Logo Media Nauka

Pielęgnice, pielęgnicowate

Pielęgnice, pielęgnicowate (Cichlidae) to duża rodzina ryb słodkowodnych, należących do rzędu okoniokształtnych, do której zaliczamy około 1500 gatunków sklasyfikowanych w 198 rodzajach. Dokładna liczba gatunków nie jest znana.

Wygląd

Pielęgnice mają na ogół wysokie, lekko bocznie spłaszczone ciało, z płetwami średniej wielkości. Istnieją też gatunki o innej budowie ciała. Dużo gatunków charakteryzuje się żywym ubarwieniem.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.


Barwniak czerwonobrzuchyBarwniak czerwonobrzuchy

Pelvicachromis pulcher

Barwniak czerwonobrzuchy (Pelvicachromis pulcher) to gatunek ryby słodkowodnej z rodziny pielęgnicowatych, spotykany także w akwariach. Jego płetwy grzbietowa i odbytowa są dłuższe i ostro zakończone.


Frontoza, pyszczak hełmiastyFrontoza, pyszczak hełmiasty

Cyphotilapia frontosa

Frontoza, pyszczak hełmiasty (Cyphotilapia frontosa) to gatunek ryby słodkowodnej, zaliczanej do rodziny pielęgnic. Ciało jest dość mocno wygrzbiecone, szaroniebieskie z czarnymi, poprzecznymi pasami.


Paletka, dyskowiecPaletka, dyskowiec

Symphysodon aequifasciatus

Paletka, dyskowiec (Symphysodon aequifasciatus) to gatunek ryby słodkowodnej z rodziny pielęgnic o bardzo silnie spłaszczonym bocznie ciele. Przypomina dysk. Płetwy grzbietowa i odbytowa są dość długie. Brak dymorfizmu płciowego.


Pielęgnica MeekaPielęgnica Meeka

Cichlosoma meeki

Pielęgnica Meeka (Cichlosoma meeki) to gatunek ryby z rodziny pielęgnicowatych. Wierzch ciała i boki szarawe, z pionowymi, mniej wyraźnymi ciemnymi pręgami i jedną wzdłuż linii bocznej. Spód jest pomarańczowy.


Pielęgnica pawiookaPielęgnica pawiooka

Astronotus ocellatus

Pielęgnica pawiooka, ocznik (Astronotus ocellatus) to ryba z rodziny pielęgnicowatych. Ma wysokie, brązowe, albinotyczne lub czerwonawe ciało z pomarańczowym, czerwonym wzorem po bokach.


Pielęgniczka RamirezaPielęgniczka Ramireza

Mikrogeophagus ramirezi

Pielęgniczka Ramireza (Mikrogeophagus ramirezi) to gatunek ryby słodkowodnej z rodziny pielęgnicowatych. Znane są odmiany złote i niebieskie, a także albinotyczne. To dość łagodna ryba. Jest wrażliwa na choroby.


Pyszczak złocistyPyszczak złocisty

Melanochromis auratus

Pyszczak złocisty (Melanochromis auratus) to gatunek ryby słodkowodnej z rodziny pielęgnicowatych z Jeziora Malawi w Afryce. Cechą charakterystyczną tego gatunku są biegnące wzdłuż ciała naprzemiennie czarne i żółte pasy.


Skalar, żaglowiec skalarSkalar, żaglowiec skalar

Pterophyllum scalane

Skalar, żaglowiec skalar (Pterophyllum scalane) to ryba okoniokształtna z rodziny pielęgnicowatych, często spotykana w akwariach. Ryba ta ma kształt w ogólnym zarysie trójkąta, a to dzięki bardzo wysokim płetwom grzbietowej i ogonowej.


Tilapia nilowaTilapia nilowa

Oreochromis niloticus

Tilapia nilowa (Oreochromis niloticus) to gatunek ryby z rodziny pielęgnicowatych. Ma wygrzbiecone ciało o krępej budowie. Ciało srebrzyste po bokach, oliwkowozielone z wierzchu, spód jaśniejszy.


Nazwa rodziny
Pielęgnice, pielęgnicowate (Cichlidae)
Występowanie
Azja, Afryka, Ameryka Północna, Ameryka Południowa.
Liczba gatunków na świecie
1500
Liczba gatunków w Polsce
0
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Ryby kostnoszkieletowe (Osteichtyes)
Rząd: Okoniokształtne (Perciformes)
Rodzina: Pielęgnice, pielęgnicowate (Cichlidae)
Długość ciała
Długość ciała od 2,5 cm do 90 cm.

