Pielęgnice, pielęgnicowate

Pielęgnice, pielęgnicowate (Cichlidae) to duża rodzina ryb słodkowodnych, należących do rzędu okoniokształtnych, do której zaliczamy około 1500 gatunków sklasyfikowanych w 198 rodzajach. Dokładna liczba gatunków nie jest znana.

Wygląd

Pielęgnice mają na ogół wysokie, lekko bocznie spłaszczone ciało, z płetwami średniej wielkości. Istnieją też gatunki o innej budowie ciała. Dużo gatunków charakteryzuje się żywym ubarwieniem.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.


Akara błękitnaAkara błękitna

Aequidens pulcher

Akara błękitna (Aequidens pulcher) to ryba z rodziny pielęgnic, często spotykana w akwariach. Tułów jest wysoki. Ubarwienie niebieskawe z żółtawymi pręgami. Na bokach widoczne też ciemne plamy, 5-8 poprzecznych pręg.


Akara z MaroniAkara z Maroni

Cleithracara maronii

Akara z Maroni, akara marońska to gatunek pielęgnicy. wyraźnie widać uwypuklenie czoła. Ubarwienie zmienne, zwykle brązowawe, z ciemną plamą na boku, która czasem przypomina kształt dziurki od klucza.


Barwniak czerwonobrzuchyBarwniak czerwonobrzuchy

Pelvicachromis pulcher

Barwniak czerwonobrzuchy (Pelvicachromis pulcher) to gatunek ryby słodkowodnej z rodziny pielęgnicowatych, spotykany także w akwariach. Jego płetwy grzbietowa i odbytowa są dłuższe i ostro zakończone.


Frontoza, pyszczak hełmiastyFrontoza, pyszczak hełmiasty

Cyphotilapia frontosa

Frontoza, pyszczak hełmiasty (Cyphotilapia frontosa) to gatunek ryby słodkowodnej, zaliczanej do rodziny pielęgnic. Ciało jest dość mocno wygrzbiecone, szaroniebieskie z czarnymi, poprzecznymi pasami.


Muszlowiec wielkookiMuszlowiec wielkooki

Neolamprologus ocellatus

Muszlowiec wielkooki to gatunek ryby z rodziny pielęgnic. Ciało lekko bocznie spłaszczone, oczy bardzo duże. Okazałe są płetwy grzbietowa i odbytowa. Ubarwienie jasnobrązowe. Na pokrywach skrzelowych występuje ciemniejsza plama.


Muszlowiec wielopręgiMuszlowiec wielopręgi

Neolamprologus multifasciatus

Muszlowiec wielopręgi to gatunek ryby z rodziny pielęgnicowatych. Ubarwienie beżowe, szarawe, lekko brunatne. Po bokach widoczne poprzeczne, jaśniejsze pręgi.


Paletka, dyskowiecPaletka, dyskowiec

Symphysodon aequifasciatus

Paletka, dyskowiec (Symphysodon aequifasciatus) to gatunek ryby słodkowodnej z rodziny pielęgnic o bardzo silnie spłaszczonym bocznie ciele. Przypomina dysk. Płetwy grzbietowa i odbytowa są dość długie. Brak dymorfizmu płciowego.


Pielęgnica MeekaPielęgnica Meeka

Cichlosoma meeki

Pielęgnica Meeka (Cichlosoma meeki) to gatunek ryby z rodziny pielęgnicowatych. Wierzch ciała i boki szarawe, z pionowymi, mniej wyraźnymi ciemnymi pręgami i jedną wzdłuż linii bocznej. Spód jest pomarańczowy.


Pielęgnica nikaraguańskaPielęgnica nikaraguańska

Cichlasoma nicaraguense

Ubarwienie żółtobrązowe, zielonooliwkowe, z ciemnymi prążkami na płetwach, na boku ciemna plama i ciemna linia wzdłuż linii bocznej. Łuski ciemno obrzeżone. Głowa duża, tępo zakończona.


Pielęgnica pawiookaPielęgnica pawiooka

Astronotus ocellatus

Pielęgnica pawiooka, ocznik (Astronotus ocellatus) to ryba z rodziny pielęgnicowatych. Ma wysokie, brązowe, albinotyczne lub czerwonawe ciało z pomarańczowym, czerwonym wzorem po bokach.


