Logo Serwisu Media Nauka

Chruściele (Rallidae)

Chruściele (Rallidae) to rodzina ptaków z rzędu żurawiowatych. Rodzina ta liczy dziś 34 rodzajów i 133 gatunków, z czego w Polsce 7 (6 lęgowych).

Chruściele dzielimy na trzy nietaksonomiczne grupy:

  • chruściele długodziobe,
  • derkacze i kokoszki,
  • łyski.

Wygląd

Mają bocznie spłaszczone ciało, krótkie, zaokrąglone skrzydła, krótki ogon, długie nogi i bardzo długie palce. Część z nich ma nagą, płaską, blaszkowatą narośl na czole, zwykle jaskrawo zabarwioną. Upierzenie różnorodne, zwykle brązowe, szare, rude. Zwykle samiec i samica są jednakowo upierzone.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.


DerkaczDerkacz (Crex crex) ikona-polska

To ptak prowadzący bardzo skryty tryb życia. O jego obecności najczęściej przkonujemy się na podstawie charakterystycznego głosu "kreks-kreks", jaki wydaje samiec o zmierzchu i w nocy.


Kokoszka, kokoszka zwyczajna, kurka wodna, kokoszka wodnaKokoszka, kokoszka zwyczajna, kurka wodna, kokoszka wodna (Gallinula chloropus) ikona-polska

To niezbyt liczny ptak wielkości gołębia, podobny nieco do łyski, dawniej nazywany kurką wodną lub kokoszką wodną.


KropiatkaKropiatka (Porzana porzana) ikona-polska

Kropiatka (Porzana porzana) to gatunek ptaka z rodziny chruścieli.


Łyska, łyska zwyczajnaŁyska, łyska zwyczajna (Fulica atra) ikona-polska

To dość pospolity w Polsce ptak lęgowy o czarnym upierzeniu, z charakterystyczną białą płytką na czole.


Modrzyk zwyczajnyModrzyk zwyczajny (Porphyrio porphyrio)

Modrzyk zwyczajne to przedstawiciel chruścieli o pięknym, błękitnym upierzeniu, z charakterystyczną, czerwoną skórą bez upierzenia na czole i bardzo długimi palcami u nóg.


WodnikWodnik (Rallus aquaticus) ikona-polska

To dość rzadki w naszym kraju chruściel, o niebieskawym spodzie, dość długim, nieco zagiętym w dół, czerwonym dziobie. Wydaje odgłos kwiczenia.


ZielonkaZielonka (Porzana parva) ikona-polska

To dość rzadki w naszym kraju chruściel, jedyny krajowy przedstawiciel tej rodziny z dymorfizmem płciowym.


Nazwa rodziny
Chruściele (Rallidae)
Występowanie
Cały świat poza Antarktydą.
Liczba gatunków na świecie
133
Liczba gatunków w Polsce
7
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Ptaki (Aves)
Rząd: Żurawiowe (Gruiformes)
Rodzina: Chruściele (Rallidae)
Długość ciała
Długość: 10-62 cm.
Masa ciała: 20 g - 3,2 kg.
Głos
Gwizdy, piski, pochrząkiwania.
Największy gatunek
Takahe (Porphyrio mantelli)

Inne gatunki

  • Bagiewnik czarny (Amaurornis flavirostris)
  • Chruścielak rdzawoskrzydły (Aramides calopterus)
  • Chruścielak chrapliwy (Aramidopsis plateni)
  • Łyska amerykańska (Fulica americana)
  • Łyska rogata (Fulica cornuta)
  • Łyska czubata (Fulica cristata)
  • Łyska wielka (Fulica gigantea)
  • Kokosznik (Gallicrex cinerea)
  • Kokoszka żółtodzioba (Gallinula pacifica)
  • Weka (Gallirallus australis)
  • Wodnokur nowokaledoński (Gallirallus lafresnayanus)
  • Wodnokur molucki (Habroptila wallacii)
  • Wodnik luzoński (Lewinia mirificus)
  • Takahe (Porphyrio mantelli)
  • Sułtanka amerykańska (Porphyrula martinica)
  • Wodnik błotny (Rallus limicola)
  • Wodnik guamski (Rallus owstoni)
  • Kusokurka białoskrzydła (Sarothrura ayresi)

Występowanie i środowisko

Występują na całym świecie za wyjątkiem bardzo chłodnych obszarów. Preferują wilgotne środowiska z gęstą roślinnością, czyli lasy tropikalne, mokradła, zarośla, łąki.

Tryb życia i zachowanie

Słabo latają, choć wiele gatunków podejmuje dalekie wędrówki. Przejawiają zachowania terytorialne.

Morfologia i anatomia

Brak danych.

Rozmnażanie

Gniazda budują na ziemi w krzakach lub na roślinności wodnej, czasem w norach. U gatunków wodnych gniazdo ma stożkowaty kształt i jest budowane w płytkiej wodzie. Może też być budowane w kępie traw, trzcinie., czasami z daszkiem. Rzadko gniazdo budowane jest na drzewie lub krzewie. Budulec stanowią wyłącznie rośliny. W zniesieniu 2-12 jaj o masie 10-80 g, które wysiaduje samiec i samica przez 20-30 dni.

Pożywienie

Żywią się zarówno pokarmem roślinnym jak i zwierzęcym. Zjadają średnie i duże bezkręgowce, drobne kręgowce, nasiona, owoce, pędy roślin. Kilka gatunków całkowicie roślinożernych.

Ochrona i zagrożenia

Krytycznie zagrożone są kokoszka żółtodzioba, wodnik nowokaledoński, 11 kolejnych gatunków jest zagrożonych, 17 narażonych, 22 uznano za wymarłe, wodnika guamskiego uznano za wymarłego na wolności.

Ciekawostki

Brak danych.

Zdjęcia i grafiki - galeria


© medianauka.pl, 2014-01-06, RODZ-171


Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
łyska
tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona

Możliwość obserwacji łyski w Polsce.

   tlo-ikonatlo-ikona       

Łyski zakładają gniazda na wodzie.

    tlo-ikona       

Pierwsze lęgi łysek.

         tlo-ikona  

Trwa migracja łysek.

ukryj/pokaż
kokoszka
tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona

Możliwość obserwacji kokoszki w Polsce. W okresie listopada do lutego występuje rzadziej.

   tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona    

Trwa okres lęgowy u kokoszki.

ukryj/pokaż
zielonka
   tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona   

Trwa występowania zielonki w POlsce.

ukryj/pokaż
wodnik
  tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona  

Okres występowania wodnika w Polsce.

tlo-ikonatlo-ikona        tlo-ikonatlo-ikona

Okres zimowania wodnika w Polsce w nielicznych miejscach, gdzie woda nie zamarza.

ukryj/pokaż
derkacz
    tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona   

Okres występowania w Polsce derkacza.

ukryj/pokaż
kropiatka
  tlo-ikonatlo-ikona        

do Polski przylatuje kropiatka.

       tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona  

Kropiatka odlatuje z Polski.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia



Polecamy koszyk



© Media Nauka 2008-2017 r.