Logo Serwisu Media Nauka


Lelki (Caprimulgidae)

Lelki (Caprimulgidae) to rodzina ptaków z rzędu lelkowatych. Rodzina ta liczy dziś 15 rodzajów i 89 gatunków. W Polsce żyje 1 gatunek z tej rodziny ptaków - lelek.

Wygląd

Są to ptaki o miękkim upierzeniu, w ubarwieniu podobne do sów lub ciem. Lelki tak dobrze stapiają się z otoczeniem, że wyjątkowo trudno je zauważyć. Na skrzydłach często białe plamy. Samce mają mniejszą ilość bieli na skrzydłach i ogonie. Mają głęboko wcięty dziób, który otaczają szczecinki ułatwiające chwytanie w locie owadów. Bardzo słabe nogi, nie potrafiące palcami objąć gałęzi. Część gatunków ma wydłużone niektóre lotki lub sterówki, które stanowią piękną ozdobę, często dużo dłuższą od samego ptaka.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.

Lelek kozodój, lelekLelek kozodój, lelek (Caprimulgus europaeus) ikona-polska

Lelek kozodój, zwany lelkiem, to najbardziej znany przedstawiciel rzędu lelkowaych, nieliczny w Polsce, żerujący głównie o zmierzchu i o świcie.


Nazwa rodziny
Lelki (Caprimulgidae)
Występowanie
Cały świat w strefie gorącej i umiarkowanej.
Liczba gatunków na świecie
89
Liczba gatunków w Polsce
1
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Ptaki (Aves)
Rząd: Lelkowate (Caprimulgiformes)
Rodzina: Lelki (Caprimulgidae)
Długość ciała
Długość: 15-40 cm.
Masa ciała: 25-120 g.
Głos
Głośne cykanie, tryle, gwizdy, trzepotanie skrzydłami.

Inne gatunki

  • Lelek krótkosterny (Caprimulgus affinis)
  • Lelkowiec ekwadorski (Caprimulgus anthonyi)
  • Lelkowiec karoliński (Caprimulgus carolinensis)
  • Lelek chiński (Caprimulgus centralasicus)
  • Lelkowiec długodzioby (Caprimulgus longirostris)
  • Lelkowiec czarnogardły (Caprimulgus noctiherus)
  • Lelkowiec szarawy (Caprimulgus parvulus)
  • Lelek śniady (Caprimulgus pectoralis)
  • Lelek kongijski (Caprimulgus prigoginei)
  • Lelkowiec rdzawy (Caprimulgus rufus)
  • Lelkowiec kostarykański (Caprimulgus saturatus)
  • Lelkowiec krzykliwy (Caprimulgus vociferus)
  • Lelczyk mały (Chordeiles minor)
  • Lelkowiec krótkosterny (Lurocalis semitorquatus)
  • Dziwolotek flagopióry (Macrodipteryx longipennis)
  • Dziwolotek wstęgopióry (Macrodipteryx vexillarius)
  • Lelkowiec trenowy (Macropsalis forcipata)
  • Lelkowiec zimowy (Phalaenoptilus nuttallii)
  • Lelczyk duży (Podager nacunda)
  • Lelkowiec jamajski (Siphonorhis americana)
  • Lelek dwuplamy (Veles binotatus)

Występowanie i środowisko

Zamieszkują wszystkie kontynenty poza Antarktydą. Zajmują jednak wyłącznie strefę tropikalną i umiarkowaną. Nie ma ich na dalekiej północy i na Antarktyce. Zamieszkują rzadkie lasy, brzegi zadrzewień, polany, otwarte przestrzenie, czasem nawet na pustyniach.

Tryb życia i zachowanie

Lelki w dzień odpoczywają, stają się aktywne o zmierzchu aż do ciemnej nocy i przed świtem. Polują wówczas na duże owady, które lokalizują najprawdopodobniej wyłącznie za pomocą wzroku!

Morfologia i anatomia

Lelki mają dość duże oczy. Są one zaopatrzone w warstwę tapetum lucidum, która jest złożona z mikroskopijnej wielkości kropli tłuszczu, usprawniających widzenie w nocy.

Rozmnażanie

Sezon lęgowy skorelowany jest z maksimum liczebności owadów. Gnieżdżą się na ziemi. Nie budują gniazd. Samica składa zwykle 2 jaja, które wysiaduje wraz z samcem na zmianę przez 16-22 dni. Młode potrafią latać już po 16-30 dniach.

Pożywienie

Są owadożerne. Odżywiają się dużymi owadami nocnymi o rozmiarach powyżej 5 mm. Podczas pełni księżyca lelki żerują dłużej. Głęboka noc uniemożliwia ptakom polowanie.

Ochrona i zagrożenia

Krytycznie zagrożony jest lelkowiec malajski, którego nie widziano od 1860 roku. Zagrożony jest lelkowiec czarnogardły i dwa inne gatunki. Narażone są kolejne 3 gatunki.

Ciekawostki

Niektóre gatunki odpędzają od gniazda drapieżników udając rannego ptaka.

Zdjęcia i grafiki - galeria


© Media Nauka, 2014-01-07, ART-RODZ196


Kalendarz przyrody

123456789101112Opis
ukryj/pokaż
lelek kozodój
   tlo-ikonatlo-ikona       Do Polski przylatują lelki kozodoje.
    tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona     Trwa okres lęgowy lelków. Wyprowadzają 1-2 lęgi w roku.
        tlo-ikonatlo-ikona  Lelki kozodoje odlatują do Afryki
Pokaż tylko bieżące wydarzenia



Polecamy