Logo Media Nauka
PL

Dąb szypułkowy

Dąb szypułkowy (Quercus robur L.) to drzewo liściaste z rodziny bukowatych, jedno z najbardziej okazałych i najdłużej żyjących drzew liściastych w naszym kraju i całej Europie. Dąb ten ma rozłożystą koronę, grube konary, bardzo gruby pień. Znanych jest wiele odmian tego gatunku. Należą do nich:

  • 'Argenteomarginata' - odmiana zaprezentowana w naszej galerii, z biało obrzeżonymi liśćmi. Jest odporna na mróz. Odmiana ta osiąga wysokość do 10 metrów.
  • 'Atropurpurea' - odporna na mróz odmiana wolno rosnąca, dochodząca do 10 m wysokości, o purpurowych liściach wiosną, czerwonawych latem i zielonkawych jesienią.
  • 'Castle Howard' - odmiana dorastająca do 10 m wysokości o dużych liściach z białymi, nieregularnymi plamami. Odmiana jest odporna na mróz.
  • 'Concordia' - odmiana również odporna na mróz, charakteryzująca się żółtym ulistnieniem. Liście na jesień stają się żółtozielone.
  • 'Cristata' - odmiana o poskręcanych liściach. Jest to drzewo odporne na mróz.
  • 'Fastigiata' - odmiana o wysokości nawet 25 m, odporna na mróz, o wąskim pokroju.
  • 'Fastigiate Koster' - odmiana o wąskim, kolumnowym pokroju, dorastająca do 15 m wysokości. Cześć liści pozostaje na zimę na drzewie.
  • 'Filicifolia' - odmiana jasnoszara, dorastająca do 17 m wysokości.
  • 'Jan Zamoyski' - odmiana charakteryzująca się liśćmi o długości nawet do 25 cm, z kremowym plamkowaniem. Drzewo dorasta do 12 m wysokości. Odmiana odporna na mróz.
  • 'Menhir' - odmiana karłowa o kolumnowym pokroju, dorastająca do 4 m wysokości.
  • 'Pectinata' - ta wolno rosnąca odmiana odznacza się liśćmi bardzo głęboko powcinanymi, przypominając grzebień.
  • 'Posnania' - odmiana dębu szypułkowego dorastająca do 10 m wysokości, z charakterystycznymi liśćmi, głęboko powcinanymi i bardzo długimi.

 

Dąb szypułkowy (Quercus robur)
© emer - Fotolia.com

Występowanie i środowisko

Dąb szypułkowy rośnie w niemal całej Europie oraz w południowo-zachodniej części Azji. To dąb pospolity w naszym kraju na jego całym terenie. To gatunek nizinny i w górach jest spotykany jedynie do wysokości 600 m n.p.m.

Kwitnie w okresie od kwietnia do maja. Dąb szypułkowy wymaga żyznego, gliniastego podłoża z dużą zawartością próchnicy, ziemi o odczynie kwaśnym lub obojętnym. Wymaga dużego nasłonecznienia. Jest odporne na mróz.

Morfologia i anatomia

Osiąga wysokość zwykle do 40 metrów (maksymalnie 50 m).

Pień jest gruby z grubymi konarami.

Liście są odwrotnie jajowate, zielone, z zaokrąglonymi klapami. Osiągają długość od 5 cm do 20 cm.

Kwiaty męskie są zwisające i dość długie, żółte, pomarańczewiejące, żeńskie kwiaty niepozorne.

Owoce to żołędzie w charakterystycznych miseczkach na szypułkach. Występują najczęściej po dwa na szypułkach o długości 5-12 cm.

Kora jest szarobrązowa z bruzdami.

Rozmnażanie

W naszym klimacie dąb szypułkowy nie owocuje każdego roku.

Ochrona i zagrożenia

Nie podlega ochronie. Jedynie pojedyncze osobniki stanowią pomniki przyrody, chronione prawem.

Ciekawostki

To drzewo długowieczne. Może dożyc nawet 1000 lat.

Najbardziej znany dąb szypułkowy w Polsce to Dąb Bartek - jeden z najstarszych dębów w Polsce, rosnący w miejscowości Bartków koło Zagdańska. Za najstarsze drzewo tego gatunku w Polsce uznaje się Dąb Szafera z Potulic (900 lat).

Dąb szypułkowy to żywiciel całej rzeszy owadów, w tym takich gatunków jak kozioróg dębosz, jelonek rogacz, a także ssaków oraz ptaków (na przykład sójka).

Pytania

Czym się różni dąb szypułkowy od dębu bezszypułkowego?

Poniżej przedstawiono porównanie - dąb szypułkowy a bezszypułkowy:

Dąb szypułkowy kwitnie dwa tygodnie później.

W przypadku dębu szypułkowego żołędzie są osadzone na kilkucentymetrowych i zwisających szypułkach. Jeśli żołędzie są osadzone na pędach, to prawdopodobnie jest dąb bezszypułkowy.

Powyższe dotyczy także kwiatów żeńskich.

Liście dębu szypułkowego mają krótsze ogonki.

Niestety oba gatunki krzyżują się, często utrudniając identyfikację.

Zdjęcia - galeria


© medianauka.pl, 2018-07-23, GAT-4580



Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
dąb szypułkowy
          

Kwitnie dąb szypułkowy.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia


Parametry

Kolor kwiatów

żółty kwiat
Grupa

drzewo
Stanowisko

nasłonecznione
Środowsko

leśne
Użytek

rośliny ogrodowe
roślina lecznicza




© Media Nauka 2008-2018 r.