Kowalik (zwyczajny)

Kowalik, bargiel (Sitta europaea) to chroniony ptak z rodziny kowalików o pięknym ubarwieniu, niebieskopopielatym z wierzchu i białokasztanowym spodzie. Przez oczy biegną charakterystyczne czarne prążki. Wielkość obu płci jest taka sama, równa wielkości wróbla domowego.

Występowanie i środowisko PL

Europa oprócz Skandynawii, Azja Mniejsza, Azja. W Polsce średnio liczny ptak.

Lasy, parki liściaste lub mieszane. Unika gęstych lasów i suchych borów.

Tryb życia i zachowanie

Ptak osiadły. Nie jest towarzyski, żyje samotnie. Tylko na okres lęgów łączy się w pary.

Charakterystyczne dla kowalików jest to, że sprawnie poruszają się po pniu drzewa głową w dół.

Zdarza się, że kowalik stuka dziobem w drzewo jak dzięcioł.

W odróżnieniu od pełzaczy i dzięciołów kowaliki nie podpierają się ogonem podczas wspinania się po pniu drzewa.

Nie wyróżnia się charakterystycznym lotem.

Najczęściej odgłos brzmi "sit-sit", "tlit-tlit". Śpiew jest głośny i przypomina gwizdy.

Morfologia i anatomia

Jajo kowalika ilustruje poniższy rysunek. Średnie wymiary: 19,4 mm × 14,8 mm.

jajo kowalika

Pożywienie

Zjada owady i nasiona drzew iglastych i liściastych, nasiona zbóż, orzechy laskowe, żołędzie, nasiona buka. Robi zapasy pokarmu, wpinając go w korę drzewa.

Rozmnażanie

Samiec wczesną wiosną wołaniem oznacza swój teren, którego nie odstępuje cały rok. Gniazdo zakłada w dziuplach, czasami w budkach lęgowych, zbudowane jest z kory, liści, łyka i łusek kory sosnowej. Gdy otwór do dziupli jest za duży, zamurowuje go gliną. Zamurowywanie może trwać nawet dwa tygodnie. Wyściółka gniazda wyłącznie z płatków koty sosnowej. Jeden lęg w roku. Od końca kwietnia do czerwca samica składa 5-8 jaj, które wysiaduje przez 15-24 dni. Młode pozostają w gnieździe aż 22-24 dni Jeszcze po opuszczeniu dziupli są karmione przez ponad tydzień przez rodziców.

Ochrona i zagrożenia LC

Gatunek ten nie jest zagrożony wymarciem. Ma status LC w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych. W Polsce jest to ptak objęty ochroną gatunkową.

Ciekawostki

Potrafi chodzić po pniach drzew głową w dół.

Gdy dziupla jest za duża, samica kowalika zalepia ją gliną, pozostawiając otwór na tyle duży, aby sama mogła się dostać do środka. Takie zachowanie jest unikalne dla rodzimych ptaków. Jednak nie chroni to piskląt przed wszystkimi drapieżnikami. Zdarza się, że gliniastą ochronę niszczą dzięcioły i wynoszą z gniazda pisklęta. Obserwowano też niezwykłe zachowania kowalików, gdy dziuplę zajmował inny ptak (np. włochatka). Samica wówczas zamurowuje ptaka w dziupli, narażając go na pewną śmierć.


Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

         Trwa okres lęgowy kowalika.

Pokrewne gatunki ptaków


Jaki ptak znosi najwięcej jaj?
Wszystkie ptaki znoszą jaja i wysiadują je, aby zachować ciągłość gatunku. Które ptaki znoszą ich najwięcej? Czy są to nasze zwykłe kury domowe, czy też inne ptaki?
Ile jest ptaków na świecie?
Czy ptaków jest więcej niż ludzi na świecie? Ile jest gatunków ptaków na świecie a ile w Polsce? Które gatunki są najliczniejsze, a które rzadkie?
Czy ptaki się kąpią?
Zimą często dokarmiamy nasze ptaki. Czy jednak równie dobrze pamiętamy o nich latem? Wówczas również można im pomóc przetrwać trudne okresy suszy i wysokich temperatur.
Czy tylko kukułki podrzucają swoje jaja?
To, co robi kukułka nosi nazwę pasożytnictwa lęgowego. Czy w świecie przyrody kukułka jest wyjątkiem, czy też jest to zjawisko spotykane także u innych gatunków?
Największe gniazda ptaków
Jak duże może być gniazdo ptaka? Jakie ptaki są rekordzistami pod tym względem? Oto krótki przegląd rekordzistów wśród ptasich budowniczych gniazd na świecie i w Polsce.
Jak dokarmiać ptaki?
Czym i jak mądrze dokarmiać ptaki, aby im nie zaszkodzić?
Najmniejsze ptaki na świecie
Jaki jest najmniejszy ptak na świecie? Jaki polski ptak jest najmniejszy?
Największe ptaki na świecie
Jaki ptak jest największy na świecie, a jaki w Polsce? Jakie gatunki są najcięższe, które mają największą rozpiętość skrzydeł i które są najwyższe?

Powiązane quizy

Ptaki Polski — quiz

Liczba pytań: 30
Quiz szkolny
Średni wynik:
20.77 / 69.23%
2024-01-18



© medianauka.pl, 2012-03-05, GAT-111




Udostępnij
©® Media Nauka 2008-2023 r.