Pielęgnica perłowaPielęgnica perłowa

Cichlasoma cyanoguttatum

Pielęgnica perłowa to gatunek ryby z rodziny pielęgnic, podobna do pielęgnicy niebieskołuskiej, ale mająca od niej bardziej wygrzbiecone ciało i nieco wyższe czoło. Ubarwienie ciemnozielone w niebieskawe plamki. Samica jest od samca trochę mniejsza


Pielęgnica skośnopręgaPielęgnica skośnopręga

Mesonauta festiva

Przez boki ciała biegnie ukośnie czarna pręga. U nasady ogona znajduje się czarna plama. Ubarwienie zwykle szarawe, białawe, w poprzeczne pasy. Pysk ostro zakończony.


Pielęgnica zebraPielęgnica zebra

Archocentrus nigrofasciatus

Grzbiet jest ciemnoszary lub niebieskawy, boki szare, czasami z fioletowym odcieniem. W poprzek boków biegnie 8-9 szerokich, ciemnych pręg o kolorach zależnych od nastroju ryby i środowiska w jakim żyje.


Pielęgniczka AgassizaPielęgniczka Agassiza

Apistogramma agassizii

Pielęgniczka Agassiza (Apistogramma agassizii) to gatunek ryby z rodziny pielęgnicowatych. Ma piękne ubarwienie, żółtoszare, z łuskami błyszczącymi na niebieskawy odcień.


Pielęgniczka kakaduPielęgniczka kakadu

Apistogramma cacatuoides

Pielęgniczka kakadu (Apistogramma cacatuoides) to gatunek niezwykle atrakcyjnej ryby akwariowej z rodziny pielęgnic. Samce mają wydłużone pierwsze promienie płetwy grzbietowej. Ciało ma walcowaty kształt. Boki są lekko spłaszczone.


Pielęgniczka RamirezaPielęgniczka Ramireza

Mikrogeophagus ramirezi

Pielęgniczka Ramireza (Mikrogeophagus ramirezi) to gatunek ryby słodkowodnej z rodziny pielęgnicowatych. Znane są odmiany złote i niebieskie, a także albinotyczne. To dość łagodna ryba. Jest wrażliwa na choroby.


Pyszczak złocistyPyszczak złocisty

Melanochromis auratus

Pyszczak złocisty (Melanochromis auratus) to gatunek ryby słodkowodnej z rodziny pielęgnicowatych z Jeziora Malawi w Afryce. Cechą charakterystyczną tego gatunku są biegnące wzdłuż ciała naprzemiennie czarne i żółte pasy.


Skalar, żaglowiec skalarSkalar, żaglowiec skalar

Pterophyllum scalane

Skalar, żaglowiec skalar (Pterophyllum scalane) to ryba okoniokształtna z rodziny pielęgnicowatych, często spotykana w akwariach. Ryba ta ma kształt w ogólnym zarysie trójkąta, a to dzięki bardzo wysokim płetwom grzbietowej i ogonowej.


Szczelinowiec LeleupaSzczelinowiec Leleupa

Neolamprologus leleupi

Szczelinowiec Leleupa (Neolamprologus leleupi) to gatunek ryby należący do pielęgnic. Ma piękne, jednolicie żółte ubarwienie. Płetwa grzbietowa jest długa. Płetwa ogonowa zaokrąglona.


Tilapia nilowaTilapia nilowa

Oreochromis niloticus

Tilapia nilowa (Oreochromis niloticus) to gatunek ryby z rodziny pielęgnicowatych. Ma wygrzbiecone ciało o krępej budowie. Ciało srebrzyste po bokach, oliwkowozielone z wierzchu, spód jaśniejszy.


UaruUaru

Uaru amphiaccanthoides

Uaru (Uaru amphiacanthoides) to gatunek ryby z rodziny pielęgnicowatych. Ubarwienie zwykle brązowożółte, niebieskawe z ciemną, trójkątną plamą na bokach. Oczy czerwono-żółte. Dobrze widoczna linia boczna.





