Logo Media Nauka

Dzierzby

Dzierzby (Laniidae) to rodzina ptaków z rzędu wróblowych. Rodzina ta liczy dziś 30 gatunków w 3 rodzajach. W Polsce mamy 5, a w Europie 6 gatunków.

Wygląd

Ptaki z tej rodziny charakteryzuje mocny, zgięty na końcu dziób haczykowato. Na szczęce górnej znajduje się występ ("ząb"). Mają krótkie skrzydła, zaokrąglone, długi, schodkowany ogon. Kolorystyka upierzenia czarno-biała, czasem z rdzawymi plamami.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.


Dzierzba czarnoczelnaDzierzba czarnoczelna PL Lęgowy sporadycznie Zalatujący Skrajnie nieliczny  ! 

Lanius minor

Dzierzba czarnoczelna (Lanius minor) to gatunek ptaka z rodziny dzierzb, podobny nieco do srokosza, od którego różni się mniejszymi rozmiarami i czarnym upierzeniem czoła. Na skrzydle widoczne jest białe lusterko, a na ogonie białe obszary.


Dzierzba pustynnaDzierzba pustynna PL Zalatujący

Lanius isabellinus

Dzierzba pustynna (Lanius isabellinus) to gatunek ptaka z rodziny dzierzb, podobny do gąsiorka. Wierzch jest brązowo-szary, spód płowy, ogon rdzawy.


Dzierzba rudogłowaDzierzba rudogłowa PL Lęgowy sporadycznie Zalatujący Skrajnie nieliczny

Lanius senator

Dzierzba rudogłowa, rudogłówka (Lanius senator) to gatunek ptaka z rodziny dzierzb z charakterystyczna rudą plamą na głowie i potylicy. Poluje na większe owady, czasem na małe kręgowce.


Dzierzba zmiennaDzierzba zmienna

Lanius schach

Dzierzba zmienna ma zaokrąglony ogon o dość dużej długości. Przez czoło i oczy biegnie szeroka, czarna maska. Wierzch głowy i tułowia jest szary. Barkówki, spód, cześć brzucha są rdzawe, reszta biaława.


GąsiorekGąsiorek PL Lęgowy Średnio liczny  ! 

Lanius collurio

Gąsiorek jest najliczniejszym przedstawicielem dzierzb w Polsce. U samca kuper i wierzch głowy są popielate, plecy rdzawe, od dzioba do karku przez oczy biegnie gruba, czarna pręga. Maska ta może być mniej wyraźna.


SrokoszSrokosz PL Lęgowy Nieliczny

Lanius excubitor

Srokosz jest największym przedstawicielem dzierzb w Polsce. Przez oczy biegnie czarna maska. Czarny jest też ogon z białym obrzeżem i skrzydła. Na skrzydle znajduje się białe lusterko.



Zdjęcia - galeria



Inne gatunki

  • Dzierzbal kreskowany (Corvinella corvina)
  • Dzierzbal srokaty (Corvinella melanoleuca)
  • Białoczub maskowy (Eurocephalus anguitimens)
  • Białoczub białorzytny (Eurocephalus ruppelli)
  • Dzierzbokos (Lanioturdus torquatus)
  • Dzierzba wschodnia (Lanius bucephalus)
  • Dzierzba sawannowa (Lanius cabanisi)
  • Dzierzba białobarkowa (Lanius collaris)
  • Dzierzba birmańska (Lanius collurioides)
  • Dzierzba brązowa (Lanius cristatus)
  • Dzierzba żałobna (Lanius dorsalis)
  • Dzierzba srokoszowata (Lanius excubitorius)
  • Dzierzba rdzawa (Lanius gubernator)
  • Dzierzba siwa (Lanius ludovicianus)
  • Dzierzba białoskrzydła (Lanius mackinnoni)
  • Dzierzba śródziemnomorska (Lanius meridionalis)
  • Dzierzba zatokowa (Lanius newtoni)
  • Dzierzba białoczelna (Lanius nubicus)
  • Dzierzba białorzytna (Lanius somalicus)
  • Dzierzba rdzawogrzbieta (Lanius souzae)
  • Dzierzba klinosterna (Lanius sphenocercus)
  • Dzierzba tygrysia (Lanius tigrinus)
  • Dzierzba rdzawoboczna (Lanius validirostris)
  • Dzierzba maskowa (Lanius vittatus)
  • Nikator żółtorzytny (Nicator gularis)
  • Nikator żółtogardły (Nicator vireo)
  • Gołogłów (Pityriasis gymnocephala)
  • Czołoczub żółtogłowy (Prionops alberti)
  • Czołoczub płowobrzuchy (Prionops caniceps)
  • Czołoczub czerwonodzioby (Prionops gabela)
  • Czołoczub żółtooki (Prionops plumata)
  • Czołoczub duży (Prionops poliolopha)
  • Czołoczub czerwonooki (Prionops retzii)
  • Czołoczub modrooki (Prionops scopifrons)
  • Dzierzbik białobrewy (Telephorus bocagei)
  • Dzierzbik zmienny (Telephorus dohertyi)
  • Dzierzbik czarnouchy (Telephorus kupeensis)
  • Dzierzbik różnobarwny (Telephorus multicolor)
  • Dzierzbik czarnoczelny (Telephorus nigrifrons)
  • Dzierzbik oliwkowy (Telephorus olivaceus)
  • Dzierzbik czterobarwny (Telephorus quadricolor)
  • Dzierzbik zielony (Telephorus viridis)
  • Dzierzbik żółtogardły (Telephorus zeylonus)

