PL

Jerzyk, jerzyk zwyczajny

Jerzyk zwyczajny (Apus apus) to ptak z rodziny jerzyków o ciemnym upierzeniu z białą plamą na podbródku, o sylwetce podobnej do jaskółki. Samiec i samica wyglądają tak samo. Skrzydła są bardzo długie, zaostrzone, o sierpowatym kształcie. Ogon jest rozwidlony. Nogi bardzo krótkie, uniemożliwiające poruszanie się po ziemi, ale zaopatrzone w pazurki, co umożliwia ptakowi czepianie się pionowych powierzchni muru czy skały. Dziób jest krótki, ale się szeroko otwiera.


Jerzyk, jerzyk zwyczajny (Apus apus)
© inna_astakhova - Fotolia.com

Występowanie i środowisko

Możemy go spotkać w niemal całej Europie, w części Afryki i w niektórych rejonach Azji. Występuje najliczniej w miastach i większych ludzkich osiedlach, w których znajdują się wysokie budynki. Pierwotne środowisko występowania, to góry. U nas jest średnio licznym ptakiem lęgowym.

Tryb życia i zachowanie

Ptak ten przylatuje do nas na początku maja (czasem od końca kwietnia), odlatuje w połowie sierpnia. Aż do października trwa przelot osobników z północy. Zimuje w Afryce na południe od Sahary.

Najbardziej jego zdumiewającą cechą jest to, że jerzyk większą część swojego życia spędza w locie i tylko lęgi zmuszają go do przerwania lotu. Ptak ten w locie poluje i je, śpi, kopuluje. Noc spędza gromadnie na wysokości 1000-2000 m. Korzysta tam z ciepłych prądów powietrza, dużą część czasu szybując.

Lot jerzyka jest niezwykle zwinny i szybki. Ptak jest w nim bardzo zwrotny. Większą część swego życia jerzyk spędza w powietrzu.

Morfologia i anatomia

Osiąga rozmiary do 16 cm długości ciała, przy rozpiętości skrzydeł do 44 cm. Waga ciała jerzyka wynosi od 30 do 58 g.

Pożywienie

Jerzyki zjadają owady chwytane w locie, czasem z powierzchni wody. Dla piskląt gromadzą owady w podgardlu w postaci grudek, złożonych z setek owadów zlepionych śliną.

Rozmnażanie

Jerzyk zwyczajny gnieździ się na wysokich budynkach we wszelkiego rodzaju szparach i wyłomach. Rzadko gnieździ się w lasach wysoko w dziuplach, na skałach, jeszcze rzadziej w budkach lęgowych. Samiec i samica tworzą parę na całe życie. Jest przywiązany do jednego miejsca lęgowego. Gniazdo może eksploatować przez kilkanaście lat. Jest to płytka wyściółka o średnicy 15 cm, zbudowana z materiału chwytanego w locie zmieszanego ze śliną. Samica w końcu maja lub na początku czerwca składa 2-3 jaja, które wysiadują przez 18-21 dni. Pisklęta są gniazdownikami. Przebywają w gnieździe przez 40 dni. Po dwóch latach przystępują do lęgów.

Pisklęta mają zdolność popadania w głębokie odrętwienie, gdy rodzice nie przynoszą pokarmu przez nawet kilka dni z powodu na przykład bardzo złej pogody.

LC

Ochrona i zagrożenia

Gatunek ten nie jest zagrożony wymarciem. Ma status LC w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych. W Polsce jerzyk zwyczajny jest objęty ochroną ścisłą.

Ciekawostki

Większą część swego życia jerzyk spędza w powietrzu. Ptak nie musi siadać przez wiele miesięcy!


Zdjęcia - galeria


© medianauka.pl, 2015-03-21, GAT-735

Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
jerzyk zwyczajny
     

Okres obserwacji w Polsce jerzyka zwyczajnego.

        

Okres przebywania w Polsce jerzyków przystępujących u nas do lęgów. Poza tym okresem obserwuje się w naszym kraju już tylko migrujące ptaki

          

Samica jerzyka składa jaja.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia





Niektóre treści nie są dostosowane do Twojego profilu. Jeżeli jesteś pełnoletni możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych. W ten sposób będziesz miał także wpływ na rozwój naszego serwisu.
© Media Nauka 2008-2018 r.