Inne gatunki

  • Akara pomarańczowopłetwa (Aequidens rivulatus)
  • Aequidens rivulatus
  • Altolamprologus buescheri
  • Altolamprologus calvus
  • Altolamprologus compressiceps
  • Barwniak Thomasa (Anomalochroimis thomasi)
  • Pielęgniczka dwupasa (Apistogramma bitaeniata)
  • Pielęgniczka żółta (Apistogramma borellii)
  • Pielęgniczka peruwiańska (Apistogramma eunotus)
  • Pielęgniczka czerwonogrzbieta (Apistogramma macmasteri)
  • Pielęgniczka Nijssena (Apistogramma nijsseni)
  • Pielęgniczka boliwijska (Apistogramma staecki)
  • Pielęgniczka pięknopłetwa (Apistogramma steindachneri)
  • Pielęgniczka trójpręga (Apistogramma trifasciata)
  • Archocentrus sajica
  • Aulonocara cf. stuartgranti
  • Aulonocara hansbaenschi
  • Aulonocara jacobfreibergi
  • Aulonocara korneliae
  • Benthochromis tricoti
  • Biotodoma sp.
  • Biotodoma wavrini
  • Cheilochromis euchilus
  • Barwniak Güntera (Chromidotilapia guentheri)
  • Cichlasoma festae
  • Cichlasoma maculicauda
  • Pielęgnica niebieskołuska (Cichlasoma octofasciatum)
  • Cichlasoma salvinii
  • Crenicichla cf. lucius
  • Crenicichla comprssiceps
  • Crenicichla regani
  • Crenicichla sp.
  • Crenicichla wallacii
  • Cynotilapia afra
  • Cyphotilapia frontosa
  • Cyprichromis leptosoma
  • Cyrtocara moorii
  • Dicrossus filamentosus
  • Dicrossus maculatus
  • Eclectrochromis sp.
  • Enantiopos melenogenys
  • Żółtaczek indyjski (Etroplus maculatus)
  • Żółtaczek cejloński (Etroplus suratensis)
  • Ziemiojad perłowy (Geophaqus brasiliensis)
  • Ziemiojad czerwonogłowy (Geophaqus steindachneri)
  • Ziemiojad paragwajski (Gymnogeophagus balzanii)
  • Ziemiojad argentyński (Gymnogeophagus meridionalis)
  • Barwniak dwuplamy (Hemichromis bimaculatus)
  • Czerwieniak dwuplamy (Hemichromis bimaculatus)
  • Hemichromis cristatus
  • Hemichromis elongatus
  • Czerwieniak cętkowany (Hemichromis guttatus)
  • Czerwieniak kongijski (Hemichromis lifalili)
  • Hemichromis paynei
  • Hemichromis sp.
  • Pielęgnica plamooka (Heros severus)
  • Naskalnik Dickfelda (Julidochromis dickfeldi)
  • Naskalnik Marliera (Julidochromis marlieri)
  • Naskalnik kędzierzawy (Julidochromis ornatus)
  • Naskalnik Regana (Julidochromis regani)
  • Naskalnik wężogłowy (Julidochromis transcriptus)
  • Pyszczak wysmukły (Labeotropheus trewavasae)
  • Labidochromis caeruleus
  • Laetacara curviceps
  • Laetacara sp.
  • Lamprologus speciosus
  • Lobochilotes labiatus
  • Pyszczak złocisty (Melanochromis auratus)
  • Pyszczak grubowargi (Melanochromis labrosus)
  • Melanochromis melanopterus
  • Metriaclima estherae
  • Pielęgniczka długocierniowa (Microgeophagus altispinosus)
  • Akarka paskowana (Nannacara anomala)
  • Nanochromis parilus
  • Nanochromis sp. "Kisangani"
  • Nanochromis transvestitus
  • Neolamprologus boulengeri
  • Muszlowiec krótki (Neolamprologus brevis)
  • Księżniczka z Burundi, Lirniczka (Neolamprologus brichardi)
  • Szczelinowiec cylindryczny (Neolamprologus cylindricus)
  • Neolamprologus marunguensis
  • Księżniczka piękna (Neolamprologus pulcher)
  • Neolamprologus sexfasciatus
  • Neolamprologus tetracanthus
  • Neolamprologus tretocephalus
  • Nimbochromis linni
  • Gębacz plamisty (Nimbochromis livingstonii)
  • Nimbochromis venustus
  • Oreochromis aureus
  • Pelvicachromis humilis
  • Pelvicachromis sp.
  • Barwniak szmaragdowy (Pelvicachromis taeniatus)
  • Placidochromis electra
  • Gębacz wielobarwny (Pseudocrenilabrus multicolor)
  • Gębacz wielobarwny "Wiktoria" (Pseudocrenilabrus multicolor victoriae)
  • Gębacz (Pseudocrenilabrus sp.)
  • Pyszczak wydłużony (Pseudotropheus elongatus)
  • Pseudotropheus lanisticola
  • Pyszczak lombardzki (Pseudotropheus lombardoi)
  • Pseudotropheus socolofi
  • Pseudotropheus sp.
  • Pyszczak pomarańczowy (Pseudotropheus tropheops)
  • Pyszczak zebra (Pseudotropheus zebra)
  • Żaglowiec z Orinoku (Pterophyllum altum)
  • Sciaenochromis fryeri
  • Garbacz hełmiasty (Steatocranus casuarius)
  • Garbacz kataraktowy (Steatocranus tinanti)
  • Pielęgniczka torpedowata (Taeniacara candidi)
  • Szczelinowiec dwupasy (Telmatochromis bifrenatus)
  • Thorichthys aureus
  • Pielęgnica Eliota (Thorichthys ellioti)
  • Thorichthys helleri
  • Tilapia Marii (Tilapia mariae)
  • Tropheus duboisi
  • Pielęgnica brabancka Duboisa (Tropheus duboisi)
  • Pielęgnica brabancka Moora (Tropheus moorii)