Występowanie i środowisko

Zamieszkują Afrykę (tu są najbardziej pospolite), Eurazję, Amerykę Północną. Zamieszkują otwarte tereny. Są to sawanny, tereny rolnicze, rzadkie zadrzewienia, sady, łąki.

Tryb życia i zachowanie

Dzierzby zdobycz nabijają na kolce, gałązki, druty, gromadząc w ten sposób zapasy.

Rozmnażanie

Gniazda są otwarte, budowane na drzewie. Samica raz w roku składa 3-7 jaj, które zwykle wysiaduje przez 12-16 dni. Młode pozostają w gnieździe przez 12-20 dni.

Pożywienie

Zjadają owady, niektóre gatunki odżywiają się także małymi ssakami, ptakami i gadami.

Ochrona i zagrożenia

Dzierzba zatokowa jest krytycznie zagrożona wyginięciem.

Ciekawostki

Dzierzby mają zwyczaj nabijania zdobyczy na kolec i rozrywania jej. Dotyczy to owadów i kręgowców. W en sposób dzierzby tworzą też swoiste spiżarnie do których wracają regularnie.

Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
Dzierzba czarnoczelna
           

Na wschodzie kraju pojawia się dzierzba czarnoczelna.

          

Dzierzba czarnoczelna odlatuje do Afryki.

ukryj/pokaż
Dzierzba rudogłowa
          

W naszym kraju pojawia się dzierzba rudogłowa.

          

Dzierzba rudogłowa odlatuje z Polski.

ukryj/pokaż
Gąsiorek
          

Do kraju zaczynają zlatywać dzierzby gąsiorki.

          

Dzierzby gąsiorki wyprowadzają jedyny lęg w roku.

          

Dzierzby gąsiorki odlatują do Afryki.

ukryj/pokaż
Srokosz

W naszym kraju w tym okresie można obserwować srokosza.

           

Samica srokosza składa jaja.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia

Oznaczenia

Poniżej przedstawiamy opis zastosowanych oznaczeń gatunków.

Występowanie w Polsce

PL
- gatunek zaobserwowany w Polsce w stanie dzikim po 1950 r.
PL - wtórnie
- gatunek introdukowany w Polsce rozmyślnie lub przypadkowo, tworzący stałe populacje.
PL - obserwacje dawne
- gatunek obserwowany ostatnio w Polsce w latach 1801-1950.
PL - hodowla
- gatunek hodowlany.

Liczebność

Podana liczba oznacza liczbę zwykle szacowaną samców lub par lęgowych obserwowanych w Polsce w ciągu roku (dotyczy gatunków lęgowych w Polsce).

Bardzo liczny
- 3 000 001 - 30 000 000
Liczny
- 300 001 - 3 000 000
Średnio liczny
- 30 001 - 300 000
Nieliczny
- 3001 - 30 000
Bardzo nieliczny
- 301 - 3 000
Skrajnie nieliczny
- 1 - 300

Status

Lęgowy
- gniazduje regularnie na dyżym obszarze kraju.
Lęgowy sporadycznie
- gniazduje sporadycznie w kraju lub tylko lokalnie.
Przelotny/przylatujący
- gatunek regularnie stacjonuje w kraju podczas swoich przelotów lub przylatuje na zimowiska.
Zalatujący
- gatunek pojawiający się w Polsce nieregularnie.
Zalatujący wyjątkowo
- gatunek pojawiający się wyjątkowo w kraju (poniżej 5 obserwacji).

 ! 
- gatunek ujęty w Załączniku i Dyrektywie Ptasiej (2009/147/WE z 30-11-2009 w sprawie ochrony dzikiego ptactwa), wskazującej na gatunki podlegające wraz z siedliskami szczególnej ochronie.



© medianauka.pl, 2014-01-07, RODZ-188



Niektóre treści nie są dostosowane do Twojego profilu. Jeżeli jesteś pełnoletni możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych. W ten sposób będziesz miał także wpływ na rozwój naszego serwisu.
© Media Nauka 2008-2019 r.