Inne gatunki

  • Akara błękitna (Aequidens pulcher)
  • Akara pomarańczowopłetwa (Aequidens rivulatus)
  • Aequidens rivulatus
  • Altolamprologus buescheri
  • Altolamprologus calvus
  • Altolamprologus compressiceps
  • Barwniak Thomasa (Anomalochroimis thomasi)
  • Pielęgniczka Agassiza (Apistogramma agassizii)
  • Pielęgniczka dwupasa (Apistogramma bitaeniata)
  • Pielęgniczka żółta (Apistogramma borellii)
  • Pielęgniczka kakadu (Apistogramma cacatuoides)
  • Pielęgniczka peruwiańska (Apistogramma eunotus)
  • Pielęgniczka czerwonogrzbieta (Apistogramma macmasteri)
  • Pielęgniczka Nijssena (Apistogramma nijsseni)
  • Pielęgniczka boliwijska (Apistogramma staecki)
  • Pielęgniczka pięknopłetwa (Apistogramma steindachneri)
  • Pielęgniczka trójpręga (Apistogramma trifasciata)
  • Pielęgnica zebra (Archocentrus nigrofasciatus)
  • Archocentrus sajica
  • Aulonocara cf. stuartgranti
  • Aulonocara hansbaenschi
  • Aulonocara jacobfreibergi
  • Aulonocara korneliae
  • Benthochromis tricoti
  • Biotodoma sp.
  • Biotodoma wavrini
  • Cheilochromis euchilus
  • Barwniak Güntera (Chromidotilapia guentheri)
  • Pielęgnica perłowa (Cichlasoma cyanoguttatum)
  • Cichlasoma festae
  • Cichlasoma maculicauda
  • Pielęgnica nikaraguańska (Cichlasoma nicaraguense)
  • Pielęgnica niebieskołuska (Cichlasoma octofasciatum)
  • Cichlasoma salvinii
  • Akara z Maroni (Cleithracara maronii)
  • Akara marońska (Cleithracara maronii)
  • Crenicichla cf. lucius
  • Crenicichla comprssiceps
  • Crenicichla regani
  • Crenicichla sp.
  • Crenicichla wallacii
  • Cynotilapia afra
  • Cyphotilapia frontosa
  • Cyprichromis leptosoma
  • Cyrtocara moorii
  • Dicrossus filamentosus
  • Dicrossus maculatus
  • Eclectrochromis sp.
  • Enantiopos melenogenys
  • Żółtaczek indyjski (Etroplus maculatus)
  • Żółtaczek cejloński (Etroplus suratensis)
  • Ziemiojad perłowy (Geophaqus brasiliensis)
  • Ziemiojad czerwonogłowy (Geophaqus steindachneri)
  • Ziemiojad paragwajski (Gymnogeophagus balzanii)
  • Ziemiojad argentyński (Gymnogeophagus meridionalis)
  • Barwniak dwuplamy (Hemichromis bimaculatus)
  • Czerwieniak dwuplamy (Hemichromis bimaculatus)
  • Hemichromis cristatus
  • Hemichromis elongatus
  • Czerwieniak cętkowany (Hemichromis guttatus)
  • Czerwieniak kongijski (Hemichromis lifalili)
  • Hemichromis paynei
  • Hemichromis sp.
  • Pielęgnica plamooka (Heros severus)
  • Naskalnik Dickfelda (Julidochromis dickfeldi)
  • Naskalnik Dickfelda (Julidochromis dickfeldi)
  • Naskalnik Marliera (Julidochromis marlieri)
  • Naskalnik kędzierzawy (Julidochromis ornatus)
  • Naskalnik Regana (Julidochromis regani)
  • Naskalnik wężogłowy (Julidochromis transcriptus)
  • Pyszczak wysmukły (Labeotropheus trewavasae)
  • Labidochromis caeruleus
  • Labidochromis caeruleus
  • Laetacara curviceps
  • Laetacara sp.
  • Lamprologus speciosus
  • Lobochilotes labiatus
  • Pyszczak złocisty (Melanochromis auratus)
  • Pyszczak grubowargi (Melanochromis labrosus)
  • Melanochromis melanopterus
  • Pielęgnica skośnopręga (Mesonauta festiva)
  • Pielęgnica skośnopręga (Mesonauta festivus)
  • Metriaclima estherae
  • Pielęgniczka długocierniowa (Microgeophagus altispinosus)
  • Akarka paskowana (Nannacara anomala)
  • Nanochromis parilus
  • Nanochromis sp. "Kisangani"
  • Nanochromis transvestitus
  • Neolamprologus boulengeri
  • Muszlowiec krótki (Neolamprologus brevis)
  • Księżniczka z Burundi, Lirniczka (Neolamprologus brichardi)
  • Szczelinowiec cylindryczny (Neolamprologus cylindricus)
  • Szczelinowiec Leleupa (Neolamprologus leleupi)
  • Szczelinowiec Leleupa (Neolamprologus leleupi)
  • Neolamprologus marunguensis
  • Muszlowiec wielopręgi (Neolamprologus multifasciatus)
  • Muszlowiec wielopręgi (Neolamprologus multifasciatus)
  • Muszlowiec wielkooki (Neolamprologus ocellatus)
  • Księżniczka piękna (Neolamprologus pulcher)
  • Neolamprologus sexfasciatus
  • Neolamprologus tetracanthus
  • Neolamprologus tretocephalus
  • Nimbochromis linni
  • Gębacz plamisty (Nimbochromis livingstonii)
  • Nimbochromis venustus
  • Oreochromis aureus
  • Pelvicachromis humilis
  • Pelvicachromis sp.
  • Barwniak szmaragdowy (Pelvicachromis taeniatus)
  • Placidochromis electra
  • Gębacz wielobarwny (Pseudocrenilabrus multicolor)
  • Gębacz wielobarwny "Wiktoria" (Pseudocrenilabrus multicolor victoriae)
  • Gębacz (Pseudocrenilabrus sp.)
  • Pyszczak wydłużony (Pseudotropheus elongatus)
  • Pseudotropheus lanisticola
  • Pyszczak lombardzki (Pseudotropheus lombardoi)
  • Pseudotropheus socolofi
  • Pseudotropheus sp.
  • Pyszczak pomarańczowy (Pseudotropheus tropheops)
  • Pyszczak zebra (Pseudotropheus zebra)
  • Żaglowiec z Orinoku (Pterophyllum altum)
  • Sciaenochromis fryeri
  • Garbacz hełmiasty (Steatocranus casuarius)
  • Garbacz kataraktowy (Steatocranus tinanti)
  • Pielęgniczka torpedowata (Taeniacara candidi)
  • Szczelinowiec dwupasy (Telmatochromis bifrenatus)
  • Thorichthys aureus
  • Pielęgnica Eliota (Thorichthys ellioti)
  • Thorichthys helleri
  • Tilapia Marii (Tilapia mariae)
  • Tropheus duboisi
  • Pielęgnica brabancka Duboisa (Tropheus duboisi)
  • Pielęgnica brabancka Moora (Tropheus moorii)
  • Uaru (Uaru amphiaccanthoides)

