Logo Serwisu Media Nauka
polska - ikona

Pluszcz zwyczajny
(Cinclus cinclus)

Pluszcz zwyczajny (Cinclus cinclus) to nieliczny u nas ptak lęgowy o brązowym ubarwieniu, jaśniejszym na głowie. Podgardle i pierś są białe. Plama u młodych jest kremowa i prążkowana. Samiec i samica wyglądają tak samo. Nogi są mocne i dość długie. Ptak ten ma mocno rozwinięte mięśnie piersiowe, co umożliwia mu poruszanie skrzydłami pod wodą. Upierzenie jest gęste, odporne na wodę dzięki impregnowaniu wydzieliną z dużego gruczołu kuprowego.

Pluszcz zwyczajny (Cinclus cinclus)
© DenZ0r - Fotolia.com

Nazwa gatunku
Pluszcz zwyczajny (Cinclus cinclus)
Nazwy obce
angielska: White-throated Dipper, Dipper
niemiecka: Wasseramsel
czeska: Skorec vodní
francuska: Cincle plongeur
hiszpańska: Mirlo acuático europeo
Pierwsze opisanie gatunku
(Linnaeus, 1758)
Obszar występowania
Europa - tak; Polska - tak;
Azja - tak;
Afryka - tak;
Ameryka Północna - nie;
Ameryka Południowa - nie;
Australia - nie;
Antarktyda - nie;
Pluszcz zwyczajny - mapa występowania na świeciePluszcz zwyczajny - mapa występowania w Polsce
Legenda
Legenda 1 Obszary całorocznego występowania
Legenda 2 Obszary gniazdowania
Legenda 3 Obszary zimowania
Wielkość
Długość: od 18 cm do 20 cm
Rozpiętość skrzydeł: od 25 cm do 30 cm.
Ciężar: od 50 g do 85 g
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Ptaki (Aves)
Rząd: Wróblowate, wróblowe (Passeriformes)
Rodzina: Pluszcze (Cinclidae)
Głos
Odzywa się krótkim i ostrym "zrik". Często tez pogwizduje.

Występowanie i środowisko

Ptak ten występuje w Europie, Azji, oraz w północnej części Afryki. W Polsce jest nielicznym ptakiem lęgowym, którego można spotkać na północy kraju oraz w górach nad strumieniami i rzeczkami z czystą wodą o szybkim nurcie. Najczęściej można go zaobserwować siedzącego na kamieniach wystających z wody, nad wartkimi i płytkimi strumieniami.

Tryb życia i zachowanie

Większość populacji to ptaki osiadłe, spotykane przez cały rok. Niektóre populacje tego gatunku podejmują jednak wędrówki na odległości nawet 1000 km. Ptak ten potrafi nurkować i zdobywać pokarm pod wodą. Potrafi płynąć pod prąd. Pod wodą potrafi też połknąć ofiarę. Większe zdobycze wyciąga jednak nad wodę. Głębokość, na jaką ptak ten może zanurkować, to nawet 1,5 m. Dorosły ptak pod wodą może przebywać do 10 sekund i przepłynąć w tym czasie dystans 20 m. Pluszcze dużo czasu poświęcają na pielęgnacji upierzenia.

Lot jest prostoliniowy, nisko nad powierzchnią wody. Ptak ten szybko uderza skrzydłami.

Pożywienie

Zjada owady wodne, kiełże, pajęczaki. Pokarm zdobywa głównie pod wodą, przewracając między innymi kamienie.

Rozmnażanie

Wyprowadza do dwóch lęgów w roku. Gniazduje nad płynącą wodą w szczelinie skalnej, pod mostem, nawisem z roślin lub wodospadem. Budulcem jest mech i liście traw i ma kształt kuli z bocznym wejściem. Gniazdo jest łatwe do przeoczenia. Jaja samica składa od połowy marca, a gdy warunki pogodowe są złe, później. Przez 16 dni samica wysiaduje jaja, których znosi od 3 do 6. Pisklęta karmi samiec i samica. Młode w gnieździe przebywają przez 20-24 dni.

Młode potrafią pływać zanim nauczą się latać.

Ochrona i zagrożenia status IUCN - LC

Gatunek ten nie jest zagrożony wymarciem. Ma status LC w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych. W Polsce gatunek ten podlega ścisłej ochronie.

Ciekawostki

To jedyny polski ptak śpiewający, który nurkuje.

Zdjęcia i grafiki - galeria


© medianauka.pl, 2015-04-02, GAT-747


Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
pluszcz zwyczajny
tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona

Możliwość obserwacji pluszcza zwyczajnego w Polsce

Pokaż tylko bieżące wydarzenia








Polecamy koszyk



© Media Nauka 2008-2017 r.