        

Trwa okres ochronny dla połowu bolenia pospolitego.

ukryj/pokaż
jelec
           

Trwa okres rozrodczy jelca.

ukryj/pokaż
karaś pospolity
         

Trwa okres rozrodczy karasia pospolitego.

ukryj/pokaż
karaś srebrzysty
         

Trwa okres rozrodczy karasia srebrzystego.

ukryj/pokaż
kleń
          

Trwa okres rozrodczy klenia.

ukryj/pokaż
krąp
          

Trwa okres rozrodczy krąpia.

ukryj/pokaż
płotka, płoć
         

Trwa okres rozrodczy płoci.

ukryj/pokaż
świnka pospolita
           

Okres tarła świnki pospolitej.

       

Okres ochronny dla świnki pospolitej.

ukryj/pokaż
ukleja
          

Okres tarła u uklei.

ukryj/pokaż
wzdręga
          

Okres tarła u wzdręgi.

ukryj/pokaż
sapa, klepiec
          

Trwa okres ochronny dla sapy.

ukryj/pokaż
strzebla potokowa
       

Okres tarła u strzebli potokowej.

ukryj/pokaż
czebaczek amurski
           

Okres tarła czebaczka amurskiego.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia


© Media Nauka 2008-2018 r.