Jaskółki (Hirundinidae)

Jaskółki, jaskółkowate (Hirundinidae) to rodzina ptaków z rzędu wróblowatych. Rodzina ta liczy dziś 14 rodzajów i 89 gatunków. W Polsce żyją 3 gatunki, a w Europie 5 gatunków.

Wygląd

Są to małe ptaki z krótkim dziobem ale szerokiej paszczy, długie, ostro zakończone skrzydła, ogon w kształcie litery "V". Mają słabe nogi. Upierzenie z wierzchu zwykle czarne z niebieskim połyskiem, zielonkawe lub brązowe. Spód ciała zwykle jasny. Czasem występują kontrastujące plamy. W wyglądzie nie występują różnice między samicą i samcem, chociaż samce mogą być trochę większe i mogą mieć dłuższe ogony.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.

BrzegówkaBrzegówka (Riparia riparia) ikona-polska

To najmniejsza krajowa jaskółka, kopiąca długie norki w piaszczystych skarpach.


DymówkaDymówka (Hirundo rustica) ikona-polska

Dymówka to najbardziej pospolita jaskółka w naszym kraju. Ma charakterystyczną czerwoną gardziel.


OknówkaOknówka (Delichon urbicum) ikona-polska

Oknówka upodobała sobie miasta. Gniazduje na zewnątrz budynków. Jest mniej zwinna od dymówki.


Nazwa rodziny
Jaskółki (Hirundinidae)
Występowanie
Cały świat poza Antarktydą.
Liczba gatunków na świecie
89
Liczba gatunków w Polsce
3
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Ptaki (Aves)
Rząd: Wróblowate, wróblowe (Passeriformes)
Rodzina: Jaskółki (Hirundinidae)
Długość ciała
Długość: 10-24 cm (zwykle 15 cm).
Masa ciała: 10-60 g (zwykle 20 g).
Głos
Szczebiot.

Inne gatunki

  • Jaskółka abisyńska (Hirundo abyssinica)
  • Jaskółka rudoczelna (Hirundo aethiopica)
  • Jaskółka długosterna (Hirundo atrocaerulea)
  • Jaskółka jaskiniowa (Hirundo fulva)
  • Szarorzytka (Hirundo griseopyga)
  • Jaskółka białosterna (Hirundo megaensis)
  • Jaskółka czerwonomorska (Hirundo perdita)
  • Jaskółka rdzawoszyja (Hirundo pyrrhonota)
  • Jaskółka rdzawobrzucha (Hirundo semirufa)
  • Jaskółka rdzawogłowa (Hirundo smithii)
  • Jaskółeczka mała (Neochelidon tibialis)
  • Jaskółczak modry (Progne subis)
  • Żałobniczka (Psalidoprocne spp.)
  • Jaskólnik białooki (Pseudochelidon sirintarae)
  • Wodówka południowa (Stelgidopteryx ruficollis)
  • Nadobniczka namorzynowa (Tachycineta albilinea)
  • Nadobniczka drzewna (Tachycineta bicolor)
  • Nadobniczka modroskrzydła (Tachycineta cyaneovirdis)
  • Nadobniczka złotawa (Tachycineta euchrysea)
  • Nadobniczka białoskrzydła (Tachycineta thalassina)

Występowanie i środowisko

Występują na całym świecie poza daleką północą i Antarktydą. Zajmują otwarte przestrzenie nad wodami, polami, górami, pustyniami, zadrzewieniami.

Tryb życia i zachowanie

Gatunki żyjące na północy są ptakami wędrownymi, te z południa prowadzą osiadły tryb życia. Są bardzo sprawnymi lotnikami.

Morfologia i anatomia

Brak danych.

Rozmnażanie

W większości przypadków są monogamiczne. Gniazdują na skałach, budynkach, skarpach. W skład gniazda wchodzi ślina ptaka, służąca za spoiwo. Budowane jest z mułu. Może być otwarte lub zamknięte. Czasem jest to czarka z budulca roślinnego. Wyprowadza 2 legi w roku. W zniesieniu 4-6 jaj. U gatunków tropikalnych liczba jaj w zniesieniu wynosi 2-3. Wysiadywanie trwa 14-15 dni. Pisklęta są gniazdownikami. Przebywają w gnieździe zwykle 16-24, a u większych gatunków do 28 dni. Gdy brakuje pożywienia pisklęta mogą wpadać w odrętwienie.

Pożywienie

Zjadają owady chwytane w locie. Pokarm roślinny jest pobierany bardzo rzadko.

Ochrona i zagrożenia

Krytycznie zagrożony jest jaskólnik białooki, jeden gatunek jest zagrożony, pięć narażonych na wyginięcie.

Ciekawostki

Jaskółki to zwiastun wiosny.

Zdjęcia i grafiki - galeria


© Media Nauka, 2014-01-07, ART-RODZ187



Kalendarz przyrody

123456789101112Opis
ukryj/pokaż
dymówka
   tlo-ikonatlo-ikona       Jaskółka dymówka przylatuje do Polsci z zimowisk.
    tlo-ikonatlo-ikona      Trwa okres lęgowy dymówki.
        tlo-ikonatlo-ikona  Jaskółki dymówki odlatują do Afryki.
ukryj/pokaż
brzegówka
   tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona  Okres występowania w Polsce brzegówki.
ukryj/pokaż
oknówka
   tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona  Okres występowania w Polsce oknówki.
Pokaż tylko bieżące wydarzenia