Logo Media Nauka

Jerzyk, jerzyk zwyczajny (Apus apus)
© inna_astakhova - Fotolia.com

Jerzyk, jerzyk zwyczajny

Jerzyk zwyczajny (Apus apus) to ptak z rodziny jerzyków o ciemnym upierzeniu z białą plamą na podbródku, o sylwetce podobnej do jaskółki. Samiec i samica wyglądają tak samo. Skrzydła są bardzo długie, zaostrzone, o sierpowatym kształcie. Ogon jest rozwidlony. Nogi bardzo krótkie, uniemożliwiające poruszanie się po ziemi, ale zaopatrzone w pazurki, co umożliwia ptakowi czepianie się pionowych powierzchni muru czy skały. Dziób jest krótki, ale się szeroko otwiera.

Występowanie i środowisko PL

Możemy go spotkać w niemal całej Europie, w części Afryki i w niektórych rejonach Azji. Występuje najliczniej w miastach i większych ludzkich osiedlach, w których znajdują się wysokie budynki. Pierwotne środowisko występowania, to góry. U nas jest średnio licznym ptakiem lęgowym.

Tryb życia i zachowanie

Ptak ten przylatuje do nas na początku maja (czasem od końca kwietnia), odlatuje w połowie sierpnia. Aż do października trwa przelot osobników z północy. Zimuje w Afryce na południe od Sahary.

Najbardziej jego zdumiewającą cechą jest to, że jerzyk większą część swojego życia spędza w locie i tylko lęgi zmuszają go do przerwania lotu. Ptak ten w locie poluje i je, śpi, kopuluje. Noc spędza gromadnie na wysokości 1000-2000 m. Korzysta tam z ciepłych prądów powietrza, dużą część czasu szybując.

Lot jerzyka jest niezwykle zwinny i szybki. Ptak jest w nim bardzo zwrotny. Większą część swego życia jerzyk spędza w powietrzu.

Morfologia i anatomia

Osiąga rozmiary do 16 cm długości ciała, przy rozpiętości skrzydeł do 44 cm. Waga ciała jerzyka wynosi od 30 do 58 g.

Pożywienie

Jerzyki zjadają owady chwytane w locie, czasem z powierzchni wody. Dla piskląt gromadzą owady w podgardlu w postaci grudek, złożonych z setek owadów zlepionych śliną.

Rozmnażanie

Jerzyk zwyczajny gnieździ się na wysokich budynkach we wszelkiego rodzaju szparach i wyłomach. Rzadko gnieździ się w lasach wysoko w dziuplach, na skałach, jeszcze rzadziej w budkach lęgowych. Samiec i samica tworzą parę na całe życie. Jest przywiązany do jednego miejsca lęgowego. Gniazdo może eksploatować przez kilkanaście lat. Jest to płytka wyściółka o średnicy 15 cm, zbudowana z materiału chwytanego w locie zmieszanego ze śliną. Samica w końcu maja lub na początku czerwca składa 2-3 jaja, które wysiadują przez 18-21 dni. Pisklęta są gniazdownikami. Przebywają w gnieździe przez 40 dni. Po dwóch latach przystępują do lęgów.

Pisklęta mają zdolność popadania w głębokie odrętwienie, gdy rodzice nie przynoszą pokarmu przez nawet kilka dni z powodu na przykład bardzo złej pogody.

Ochrona i zagrożenia LC

Gatunek ten nie jest zagrożony wymarciem. Ma status LC w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych. W Polsce jerzyk zwyczajny jest objęty ochroną ścisłą.

Ciekawostki

Większą część swego życia jerzyk spędza w powietrzu. Ptak nie musi siadać przez wiele miesięcy!

Zdjęcia - galeria


© medianauka.pl, 2015-03-21, GAT-735

Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
Jerzyk, jerzyk zwyczajny
     

Okres obserwacji w Polsce jerzyka zwyczajnego.

        

Okres przebywania w Polsce jerzyków przystępujących u nas do lęgów. Poza tym okresem obserwuje się w naszym kraju już tylko migrujące ptaki

          

Samica jerzyka składa jaja.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia



Pokrewne gatunki ptaków

ikonaJerzyk alpejski
Tachymarptis melba
Jerzyki, jerzykowate
Jerzyki, jerzykowate

Zobacz inne gatunki
z tej rodziny.




Niektóre treści nie są dostosowane do Twojego profilu. Jeżeli jesteś pełnoletni możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych. W ten sposób będziesz miał także wpływ na rozwój naszego serwisu.
© Media Nauka 2008-2019 r.