Występowanie i środowisko

Ryby te występują w wodach śródlądowych Afryki, Ameryki Południowej i Środkowej, a także Azji. Bardzo dużo gatunków to endemity. W Afryce ponad 99% pielęgnicowatych to gatunki endemiczne, spotykane tylko w jednym zbiorniku! Ponad 200 gatunków pielęgnic stwierdzono w Jeziorze Wiktorii, około 170 w jeziorze Tanganika. W Malawi żyje około 450 gatunków! W Ameryce Południowej około 300 gatunków żyje w rzekach. Niektóre gatunki tolerują słonawą i słoną wodę.

Tryb życia i zachowanie

Brak danych.

Morfologia i anatomia

Ryby te osiągają rozmiary od 2,5 cm do 90 cm długości ciała. Po obu stronach pyska znajduje się pojedyncze nozdrze. Linia boczna składa się z dłuższej części górnej i krótszej części dolnej (tylnej). Ta druga może być podwójna lub potrójna. Ryby te charakteryzuje również budowa kości gardłowych oraz mięśni gardła. Zęby gardłowe są bardzo zróżnicowane.

Rozmnażanie

Gody są poprzedzone zalotami samców, które w tym okresie stają się bardziej kolorowe. Gębacze (pyszczaki) noszą ikrę w pysku. Niektóre gatunki budują tarlisko. Samice gatunków amerykańskich i azjatyckich składają ikrę na dnie. Gatunki afrykańskie to zwykle gębacze, pozostałe ukrywają ikrę w zakamarkach. Samiec i samica opiekują się jajami. Zdarza się, że opieka rodzicielska trwa nawet wówczas, gdy narybek jest już samodzielny. Są gatunki, które noszą rozwijające się jaja, a także larwy w pysku.

Pożywienie

Ryby te są przystosowane do przyjmowania bardzo różnorodnego pokarmu, bakteryjnego, roślinnego po zwierzęcy w postaci innych ryb.

Ochrona i zagrożenia

Niestety cała grupa z Jeziora Wiktorii jest zagrożona wymarciem. Tilapie mają pewne znaczenie gospodarcze (konsumpcyjne).

Ciekawostki

To bardzo efektowne i poszukiwane ryby do domowych akwariów. W Polsce najczęściej są hodowane skalary, paletki, pielęgnice i pielęgniczki.

Zdjęcia - galeria



© medianauka.pl, 2016-07-12, RODZ-431



© Media Nauka 2008-2018 r.