Występowanie i środowisko

Ryby te występują w wodach śródlądowych Afryki, Ameryki Południowej i Środkowej, a także Azji. Bardzo dużo gatunków to endemity. W Afryce ponad 99% pielęgnicowatych to gatunki endemiczne, spotykane tylko w jednym zbiorniku! Ponad 200 gatunków pielęgnic stwierdzono w Jeziorze Wiktorii, około 170 w jeziorze Tanganika. W Malawi żyje około 450 gatunków! W Ameryce Południowej około 300 gatunków żyje w rzekach. Niektóre gatunki tolerują słonawą i słoną wodę.

Tryb życia i zachowanie

Brak danych.

Morfologia i anatomia

Ryby te osiągają rozmiary od 2,5 cm do 90 cm długości ciała. Po obu stronach pyska znajduje się pojedyncze nozdrze. Linia boczna składa się z dłuższej części górnej i krótszej części dolnej (tylnej). Ta druga może być podwójna lub potrójna. Ryby te charakteryzuje również budowa kości gardłowych oraz mięśni gardła. Zęby gardłowe są bardzo zróżnicowane.

Rozmnażanie

Gody są poprzedzone zalotami samców, które w tym okresie stają się bardziej kolorowe. Gębacze (pyszczaki) noszą ikrę w pysku. Niektóre gatunki budują tarlisko. Samice gatunków amerykańskich i azjatyckich składają ikrę na dnie. Gatunki afrykańskie to zwykle gębacze, pozostałe ukrywają ikrę w zakamarkach. Samiec i samica opiekują się jajami. Zdarza się, że opieka rodzicielska trwa nawet wówczas, gdy narybek jest już samodzielny. Są gatunki, które noszą rozwijające się jaja, a także larwy w pysku.

Pożywienie

Ryby te są przystosowane do przyjmowania bardzo różnorodnego pokarmu, bakteryjnego, roślinnego po zwierzęcy w postaci innych ryb.

Ochrona i zagrożenia

Niestety cała grupa z Jeziora Wiktorii jest zagrożona wymarciem. Tilapie mają pewne znaczenie gospodarcze (konsumpcyjne).

Ciekawostki

To bardzo efektowne i poszukiwane ryby do domowych akwariów. W Polsce najczęściej są hodowane skalary, paletki, pielęgnice i pielęgniczki.

Zdjęcia - galeria


© medianauka.pl, 2016-07-12, RODZ-431



Niektóre treści nie są dostosowane do Twojego profilu. Jeżeli jesteś pełnoletni możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych. W ten sposób będziesz miał także wpływ na rozwój naszego serwisu.
© Media Nauka 2008-2018 r.