Lelkowate

Lelkowate (Caprimulgidae) to rodzina ptaków z rzędu lelkowych. Rodzina ta liczy dziś 95 gatunków. W Polsce żyje 1 gatunek z tej rodziny ptaków - lelek.

Są to ptaki o miękkim upierzeniu, w ubarwieniu podobne do sów lub ciem. Lelki tak dobrze stapiają się z otoczeniem, że wyjątkowo trudno je zauważyć. Na skrzydłach często białe plamy. Samce mają mniejszą ilość bieli na skrzydłach i ogonie. Mają głęboko wcięty dziób, który otaczają szczecinki ułatwiające chwytanie w locie owadów. Bardzo słabe nogi, nie potrafiące palcami objąć gałęzi. Część gatunków ma wydłużone niektóre lotki lub sterówki, które stanowią piękną ozdobę, często dużo dłuższą od samego ptaka.

Występowanie i środowisko

Zamieszkują wszystkie kontynenty poza Antarktydą. Zajmują jednak wyłącznie strefę tropikalną i umiarkowaną. Nie ma ich na dalekiej północy i na Antarktyce. Zamieszkują rzadkie lasy, brzegi zadrzewień, polany, otwarte przestrzenie, czasem nawet na pustyniach.

Tryb życia i zachowanie

Lelki w dzień odpoczywają, stają się aktywne o zmierzchu aż do ciemnej nocy i przed świtem. Polują wówczas na duże owady, które lokalizują najprawdopodobniej wyłącznie za pomocą wzroku!

Morfologia i anatomia

Lelki mają dość duże oczy. Są one zaopatrzone w warstwę tapetum lucidum, która jest złożona z mikroskopijnej wielkości kropli tłuszczu, usprawniających widzenie w nocy.

Rozmnażanie

Sezon lęgowy skorelowany jest z maksimum liczebności owadów. Gnieżdżą się na ziemi. Nie budują gniazd. Samica składa zwykle 2 jaja, które wysiaduje wraz z samcem na zmianę przez 16-22 dni. Młode potrafią latać już po 16-30 dniach.

Pożywienie

Są owadożerne. Odżywiają się dużymi owadami nocnymi o rozmiarach powyżej 5 mm. Podczas pełni księżyca lelki żerują dłużej. Głęboka noc uniemożliwia ptakom polowanie.

Ochrona i zagrożenia

Krytycznie zagrożony jest lelkowiec malajski, którego nie widziano od 1860 roku. Zagrożony jest lelkowiec czarnogardły i dwa inne gatunki. Narażone są kolejne 3 gatunki.

Wykresy poniżej przedstawiają strukturę zagrożenia wymarcia gatunków z danej rodziny. Pierwszy diagram uwzględnia gatunki, których nie opisano w naszym serwisie (jeżeli taka sytuacja ma miejsce), drugi diagram uwzględnia wyłącznie gatunki, które opisano w portalu, trzeci diagram uwzględnia tylko gatunki rodzime.

Struktura zagrożenia wymarciem
(wszystkie wymienione gatunki rodziny)

Struktura zagrożenia wymarciem
(wszystkie opisane w serwisie gatunki rodziny)


Jeżeli chcesz się więcej dowiedzieć o statusach zagrożenia wymarciem i zapoznać się z opisami poszczególnych statusów, kliknij tutaj.

Ciekawostki

Niektóre gatunki odpędzają od gniazda drapieżników udając rannego ptaka.


Gatunki

To wykaz gatunków, przynależących do danej rodziny:


Inne gatunki

Kalendarz przyrody

Poniższy kalendarz zawiera wszystkie gatunki, które nie znalazły się w opisie żadnego rodzaju. Każdy rodzaj zawiera niezależny kalendarz przyrody.

123456789101112

Opis

          Do Polski przylatują lelki kozodoje.
         Trwa okres lęgowy lelków. Wyprowadzają 1-2 lęgi w roku.
          Lelki kozodoje odlatują do Afryki

Oznaczenia

Poniżej przedstawiamy opis zastosowanych oznaczeń gatunków.

Występowanie w Polsce

PL
- gatunek zaobserwowany w Polsce w stanie dzikim po 1950 r.
PL - wtórnie
- gatunek introdukowany w Polsce rozmyślnie lub przypadkowo, tworzący stałe populacje.
PL - obserwacje dawne
- gatunek obserwowany ostatnio w Polsce w latach 1801-1950.
PL - hodowla
- gatunek hodowlany.

Liczebność

Podana liczba oznacza liczbę zwykle szacowaną samców lub par lęgowych obserwowanych w Polsce w ciągu roku (dotyczy gatunków lęgowych w Polsce).

Bardzo liczny
- 3 000 001 - 30 000 000
Liczny
- 300 001 - 3 000 000
Średnio liczny
- 30 001 - 300 000
Nieliczny
- 3001 - 30 000
Bardzo nieliczny
- 301 - 3 000
Skrajnie nieliczny
- 1 - 300

Status

Lęgowy
- gniazduje regularnie na dyżym obszarze kraju.
Lęgowy sporadycznie
- gniazduje sporadycznie w kraju lub tylko lokalnie.
Przelotny/przylatujący
- gatunek regularnie stacjonuje w kraju podczas swoich przelotów lub przylatuje na zimowiska.
Zalatujący
- gatunek pojawiający się w Polsce nieregularnie.
Zalatujący wyjątkowo
- gatunek pojawiający się wyjątkowo w kraju (poniżej 5 obserwacji).

 ! 
- gatunek ujęty w Załączniku i Dyrektywie Ptasiej (2009/147/WE z 30-11-2009 w sprawie ochrony dzikiego ptactwa), wskazującej na gatunki podlegające wraz z siedliskami szczególnej ochronie.


Powiązane quizy

Ptaki Polski — quiz

Liczba pytań: 30
Quiz szkolny
Średni wynik:
20.77 / 69.23%
2024-01-18



Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

  • IUCN — Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych, ISSN 2307-8235 https://www.iucnredlist.org
  • Mielczarek Paweł, Kuziemko Marek — Kompletna lista ptaków świata, Wydział Biologii : Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego 2019 http://listaptakow.eko.uj.edu.pl/

Czy ptaki się kąpią?
Zimą często dokarmiamy nasze ptaki. Czy jednak równie dobrze pamiętamy o nich latem? Wówczas również można im pomóc przetrwać trudne okresy suszy i wysokich temperatur.
Czy tylko kukułki podrzucają swoje jaja?
To, co robi kukułka nosi nazwę pasożytnictwa lęgowego. Czy w świecie przyrody kukułka jest wyjątkiem, czy też jest to zjawisko spotykane także u innych gatunków?
Największe gniazda ptaków
Jak duże może być gniazdo ptaka? Jakie ptaki są rekordzistami pod tym względem? Oto krótki przegląd rekordzistów wśród ptasich budowniczych gniazd na świecie i w Polsce.
Jak dokarmiać ptaki?
Czym i jak mądrze dokarmiać ptaki, aby im nie zaszkodzić?
Najmniejsze ptaki na świecie
Jaki jest najmniejszy ptak na świecie? Jaki polski ptak jest najmniejszy?
Największe ptaki na świecie
Jaki ptak jest największy na świecie, a jaki w Polsce? Jakie gatunki są najcięższe, które mają największą rozpiętość skrzydeł i które są najwyższe?

© medianauka.pl, 2014-01-07, RODZ-196
Data aktualizacji artykułu: 2021-10-09



Udostępnij
©® Media Nauka 2008-2023 r.