Logo Media Nauka
Sklep naukowy

Kula

Definicja Definicja

kula

Kula o środku P i promieniu r jest to zbiór wszystkich punktów przestrzeni, których odległości od pewnego punktu P przestrzeni są nie większe od r, gdzie r jest długością danego niezerowego odcinka r. Oznaczenie sfery jest następujące: K(P,r).

Sfera S(P,r) jest powierzchnią (brzegiem) kuli K(P,r). Promień tej sfery jest promieniem kuli. Średnicą kuli nazywamy odcinek, którego końce należą do sfery kuli i który przechodzi przez środek kuli.

Kula powstaje przy obrocie koła wokół jego średnicy o kąt pełny.

koło wielkie kuli

Jeżeli płaszczyzna przechodzi przez środek kuli (patrz rysunek), to przecina ją i w przekroju (pole zakreskowane) otrzymujemy koło o promieniu równym promieniowi kuli. Jest to koło wielkie tej kuli. Każdy inny przekrój kuli (gdy płaszczyzna nie przechodzi przez środek kuli) daje koło o mniejszym promieniu lub punkt, gdy płaszczyzna przechodzi przez punkt sfery. O takiej płaszczyźnie mówimy, że jest styczna do kuli (sfery), a przekrój nazywamy punktem styczności.

Sfera

sfera

Definicja Definicja

Sfera (powierzchnia kulista) o środku P i promieniu r jest to zbiór wszystkich punktów przestrzeni, których odległości od pewnego punktu P przestrzeni są równe r, gdzie r jest długością danego niezerowego odcinka \overline{r}. Oznaczenie sfery jest następujące: S(P,r).

Dowolny punkt, który należy do sfery nazywamy zwyczajnie punktem sfery. Środek sfery i promień nie należą do sfery. Odcinek łączący środek sfery z dowolnym punktem sfery jest promieniem tej sfery.

Sfera powstaje przy obrocie okręgu wokół jego średnicy o kąt pełny.

Pole sfery

Twierdzenie Twierdzenie

Pole sfery o promieniu R dane jest wzorem:

S=4\pi R^2

Objętość kuli

Jak obliczyć objętość kuli?

Twierdzenie Twierdzenie

Objętość kuli o promieniu R dana jest wzorem:

V=\frac{4}{3}\pi R^3

widać, że istnieje związek między objętością kuli a polem sfery o tym samym promieniu. Wzór na objętość kuli możemy zapisać w następujący sposób:

V=S\cdot \frac{1}{3}R

zadanie Zadanie

Dana jest kula o promieniu 3. Oblicz jej objętość i pole powierzchni.

V=\frac{4}{3}\pi R^3=\frac{4}{3}\pi\cdot 3^3=4\pi \cdot 3^2=36\pi\\ S=4\pi R^2=4\pi \cdot 3^2=36\pi

Zauważ, że otrzymaliśmy ten sam wynik liczbowy. Czy zatem jest to prawidłowy wynik? Oczywiście że tak. Obie liczby są równe. Inne są jednak jednostki, w jakich wyrażona jest objętość i pole powierzchni.

Pytania

Czy kula ziemska jest rzeczywiście kulą?

Nie, kula ziemska to elipsoida. Używając potocznego języka, to nieco spłaszczona kula od strony obu biegunów. Kula ziemska to również wiele nieregularnych kształtów na jej powierzchni w postaci na przykład gór.


© medianauka.pl, 2011-07-23, ART-1393







Zadania z rozwiązaniami

spis treści
Zadania związane z tematem:
Kula i sfera

zadanie-ikonka Zadanie - pole powierzchni i objętość kuli
Obliczyć pole powierzchni i objętość kuli o średnicy 18 cm.

Pokaż rozwiązanie zadania

zadanie-ikonka Zadanie - objętość kuli
Z trzech pełnych kul, każdej o promieniu 10 cm, przelano wodę do jednej kuli o promieniu 30 cm. W jakiej części większa kula zapełni się wodą?

Pokaż rozwiązanie zadania



Inne zagadnienia z tej lekcji

WalecWalec
Definicja walca, pole powierzchni i objętość walca
StożekStożek
Stożek jest to bryła, która powstaje przy obrocie trójkątna prostokątnego dookoła jednej z jego przyprostokątnych. Stożek może być prosty lub pochyły.



© Media Nauka 2008-2018 r.